เจาะลึกภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาท ไข้สูงชักและสมองอักเสบ เรื่องใกล้ตัวที่พ่อแม่ต้องรู้

ลูกมีไข้สูงแล้วตัวเกร็งชัก น่ากลัวแค่ไหนและเกิดขึ้นได้อย่างไร?

เวลาที่ลูกน้อยไม่สบายแล้วมีไข้สูง สิ่งที่คนเป็นพ่อเป็นแม่กังวลมากที่สุดคงหนีไม่พ้นอาการชักจากไข้สูง ภาพที่ลูกตาลอย เกร็ง หรือกระตุก เป็นสิ่งที่สร้างความตกใจและขวัญผะหน่วงให้คนในบ้านได้เสมอ อาการแบบนี้ในทางการแพทย์เราเรียกว่าภาวะไข้สูงชัก ซึ่งมักเกิดขึ้นในเด็กเล็กอายุตั้งแต่ 6 เดือนถึง 5 ปี โดยมีสาเหตุหลักมาจากอุณหภูมิร่างกายที่พุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำให้สมองที่กำลังพัฒนาปรับตัวไม่ทันและเกิดการปล่อยกระแสไฟฟ้าออกมาผิดปกติชั่วคราว

แยกร่างให้ออก ระหว่างไข้สูงชักธรรมดากับสมองอักเสบอันตราย

ถึงแม้ว่าอาการชักจากไข้สูงส่วนใหญ่จะไม่เป็นอันตรายถึงชีวิตและมักหยุดได้เองภายในไม่กี่นาทีกำหนด แต่ความน่ากลัวจริงๆ คือการที่เราต้องแยกให้ออกว่า อาการชักนั้นมาจากพิษไข้ธรรมดา หรือเป็นสัญญาณเตือนของโรคร้ายแรงอย่าง ภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาทเช่นไข้สูงชักและสมองอักเสบ ที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียโดยตรงที่เนื้อสมอง ซึ่งมีความรุนแรงและต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน

สัญญาณเตือนภัยที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ถ้าลูกมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ขอให้คิดไว้เลยว่าไม่ใช่แค่ไข้หวัดธรรมดา:

• ชักนานเกิน 15 นาที หรือชักซ้ำหลายครั้งในวันเดียว
• ชักแค่ซีกใดซีกหนึ่งของร่างกาย
• มีอาการซึมมากปลุกไม่ค่อยตื่น อาเจียนพุ่ง
• คอแข็ง ปวดหัวรุนแรงในเด็กโต
• มีพฤติกรรมเปลี่ยนไป สับสน หรือพูดจาไม่รู้เรื่อง

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบพาไปโรงพยาบาลทันที?

หากพบว่าลูกมีอาการชักครั้งแรกในชีวิต หรือมีอาการชักร่วมกับสัญญาณเตือนของสมองอักเสบตามที่ได้กล่าวไปแล้ว ห้ามรอดูอาการอยู่ที่บ้านเด็ดขาด การรีบพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยด้วยการเจาะน้ำไขสันหลังหรือทำเอกซเรย์สมอง จะช่วยชีวิตและป้องกันความเสียหายถาวรที่อาจเกิดขึ้นกับสมองของเด็กได้ทันท่วงที

วิธีรับมือเบื้องต้นเมื่อลูกเกิดอาการชักจากไข้สูง

ตั้งสติให้ดี จัดให้ลูกนอนตะแคงเพื่อป้องกันการสำลักน้ำลายหรืออาเจียน ห้ามเอาช้อนหรือนิ้วมือไปงัดปากเด็กเด็ดขาดเพราะอาจทำให้ฟันหักหรือเกิดแผลในปากได้ คลายเสื้อผ้าให้หลวม และเช็ดตัวลดไข้ร่วมกับการกินหรือเหนี่ยวยานลดไข้ตามแพทย์สั่ง พร้อมกับสังเกตเวลาที่เริ่มชักเพื่อบอกแพทย์เมื่อไปถึงโรงพยาบาล