อาการแพ้อาหารเฉียบพลันในทารก เรื่องใกล้ตัวที่พ่อแม่ต้องรู้ทัน

ช่วงเวลาที่ลูกน้อยเริ่มกินอาหารเสริมตามวัย คือหนึ่งในช่วงเวลาที่น่าตื่นเต้นที่สุดของครอบครัว แต่ในขณะเดียวกัน ก็เป็นช่วงเวลาที่พ่อหลายคนแอบกังวลใจไม่น้อย โดยเฉพาะเรื่องการแพ้อาหาร เพราะระบบย่อยอาหารและระบบภูมิคุ้มกันของเจ้าตัวเล็กยังพัฒนาไม่เต็มที่ ทำให้บางครั้งร่างกายของลูกแสดงปฏิกิริยาต่อต้านอาหารบางชนิดออกมาอย่างรวดเร็วและรุนแรงจนน่าตกใจ

ลูกกินแล้วมีผื่นขึ้น ปากบวม: สัญญาณเตือนอาการแพ้อาหารเฉียบพลันในทารก

เวลาที่ลูกน้อยกินอาหารเข้าไปแล้วเกิดอาการแพ้แบบเฉียบพลัน ร่างกายมักจะแสดงอาการออกมาให้เห็นค่อนข้างชัดเจนภายในไม่กี่นาที หรืออย่างช้าคือภายในสองชั่วโมงหลังจากมื้ออาหารนั้น อาการที่พบบ่อยและสังเกตได้ง่ายมีดังนี้

• ผิวหนัง: มีผื่นแดงขึ้นตามตัว ลมพิษ หน้าบวม ปากบวม หรือรอบดวงตาบวมแดง
• ระบบทางเดินหายใจ: หายใจมีเสียงหวีด ไอ จาม น้ำมูกไหล หรือมีอาการหายใจลำบาก ซึ่งถือเป็นสัญญาณอันตราย
• ระบบทางเดินอาหาร: อาเจียนพุ่ง ปวดท้อง งอแงผิดปกติ หรือถ่ายเหลวเป็นน้ำทันทีหลังกินอาหาร

อาหารกลุ่มไหนบ้างที่มักเป็นตัวการกระตุ้นอาการแพ้?

แม้ว่าเด็กแต่ละคนจะมีจุดเริ่มต้นและภูมิคุ้มกันที่แตกต่างกัน แต่อาหารบางประเภทก็ขึ้นชื่อว่าเป็นตัวการหลักที่กระตุ้นให้เกิดอาการแพ้อาหารเฉียบพลันในทารกบ่อยที่สุด ซึ่งพ่อแม่ควรระมัดระวังเป็นพิเศษเมื่อถึงวัยที่ลูกเริ่มลองกิน ได้แก่

• นมวัวและผลิตภัณฑ์จากนม
• ไข่ โดยเฉพาะไข่ขาว
• ถั่วลิสงและถั่วเปลือกแข็งชนิดต่างๆ
• อาหารทะเล เช่น กุ้ง ปู หอย และปลาทะเล
• แป้งสาลีและผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของกลูเตน

วิธีรับมือเบื้องต้นเมื่อลูกน้อยเกิดอาการแพ้กำเริบ

หากคุณแม่สังเกตเห็นว่าลูกมีอาการผิดปกติหลังจากลองอาหารชนิดใหม่ สิ่งแรกที่ต้องทำคือตั้งสติให้มั่น หยุดป้อนอาหารจานนั้นทันเช็ดทำความสะอาดปากและมือของลูกด้วยน้ำสะอาด จากนั้นคอยสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด ห้ามหายาแก้แพ้ให้ลูกกินเองตามอำเภอใจเด็ดขาดโดยที่ยังไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพาเจ้าตัวเล็กไปโรงพยาบาลทันที?

ในกรณีที่ลูกมีอาการแพ้ไม่รุนแรง เช่น มีผื่นแดงขึ้นเล็กน้อยและไม่มีอาการอื่นร่วมด้วย อาจใช้วิธีสังเกตอาการอยู่ที่บ้าน แต่ถ้าหากมีอาการเข้าข่ายภาวะรุนแรงเฉียบพลัน ต้องรีบพาไปห้องฉุกเฉินโดยเร็วที่สุด สัญญาณเตือนภัยสีแดงที่มีอันตรายถึงชีวิต ได้แก่

• ริมฝีปาก ลิ้น หรือลำคอเริ่มบวมจนหายใจลำบาก
• มีเสียงหายใจผิดปกติ เช่น เสียงหวีด หรือหายใจเสียงดังครืดคราด
• หน้าซีด ตัวเขียว หรือหมดสติ
• อาเจียนติดต่อกันหลายครั้งจนร่างกายเริ่มอ่อนเพลีย

วิธีดูแลระยะยาวและการป้องกันในอนาคต

เมื่อลูกเคยมีประวัติอาการแพ้อาหารเฉียบพลันในทารกแล้ว สิ่งสำคัญคือการปรึกษาคุณหมอเด็กเพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด อาจมีการทำผิวหนังสะกิดหรือเจาะเลือดตรวจหาภูมิแพ้ เพื่อระบุตัวการที่แท้จริง ในอนาคตคุณพ่อคุณแม่ต้องอ่านฉลากอาหารอย่างละเอียดทุกครั้งก่อนซื้อ และช่วยกันสังเกตส่วนผสมเพื่อความปลอดภัยสูงสุดของลูกน้อย