เจาะลึกภัยเงียบจากโรคที่ป้องกันได้ด้วยวัคซีน ทำไมการป่วยธรรมดาถึงพลิกกลายเป็นเรื่องใหญ่

เวลาที่เราได้ยินชื่อโรคติดต่อเด็กๆ อย่างอีสุกอีใส คางทูม หรือหัด หลายคนมักจะเผลอมองว่าเป็นเรื่องธรรมดาที่ใครก็ต้องเคยเป็นตอนเด็ก เดี๋ยวพักผ่อนเดี๋ยวก็หาย แต่ในฐานะหมอที่ตรวจคนไข้มานาน ผมมักจะเจออีกมุมหนึ่งที่น่ากลัวกว่านั้น นั่นคือการที่โรคเหล่านี้ไม่ได้จบลงแค่ไข้ลดหรือผื่นหาย แต่กลับทิ้งร่องรอยความเสียหายและภาวะแทรกซ้อนจากโรคที่ป้องกันได้ด้วยวัคซีนที่รุนแรงจนคาดไม่ถึง บางเค้าโครงอาการลามไปถึงสมอง ปอด หรือหัวใจ ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนชีวิตของคนไข้และครอบครัวเลยทีเดียว

โรคอีสุกอีใส ไม่ใช่แค่ตุ่มคันธรรมดาอย่างที่คิด

หลายบ้านมักดีใจเมื่อลูกเป็นอีสุกอีใสแล้วคิดว่ารอดตัวไป เปรียบเสมือนการสร้างภูมิคุ้มกันธรรมชาติ แต่ความจริงแล้ว เชื้อไวรัสตัวนี้ไม่ได้ใจดีขนาดนั้น ภาวะแทรกซ้อนจากโรคที่ป้องกันได้ด้วยวัคซีนในกลุ่มอีสุกอีใสสามารถเกิดขึ้นได้ตั้งแต่อาการติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำซ้อนที่แผลตุ่มคัน จนเกิดเป็นแผลเป็นลึก หรือในเคสที่หนักกว่านั้น เชื้อไวรัสอาจลุกลามเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้เกิดอาการสมองอักเสบ การทรงตัวผิดปกติ หรือภาวะปอดอักเสบรุนแรง ซึ่งอันตรายถึงชีวิต โดยเฉพาะในผู้ใหญ่ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำหรือหญิงตั้งครรภ์

พิษสงของโรคหัด ที่ไม่ได้จบลงแค่ผื่นขึ้นตามตัว

ถ้าพูดถึงโรคหัด คนส่วนใหญ่จะนึกถึงไข้สูงและผื่นแดง แต่ความน่ากลัวที่แท้จริงซ่อนอยู่หลังช่วงผื่นขึ้นต่างหาก ภาวะแทรกซ้อนจากโรคที่ป้องกันได้ด้วยวัคซีนสำหรับโรคหัดนั้นขึ้นชื่อเรื่องการทำลายระบบทางเดินหายใจและสมอง เคสส่วนใหญ่ที่น่ากังวลคือการเกิดโรคปอดอักเสบรุนแรงและการติดเชื้อในหูชั้นกลางที่อาจทำให้สูญเสียการได้ยิน นอกจากนี้ยังมีภาวะสมองอักเสบหลังเป็นหัดที่แม้จะพบน้อย แต่หากเกิดขึ้นแล้วมักมีความพิการหลงเหลืออยู่เสมอ หรือในระยะยาวอาจเจอโรคสมองอักเสบเรื้อรังที่แสดงอาการหลังจากหายจากโรคหัดไปแล้วหลายปี

คางทูมและไอกรน ภัยเงียบใกล้ตัวที่ทำลายความสุขในครอบครัว

มาดูกันที่โรคคางทูม ที่หลายคนจำภาพเด็กแก้มตุ่ยแล้วขำขัน แต่ในทางการแพทย์ คางทูมแฝงภัยเงียบเรื่องการอักเสบของอวัยวะอื่นๆ เช่น ภาวะอัณฑะอักเสบในเด็กโตหรือผู้ชาย ซึ่งเสี่ยงต่อการมีบุตรยากในอนาคต หรือการอักเสบของเยื่อหุ้มสมอง ส่วนโรคไอกรนนั้น แม้ในผู้ใหญ่อาจเป็นแค่ไอเรื้อรังรำคาญใจ แต่สำหรับเด็กทารกแรกเกิดที่ยังรับวัคซีนไม่ครบ อาการไอ รุนแรงจนเขียว คลื่นไส้ และหยุดหายใจชั่วขณะ คือนาทีชีวิตที่น่ากลัวที่สุด

ป้องกันไว้ดีกว่าแก้ ทำไมการฉีดวัคซีนถึงคุ้มค่ากว่าการรักษาปลายเหตุ

การปล่อยให้ร่างกายเผชิญกับโรคเหล่านี้โดยไม่มีภูมิคุ้มกัน เปรียบเสมือนการเล่นพนันกับสุขภาพที่เดิมพันด้วยความพิการหรือชีวิต ภาวะแทรกซ้อนจากโรคที่ป้องกันได้ด้วยวัคซีนเหล่านี้เป็นสิ่งที่ป้องกันได้ตั้งแต่ต้นทาง การฉีดวัคซีนตามกำหนดไม่ใช่แค่การป้องกันไม่ให้ป่วย แต่เป็นการสร้างเกราะคุ้มกันไม่ให้ร่างกายต้องเผชิญกับความเสียหายรุนแรงจากโรคแทรกซ้อนที่ไม่มีใครอยากให้เกิดขึ้นกับคนที่เรารัก หากคุณหรือคนในครอบครัวยังขาดวัคซีนเข็มไหน ลองปรึกษาแพทย์เพื่อรับคำแนะนำและการเสริมภูมิคุ้มกันที่ถูกต้องตั้งแต่วันนี้