วิธีช่วยชีวิตทันทีเมื่อลูกน้อยสำลักสิ่งแปลกปลอม: สิ่งที่พ่อแม่ควรรู้

ลูกสำลัก ดูยังไงว่าอันตราย?

เหตุการณ์เด็กสำลักเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้บ่อยและสร้างความตกใจให้พ่อแม่ได้เสมอครับ บางครั้งลูกอาจแค่ไอเบาๆ แล้วกลืนลงไปได้เอง แต่ถ้าเกิดอาการสำลักจนหายใจไม่ออก หน้าเขียว หรือไอไม่ออก เสียงหายไป นี่คือสัญญาณเตือนอันตรายที่ต้องรีบตัดสินใจช่วยทันที การปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อเด็กสำลักสิ่งแปลกปลอมในช่วงนาทีวิกฤตเป็นสิ่งที่ช่วยรักษาชีวิตลูกน้อยได้ก่อนไปถึงมือหมอ

สิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาดเมื่อลูกสำลัก

เมื่อเห็นลูกสำลัก พ่อแม่หลายคนมักตกใจจนทำในสิ่งที่ไม่ควรทำ ซึ่งอาจทำให้สิ่งแปลกปลอมลงไปลึกกว่าเดิม:

• ห้ามเอานิ้วล้วงคอโดยไม่เห็นสิ่งของนั้นชัดเจน เพราะจะยิ่งดันของให้เข้าไปอุดกั้นหลอดลมมากขึ้น
• ห้ามใช้น้ำกรอกปากเพื่อหวังให้ของไหลลงไป
• ห้ามตบหลังในขณะที่เด็กยังหายใจได้ปกติหรือยังไอแรงๆ อยู่ เพราะอาจทำให้สิ่งของเคลื่อนที่ไปอุดหลอดลมสนิท

วิธีช่วยเด็กทารกอายุต่ำกว่า 1 ปี

หากเด็กเริ่มไอไม่ออก หายใจไม่ออก หรือหน้าเริ่มเปลี่ยนสี ให้ปฏิบัติดังนี้:

• จับลูกนอนคว่ำบนท่อนแขน โดยให้ศีรษะต่ำกว่าลำตัว ประคองคางลูกไว้ให้ดี
• ใช้ส้นมือตบที่บริเวณสะบักหลัง 5 ครั้ง แรงพอประมาณเพื่อกระตุ้นให้สิ่งแปลกปลอมหลุดออกมา
• หากยังไม่ออก ให้พลิกตัวเด็กเป็นท่าหงาย ประคองศีรษะให้ต่ำ
• ใช้นิ้วชี้และนิ้วกลางกดตรงกึ่งกลางหน้าอก 5 ครั้งสลับกันไปมา

วิธีช่วยเด็กอายุมากกว่า 1 ปีขึ้นไป

เมื่อเด็กเริ่มโตขึ้น การช่วยชีวิตจะเปลี่ยนไปจากการตบหลังเป็นการกอดรัดหน้าท้อง:

• ยืนด้านหลังเด็ก แล้วสวมกอดจากทางด้านหลัง
• กำมือหนึ่งข้างให้แน่นแล้ววางไว้ที่เหนือสะดือแต่ใต้ลิ้นปี่
• ใช้มืออีกข้างทับมือที่กำไว้ แล้วออกแรงดึงกระชากเข้าหาตัวและขึ้นด้านบนในลักษณะเฉียง 5 ครั้ง เพื่อใช้แรงดันจากช่องท้องดันสิ่งแปลกปลอมให้หลุดออกมา

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

แม้ว่าเราจะช่วยจนเด็กหายสำลักแล้ว หรือสิ่งแปลกปลอมหลุดออกมาได้เอง แต่ยังมีกรณีที่ต้องพาไปพบแพทย์เพื่อความปลอดภัย ได้แก่:

• ลูกมีอาการไอต่อเนื่อง หรือหายใจเสียงดังวี้ดหลังสำลัก
• สงสัยว่าเด็กกลืนวัตถุที่มีความคม หรือวัตถุที่มีสารเคมี เช่น ถ่านกระดุม
• หากพยายามปฐมพยาบาลแล้วสิ่งของยังไม่หลุด หรือลูกหมดสติ ให้โทรเรียกหน่วยแพทย์ฉุกเฉินทันที

ป้องกันไว้ก่อนดีกว่าแก้

การป้องกันคือวิธีที่ดีที่สุด หมออยากให้พ่อแม่หมั่นตรวจตราของเล่นชิ้นเล็กๆ ถั่ว หรือผลไม้ที่มีเมล็ด ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของการสำลัก และควรดูแลอย่างใกล้ชิดเวลาลูกทานอาหาร เพื่อให้ทุกมื้อเป็นมื้อที่ปลอดภัยสำหรับลูกน้อย