ภาวะปอดอักเสบติดเชื้อในเด็ก: เรื่องใกล้ตัวที่พ่อแม่ต้องรู้ทัน

ลูกไอ หายใจเร็วเกินไป แบบนี้อันตรายไหม?

เวลาที่ลูกน้อยเริ่มมีอาการไอ ไข้ขึ้นสูง หรือหายใจหอบเหนื่อยจนซี่โครงบุ๋ม คนเป็นพ่อเป็นแม่อย่อมรู้สึกใจคอไม่ดี เพราะอาการเหล่านี้มักไม่ใช่แค่หวัดธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนของภาวะปอดอักเสบติดเชื้อในเด็ก โรคที่ต้องอาศัยความใส่ใจและการดูแลอย่างใกล้ชิดจากแพทย์

ทำความรู้จักโรคปอดอักเสบในเจ้าตัวเล็ก: เกิดขึ้นได้อย่างไร?

ปอดอักเสบหรือที่หลายคนคุ้นหูกับคำว่าปอดบวม เป็นการติดเชื้อบริเวณเนื้อปอด ซึ่งอาจเกิดจากเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย ในเด็กเล็กระบบภูมิคุ้มกันยังพัฒนาไม่เต็มที่ เชื้อโรคจึงเข้าสู่ร่างกายผ่านทางระบบทางเดินหายใจได้ง่าย ไม่ว่าจะเป็นการรับเชื้อจากการไอจามใส่กัน หรือเชื้อโรคที่แฝงมากับสิ่งของรอบตัว เมื่อเชื้อลงลึกถึงถุงลมปอด ร่างกายจะพยายามขับออกทำให้เกิดเสมหะ หลอดลมตีบแคบ และส่งผลให้เด็กหายใจลำบาก

สังเกตอาการแบบนี้: ลูกกำลังป่วยหนักกว่าที่คิดหรือเปล่า?

อาการเริ่มต้นมักจะคล้ายไข้หวัดใหญ่ทั่วไป คือมีไข้ ไอ มีน้ำมูก แต่จุดสังเกตสำคัญที่ทำให้คุณหมอรู้ว่าเด็กเริ่มมีภาวะปอดอักเสบ ได้แก่:

• หายใจเร็วกว่าปกติ: เด็กทารกอายุต่ำกว่า 1 ปี หายใจมากกว่า 50 ครั้งต่อนาที เด็กโตมากกว่า 40 ครั้งต่อนาที
• หายใจแรงจนซี่โครงบุ๋ม: เวลาหายใจสังเกตเห็นท้องกระเพื่อมแรง หรือมีร่องซี่โครงบุ๋มชัดเจน
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเขียวคล้ำ: แสดงว่าร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ
• ซึมลง ไม่ยอมกินนมหรือน้ำ: อาการอ่อนเพลีย ขาดน้ำ เป็นสัญญาณเตือนวิกฤต

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบพาไปหาหมอทันที?

หากพบว่าลูกมีไข้สูงร่วมกับอาการหายใจหอบเหนื่อย ปีกจมูกบานเวลาหายใจ หรือมีอาการซึมลงอย่างเห็นได้ชัด อย่ารอดูอาการอยู่ที่บ้าน การปล่อยไว้นานอาจทำให้เชื้อลุกลามเข้าสู่กระแสเลือดและเป็นอันตรายถึงชีวิต รีบพามาพบแพทย์เพื่อตรวจฟังเสียงปอดและเอกซเรย์ทรวงอกจะปลอดภัยที่สุด

วิธีรักษาจากคุณหมอ

การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุว่าเกิดจากเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย หากเป็นเชื้อแบคทีเรีย แพทย์จะพิจารณาให้ยาปฏิชีวนะร่วมกับการรักษาตามอาการ เช่น การพ่นยาขยายหลอดลม การเคาะปอดเพื่อระบายเสมหะ และการให้ออกซิเจนเสริมในรายที่มีภาวะหายใจล้มเหลว ส่วนใหญ่หากมาพบแพทย์เร็วและได้รับการรักษาที่เหมาะสม เด็กๆ จะฟื้นตัวได้ดีภายในระยะเวลาไม่นาน

วิธีป้องกันไม่ให้เจ้าตัวเล็กป่วยซ้ำ

การสร้างภูมิคุ้มกันให้ร่างกายแข็งแรงเป็นเกราะป้องกันที่ดีที่สุด เริ่มจากการให้เด็กได้รับวัคซีนพื้นฐานและวัคซีนเสริมตามกำหนด เช่น วัคซีนไอพีดี (IPD) หลีกเลี่ยงการพาเด็กไปอยู่ในสถานที่แออัดในช่วงที่มีการแพร่ระบาดของโรคทางเดินหายใจ หมั่นล้างมือบ่อยๆ และดูแลสุขอนามัยภายในบ้านให้สะอาดอยู่เสมอ