ทำไมกินแคลเซียมเข้าไปเยอะ แต่กระดูกยังบาง? ไขความลับที่ว่าทำไมวิตามินดีถึงขาดไม่ได้

ช่วงนี้เวลาตรวจสุขภาพให้คนไข้ หลายคนมักจะกังวลเรื่องกระดูกพรุนและพากันซื้อแคลเซียมเม็ดมากินกันยกใหญ่ แต่เชื่อไหมครับว่า มีคนไข้หลายคนกินแคลเซียมราคาแพงเข้าไปตั้งเยอะ พอตรวจมวลกระดูกอีกทีก็ยังพบว่าบางลงอยู่ดี ปัญหานี้ไม่ได้อยู่ที่เรากินแคลเซียมไม่พอหรืองaต. แต่ปัญหาหลักคือร่างกายของเราดึงแคลเซียมที่กินเข้าไปไปใช้ได้ไม่เต็มที่ต่างหาก

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเรื่องของวิตามินดีถึงเป็นกุญแจสำคัญ เพราะต่อให้เราเติมแคลเซียมเข้าร่างกายมากแค่ไหน แต่ถ้าไม่มีตัวช่วยนำทางที่ดี แคลเซียมเหล่านั้นก็แทบจะไม่มีประโยชน์เลย

พระเอกตัวจริงที่ช่วยเปิดประตูให้ลำไส้รับแคลเซียม

ถ้าเปรียบแคลเซียมเป็นเสบียงสำคัญที่ร่างกายต้องดึงเข้ามาสร้างความแข็งแรงให้โครงสร้างบ้านอย่างกระดูก ลำไส้ของเราก็คือประตูรั้วบ้านครับ ปกติแล้วประตูรั้วนี้จะไม่ได้เปิดรับแคลเซียมเข้ามาง่ายๆ ตามอำเภอใจ

ความสำคัญของวิตามินดีในการช่วยดูดซึมแคลเซียมก็คือการทำหน้าที่เป็นกุญแจดอกสำคัญที่จะไปไขประตูในลำไส้เล็ก ให้ยอมเปิดรับแคลเซียมจากอาหารที่เรากินเข้าไปให้ซึมผ่านผนังลำไส้เข้าสู่กระแสเลือดได้ดีขึ้นหลายเท่าตัว ถ้าไม่มีวิตามินดีตัวนี้คอยเปิดทาง ต่อให้เรากินนมหรือกินปลาตัวเล็กเข้าไปเป็นกิโลๆ แคลเซียมส่วนใหญ่ก็จะเดินทางผ่านร่างกายแล้วหลุดออกไปกับของเสียอย่างไร้ประโยชน์

เมื่อร่างกายขาดวิตามินดี กระดูกจะพยายามดึงแคลเซียมมาจากไหน?

ธรรมชาติของร่างกายมนุษย์ฉลาดมากครับ ระดับแคลเซียมในเลือดจะต้องถูกควบคุมให้อยู่ในเกณฑ์ที่พอดีตลอดเวลา เพื่อให้หัวใจเต้นและกล้ามเนื้อทำงานได้ปกติ

ลองนึกภาพตามนะครับว่า ถ้าวันไหนเรากินวิตามินดีน้อยจนแคลเซียมในเลือดเริ่มตก ร่างกายไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากต้องไปขโมยแคลเซียมที่สะสมอยู่ในคลังสำรอง ซึ่งก็คือกระดูกของเราเองออกมาใช้ หมอจึงมักเจอเคสที่คนไข้กระดูกพรุนเร็วเกินวัย ทั้งที่จริงๆ แล้วไม่ได้ขาดแคลเซียมโดยตรง แต่เป็นเพราะร่างกายขาดวิตามินดีจนทำให้ระบบสมดุลพังต่างหาก

เราจะหาวิตามินดีมาจากไหนให้พอดีกับความต้องการของร่างกาย?

ข่าวดีคือวิตามินดีไม่ได้หาซื้อยากราคาแพงเสมอไปครับ เพราะร่างกายของเราถูกออกแบบมาให้สังเคราะห์วิตามินตัวนี้ได้เองอยู่แล้ว เพียงแค่เราทำความเข้าใจวิธีรับมันเข้าสู่ร่างกาย

• แสงแดดอ่อนๆ ยามเช้า: ผิวหนังของเรามีความมหัศจรรย์ตรงที่พอโดนแสงแดดช่วงเช้าหรือเย็น จะสามารถเปลี่ยนรังสีอัลตราไวโอเลตให้กลายเป็นวิตามินดีได้เองฟรีๆ แค่เดินรับแดดวันละสิบถึงสิบห้านาทีก็เพียงพอแล้ว
• อาหารใกล้ตัว: ปลาที่มีไขมันสูง เช่น ปลาแซลมอน หรือปลาทู ไข่แดง และเห็ดบางชนิด ก็เป็นแหล่งอาหารชั้นดีที่ช่วยเติมวิตามินดีเข้าร่างกายได้เช่นกัน

เช็กตัวเองด่วน อาการแบบไหนแปลว่าเริ่มขาดวิตามินดีแล้ว?

ภาวะขาดวิตามินดีในยุคนี้เจอได้บ่อยมาก เพราะส่วนใหญ่เราทำงานในตึกออฟฟิศ ใส่เสื้อผ้าปกมิดชิด และทากรีดกันแดดกันจนหนาเตอะ คนไข้ที่ขาดวิตามินดีมักจะมาด้วยอาการเหล่านี้

• รู้สึกอ่อนเพลีย เหนื่อยง่ายแบบไม่มีสาเหตุ
• มีอาการปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อหรือปวดตามข้อกระดูกบ่อยๆ
• ภูมิคุ้มกันต่ำ ป่วยเป็นหวัดได้ง่ายกว่าปกติ

หากเริ่มสังเกตเห็นอาการเหล่านี้ ร่วมกับความกังวลเรื่องมวลกระดูก แนะนำว่าลองปรึกษาแพทย์เพื่อเจาะเลือดตรวจระดับวิตามินดีดูสักครั้งครับ จะได้รู้ว่าร่างกายของเรากำลังส่งสัญญาณเตือนอะไรอยู่หรือเปล่า