ทำไมเราถึงชอบผลัดวันประกันพรุ่งและทนกับความผิดหวังได้น้อยลงทุกที

เคยสงสัยไหมว่าทำไมเราถึงอยากหนีงานตรงหน้าเสมอ

หลายคนมักมาปรึกษาหมอด้วยความรู้สึกที่คล้ายกัน คือการเริ่มรู้สึกว่าตัวเองจัดการกับงานตรงหน้าไม่ได้ ยิ่งงานไหนที่ยากหรืองานที่ต้องใช้ความพยายามสูง เรากลับเลือกที่จะผัดวันประกันพรุ่งไปเรื่อยๆ จนกลายเป็น พฤติกรรมหลีกเลี่ยงงาน ซึ่งพฤติกรรมนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะความขี้เกียจเพียงอย่างเดียว แต่มันมักมีรากเหง้ามาจากสภาวะจิตใจที่เรียกว่า ความทนทานต่อความผิดหวังต่ำ หรือที่ภาษาจิตวิทยาเรียกว่า Low Frustration Tolerance

ความทนทานต่อความผิดหวังต่ำ คืออะไรและส่งผลอย่างไร

ถ้าให้อธิบายให้เห็นภาพง่ายที่สุด ความทนทานต่อความผิดหวังต่ำเปรียบเสมือนภูมิคุ้มกันทางใจที่ลดน้อยลง มันคือความรู้สึกที่ว่า เมื่อเราเจอกับอุปสรรคหรือความยากลำบากนิดหน่อย เราก็รู้สึกอึดอัดใจจนไม่อยากทำต่อ เราต้องการผลลัพธ์ที่สมบูรณ์แบบทันทีโดยไม่ต้องผ่านความเหนื่อยยาก ซึ่งเมื่อความรู้สึกนี้ทำงานร่วมกับ พฤติกรรมหลีกเลี่ยงงานและความทน ที่ต่ำลง จึงทำให้เราไม่สามารถจดจ่อกับงานที่ท้าทายได้นาน เพราะสมองสั่งให้เราหนีจากความรู้สึกอึดอัดนั้นไปหาความสบายชั่วคราวแทน

สัญญาณเตือนว่าใจเรากำลังอ่อนแอต่อความผิดหวัง

ลองสังเกตตัวเองดูว่ามีอาการเหล่านี้หรือไม่ เพราะนี่คือสิ่งที่สะท้อนว่าระดับความทนทานต่อความผิดหวังกำลังต่ำลง

• รู้สึกหงุดหงิดง่ายเมื่องานที่ทำไม่เป็นไปตามแผนที่วางไว้ตั้งแต่ต้น
• มีความต้องการที่จะให้งานเสร็จสมบูรณ์แบบในทันที ถ้าไม่ได้อย่างที่คิดจะทิ้งงานนั้นไปเลย
• ใช้โซเชียลมีเดียหรือทำกิจกรรมอื่นเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจเมื่อเจองานที่ยากเกินไป
• บ่นกับตัวเองว่างานนี้มันยากเกินไป หรือรู้สึกว่าทำไปก็ไม่คุ้มเหนื่อย

วิธีฝึกใจให้แกร่งเพื่อเอาชนะการหลีกเลี่ยงงาน

ข่าวดีคือเรื่องนี้สามารถปรับแก้ได้ด้วยการฝึกฝนทางความคิดครับ เราต้องเริ่มจากการยอมรับว่าความผิดหวังเป็นเรื่องธรรมดาของชีวิต และไม่ใช่จุดจบของทุกอย่าง

ฝึกมองงานยากเป็นแบบทดสอบแทนที่จะเป็นภาระ

แทนที่จะคิดว่าต้องรีบทำให้เสร็จเพื่อจะได้ไม่ต้องปวดหัว ลองมองว่าแต่ละขั้นตอนของงานคือการฝึกทักษะ เมื่อเจอปัญหาให้ลองหยุดพักหายใจ แทนที่จะทิ้งงานไปทำกิจกรรมอื่นที่สบายกว่า

แบ่งงานใหญ่ให้กลายเป็นเป้าหมายเล็กๆ

ความทนทานต่อความผิดหวังต่ำมักถูกกระตุ้นด้วยความรู้สึกว่าเป้าหมายใหญ่เกินเอื้อม การซอยงานออกมาเป็นส่วนเล็กๆ จะช่วยลดแรงกดดัน และทำให้เราได้รับความสำเร็จเล็กๆ น้อยๆ ในทุกวัน ซึ่งจะช่วยสร้างกำลังใจในการทำงานต่อ

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาหมออย่างจริงจัง

หากพฤติกรรมหลีกเลี่ยงงานที่เกิดขึ้นเริ่มกระทบต่อชีวิตประจำวัน เช่น เสียงานเสียการ ขาดความรับผิดชอบจนส่งผลกระทบต่อหน้าที่การงาน หรือมีภาวะเครียดรุนแรงร่วมด้วย การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตเป็นทางเลือกที่ดี เพราะบางครั้งพฤติกรรมเหล่านี้อาจเป็นเพียงยอดภูเขาน้ำแข็งของภาวะวิตกกังวลหรือภาวะซึมเศร้าที่ซ่อนอยู่ภายใน ซึ่งหมอจะช่วยวางแผนการปรับความคิดให้คุณกลับมาจัดการชีวิตได้อย่างมั่นคงอีกครั้ง