ทำไมเราถึงชอบผัดวันประกันพรุ่ง? เจาะลึกพฤติกรรมหลีกเลี่ยงงานและความทนทานต่อความผิดหวังต่ำ

ทำไมงานตรงหน้าถึงดูน่ากลัวจนอยากหนีไปให้ไกล

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์นั่งจ้องหน้าจอคอมพิวเตอร์ เตรียมจะเริ่มทำงานชิ้นสำคัญแต่สุดท้ายก็หยิบมือถือขึ้นมาไถฟีดไปเรื่อยๆ หรือลุกไปจัดโต๊ะทำงานแทนที่จะเริ่มงานนั้นเสียที พฤติกรรมหลีกเลี่ยงงานและความทนทานต่อความผิดหวังต่ำมักจะเป็นคู่หูที่มาด้วยกันเสมอ มันไม่ใช่เรื่องของความขี้เกียจหรือการขาดวินัยเพียงอย่างเดียว แต่มันคือปฏิกิริยาของสมองที่พยายามปกป้องเราจากความรู้สึกอึดอัดที่อาจเกิดขึ้นเมื่อต้องเผชิญกับความยากลำบาก

ความทนทานต่อความผิดหวังต่ำคืออะไร

ถ้าพูดให้เข้าใจง่ายที่สุด มันคือภาวะที่ใจเรารู้สึกว่าการต้องเจอเรื่องยาก เรื่องที่ทำไม่ได้ดั่งใจ หรือความล้มเหลวเล็กๆ น้อยๆ ในระหว่างทางเป็นเรื่องที่เหลือทน เราจึงเลือกที่จะเลี่ยงไปเลยดีกว่าที่จะต้องรู้สึกแย่เมื่อผลลัพธ์ออกมาไม่ดี หรือต้องอดทนกับความพยายามที่แสนเหนื่อยล้า เมื่อเราสะสมความรู้สึกว่าฉันต้องทำทุกอย่างให้สมบูรณ์แบบโดยห้ามผิดพลาด เราจะยิ่งกลัวความผิดหวัง และนั่นทำให้เรากลายเป็นคนผลัดวันประกันพรุ่งเพื่อซื้อเวลาให้กับความสบายใจชั่วคราว

สัญญาณเตือนว่าเรากำลังติดกับดักหลีกเลี่ยงงาน

• ชอบเริ่มงานในนาทีสุดท้าย เพราะคิดว่าความกดดันจะช่วยให้งานเสร็จเร็วขึ้น
• ใช้เวลาไปกับการจัดระเบียบสิ่งของหรือทำกิจกรรมย่อยที่ไม่สำคัญเพื่อหนีงานหลัก
• รู้สึกหงุดหงิดหรือถอดใจง่ายมากเวลาเจอโจทย์ยากหรือสิ่งที่ตนเองไม่ถนัด
• กังวลล่วงหน้าว่างานจะออกมาไม่ดีจนไม่กล้าแม้แต่จะเริ่มทำ

วิธีปรับใจให้แกร่งขึ้นเพื่อรับมือกับงานที่ยาก

การจะก้าวข้ามพฤติกรรมนี้ เราต้องเริ่มจากการยอมรับความจริงก่อนว่าความรู้สึกอึดอัดหรือความผิดหวังเล็กน้อยเป็นเรื่องปกติของชีวิต ไม่ใช่สัญญาณว่าเราล้มเหลว

ลดเป้าหมายให้เล็กลงจนรู้สึกว่าทำได้ง่าย

แทนที่จะมองว่าต้องทำงานชิ้นใหญ่ให้เสร็จในรวดเดียว ให้ซอยงานออกเป็นส่วนเล็กๆ ที่ใช้เวลาทำเพียง 5-10 นาที วิธีนี้จะช่วยลดแรงต้านในใจ ทำให้เราเริ่มงานได้ง่ายขึ้นโดยไม่รู้สึกว่ามันเป็นภาระหนักอึ้ง

ฝึกอยู่กับความรู้สึกอึดอัดบ้าง

เมื่อรู้สึกว่าอยากเลี่ยงงาน ให้ลองหยุดสังเกตความรู้สึกนั้นดูสักครู่ หายใจลึกๆ แล้วบอกตัวเองว่าความรู้สึกไม่อยากทำเป็นเพียงสภาวะทางอารมณ์ที่เกิดขึ้นแล้วก็ดับไป เราไม่จำเป็นต้องรีบหนีไปไหน แค่ลงมือทำต่ออีกเพียงนิดเดียวความรู้สึกนั้นก็จะค่อยๆ จางไปเอง

เลิกกดดันตัวเองให้สมบูรณ์แบบ

อนุญาตให้ตัวเองทำงานแบบที่ยังไม่ดีที่สุดในรอบแรก เพราะการมีผลงานที่พอใช้ได้ยังดีกว่าการไม่มีอะไรเลย การปล่อยให้ตัวเองผิดพลาดได้บ้างจะช่วยสร้างภูมิคุ้มกันให้จิตใจแข็งแรงขึ้น และทำให้เราก้าวผ่านความทนทานต่อความผิดหวังต่ำไปได้ในระยะยาว