กลุ่มเสี่ยงสูงและประชากรเปราะบางต่อการติดเชื้อ: ใครบ้างที่ต้องดูแลเป็นพิเศษ?

เวลาที่ไข้หวัดหรือโรคระบาดสักตัววนกลับมาแพร่ระบาดอีกครั้ง คนส่วนใหญ่ที่มีสุขภาพแข็งแรงดีอาจจะแค่นอนพักไม่กี่วันก็หายเป็นปกติ แต่ในมุมมองของหมอ มีคนไข้กลุ่มหนึ่งที่เรามักจะกังวลใจเป็นพิเศษเวลาที่พวกเขาเริ่มมีอาการป่วย นั่นคือกลุ่มเสี่ยงสูงและประชากรเปราะบางต่อการติดเชื้อ ซึ่งร่างกายอาจไม่ได้ต่อสู้กับเชื้อโรคได้เก่งเท่ากับคนทั่วไป

ใครบ้างที่จัดอยู่ในกลุ่มเสี่ยงสูงและเปราะบางต่อโรคติดเชื้อ?

เวลาเดินตรวจคนไข้ที่ห้องตรวจ หมอบักมักจะคอยย้ำเตือนคนรอบข้างเสมอว่าให้สังเกตสมาชิกในครอบครัวที่มีภาวะเหล่านี้ เพราะหากได้รับเชื้อโรคเข้ามา อาการมักจะรุนแรงกว่าคนอื่นได้อย่างรวดเร็ว โดยกลุ่มหลักๆ ที่เราต้องให้ความใส่ใจเป็นพิเศษประกอบด้วย

ผู้สูงอายุและวัยเก๋าที่ร่างกายเริ่มเสื่อมถอยตามวัย

เมื่อคนเราอายุมากขึ้น ระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายก็จะทำงานช้าลงและมีประสิทธิภาพน้อยลงตามกาลเวลา เปรียบเสมือนป้อมปราการที่เคยแข็งแรงเริ่มมีรอยรั่ว ทำให้เชื้อโรคเล็ดลอดเข้ามาและสร้างความเสียหายในปอดหรือกระแสเลือดได้ง่ายขึ้น ผู้สูงอายุตั้งแต่หกสิบปีขึ้นไปจึงเป็นกลุ่มแรกๆ ที่หมอเป็นห่วงเวลาที่มีการระบาดของโรคทางเดินหายใจ

เด็กเล็กและทารกที่ระบบภูมิต้านทานยังโตไม่เต็มที่

สำหรับเด็กๆ โดยเฉพาะเด็กทารกที่อายุยังน้อย ระบบภูมิคุ้มกันของพวกเขายังพัฒนาขึ้นมาไม่เต็มที่ เซลล์เม็ดเลือดขาวต่างๆ ยังเรียนรู้ที่จะรู้จักเชื้อโรคได้ไม่ดีพอ ทำให้เวลาติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย อาการมักจะลุกลามอย่างรวดเร็วและรุนแรงได้ง่ายกว่าผู้ใหญ่

ผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่มีโรคประจำตัวรุมเร้า

คนไข้ที่มีโรคประจำตัวอย่างเบาหวาน โรคไต โรคหัวใจ หรือโรคปอดเรื้อรัง ร่างกายของพวกเขาต้องทำงานหนักอยู่แล้วในการประคับประคองอวัยวะเหล่านั้นให้ทำงานได้ปกติ เมื่อไหร่ก็ตามที่ติดเชื้อโรคเข้าไป ภาวะความเครียดในร่างกายจะพุ่งสูงขึ้น ทำให้โรคประจำตัวกำเริบและควบคุมได้ยาก จนอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายถึงชีวิตได้

ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องจากโรคหรือการรักษา

กลุ่มนี้หมายถึงคนไข้ที่กำลังรับการรักษาด้วยเคมีบำบัด ผู้ป่วยโรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือผู้ที่ต้องทานยากดภูมิหลังการปลูกถ่ายอวัยวะ ร่างแทบจะไม่มีทหารคอย ภูมิคุ้มกันในการต่อสู้กับเชื้อโรค ทำให้มีความเสี่ยงสูงมากที่จะติดเชื้อฉวยโอกาสจากสิ่งแวดล้อมรอบตัว

สัญญาณเตือนภัยที่บอกว่าอาการเริ่มแย่ลงและต้องรีบพบแพทย์

สำหรับกลุ่มเสี่ยงสูงเหล่านี้ การรอให้หายเองที่บ้านอาจไม่ใช่ความคิดที่ดีนัก หากสังเกตพบอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรรีบพามาโรงพยาบาลทันที

• หายใจหอบเหนื่อย หายใจลำบาก หรือรู้สึกว่าอากาศไม่พอหายใจ
• มีอาการซึมลง ปลุกตื่นยาก หรือพูดจาสับสนไม่รู้เรื่อง
• เจ็บแน่นหน้าอกตลอดเวลา
• กินอาหารและน้ำไม่ได้เลยจนร่างกายเริ่มอ่อนเพลีย

วิธีดูแลและปกป้องคนใกล้ชิดในกลุ่มเปราะบางให้ปลอดภัย

การป้องกันย่อมดีกว่าการรักษาเสมอ หากในบ้านของเรามีสมาชิกที่จัดอยู่ในกลุ่มเสี่ยงสูง สิ่งที่เราทำได้คือการสร้างเกราะป้องกันรอบตัวพวกเขา เริ่มจากการล้างมือให้สะอาดอยู่เสมอ สวมหน้ากากอนามัยเมื่อต้องออกไปในพื้นที่แออัด และที่สำคัญที่สุดคือการเข้ารับการฉีดวัคซีนป้องกันโรคตามคำแนะนำของแพทย์ เพื่อช่วยลดความรุนแรงของโรคและการนอนโรงพยาบาลได้เป็นอย่างดี