ไส้ติ่งแตกทะลุอันตรายแค่ไหน? ทำไมถึงปล่อยให้เป็นแบบนั้นไม่ได้

ไส้ติ่งอักเสบจนแตกคืออะไร ทำไมหมอถึงต้องรีบผ่าตัด

หลายคนอาจเคยได้ยินเรื่องคนใกล้ตัวปวดท้องรุนแรงจนต้องหามส่งโรงพยาบาลกลางดึกเพราะไส้ติ่งอักเสบ จริงๆ แล้วไส้ติ่งเป็นอวัยวะเล็กๆ ที่คล้ายท่อปลายตันยื่นออกมาจากลำไส้ใหญ่ เมื่อไหร่ที่เกิดการอุดตันจนเชื้อโรคสะสมและอักเสบ ร่างกายจะส่งสัญญาณเตือนเป็นอาการปวดท้องที่ย้ายตำแหน่งจากสะดือลงมาที่ท้องน้อยด้านขวา หากปล่อยไว้จนเนื้อเยื่อไส้ติ่งเน่าและแตกทะลุ สิ่งสกปรกและเชื้อโรคข้างในจะไหลทะลักเข้าสู่ช่องท้อง นี่คือจุดเริ่มต้นของภาวะแทรกซ้อนจากการที่ไส้ติ่งแตกที่น่ากลัวกว่าที่คิด

เชื้อโรคกระจายตัวเต็มช่องท้อง: อาการเยื่อบุช่องท้องอักเสบ

เมื่อไส้ติ่งแตก เชื้อโรคจำนวนมหาศาลจะแพร่กระจายไปทั่วช่องท้อง ทำให้เกิดภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบ (Peritonitis) คนไข้จะมีอาการปวดท้องรุนแรงมากจนแทบจะขยับตัวไม่ได้ หน้าท้องจะแข็งเกร็งเหมือนกระดาน เมื่อกดลงไปแล้วปล่อยจะรู้สึกเจ็บจี๊ดขึ้นมาทันที ซึ่งเป็นสัญญาณบ่งบอกว่ามีการติดเชื้อที่รุนแรงและต้องได้รับการผ่าตัดล้างช่องท้องโดยด่วน

ฝีหนองในช่องท้อง ภาวะแทรกซ้อนที่อาจตามมาภายหลัง

แม้จะได้รับการผ่าตัดไปแล้ว แต่หากไส้ติ่งแตกทะลุไปก่อนหน้านี้ ร่างกายอาจมีเชื้อโรคตกค้างและพยายามสร้างผนังกั้นเชื้อโรคไว้จนกลายเป็นฝีหนอง (Abdominal Abscess) ฝีเหล่านี้อาจซ่อนอยู่ตามซอกอวัยวะต่างๆ ในช่องท้อง ทำให้คนไข้มีไข้สูง ปวดท้องเรื้อรัง หรือมีอาการคล้ายคนยังไม่หายดีแม้ผ่าตัดเสร็จแล้ว ซึ่งอาจต้องรักษาด้วยการฉีดยาปฏิชีวนะร่วมกับการเจาะระบายหนองออก

ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด ความเสี่ยงที่อันตรายถึงชีวิต

นี่เป็นภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงที่สุด หากเชื้อโรคและสารพิษจากไส้ติ่งที่แตกหลุดรอดเข้าสู่กระแสเลือดโดยตรง จะทำให้เกิดอาการช็อกจากการติดเชื้อ (Septic Shock) ความดันโลหิตจะตกต่ำอย่างรวดเร็ว ระบบอวัยวะต่างๆ เช่น ไตหรือตับอาจทำงานล้มเหลว หากไม่ได้รับยาปฏิชีวนะทางเส้นเลือดและการกู้ชีพที่ทันท่วงที อาจทำให้เกิดอันตรายถึงแก่ชีวิตได้

ลำไส้อุดตันจากพังผืดหลังผ่าตัด

หลังการรักษาภาวะไส้ติ่งแตก ร่างกายจะมีกระบวนการซ่อมแซมตัวเองโดยการสร้างพังผืดขึ้นมาในช่องท้อง พังผืดเหล่านี้บางครั้งอาจไปดึงรั้งลำไส้จนเกิดการตีบหรือหักงอ ทำให้ลำไส้อุดตันในเวลาต่อมาได้ อาการที่ต้องสังเกตคือการมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน และท้องอืดรุนแรงแม้เวลาจะผ่านไปหลายเดือนหรือหลายปีแล้วก็ตาม

วิธีป้องกันก่อนเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝัน

วิธีที่ดีที่สุดคือการสังเกตอาการตัวเองให้ไว หากเริ่มปวดท้องน้อยด้านขวาอย่างชัดเจน ร่วมกับมีไข้ต่ำๆ หรือเบื่ออาหาร อย่ารอให้ปวดจนทนไม่ไหวหรือรอให้ไส้ติ่งแตกเสียก่อน การมาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ สามารถลดความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อนจากการที่ไส้ติ่งแตกได้อย่างมหาศาล เพราะการผ่าตัดไส้ติ่งในระยะเริ่มต้นเป็นการผ่าตัดที่ไม่ซับซ้อนและใช้เวลาพักฟื้นไม่นาน