วัดความดันครั้งเดียวอาจหลอกเราได้: ทำไมต้องพักก่อนวัดซ้ำ

ทำไมเดินเข้ามาถึงห้องตรวจแล้ววัดความดันทันทีถึงไม่แม่นยำ

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาในคลินิก หลายคนมักจะถูกวัดความดันทันทีที่นั่งลงบนเก้าอี้ แต่เชื่อไหมว่าตัวเลขที่ออกมาในตอนนั้นมักจะสูงกว่าความเป็นจริงเสมอ เหตุผลเป็นเพราะร่างกายเพิ่งผ่านการเคลื่อนไหว การเดิน หรือแม้แต่การรีบเร่งเดินทางมาถึงที่นี่ ทำให้หัวใจเต้นเร็วและหลอดเลือดบีบตัวมากกว่าปกติ การรีบวัดทันทีจึงเหมือนการดูค่าความดันขณะที่เรากำลังตื่นเต้นหรือเหนื่อย ซึ่งไม่ใช่ค่าความดันมาตรฐานที่ใช้ประเมินสุขภาพระยะยาว

หัวใจสำคัญของการวัดความดันซ้ำหลังจากพักผ่อน

ความสำคัญของการวัดความดันซ้ำหลังจากพักผ่อน คือการทำให้ร่างกายกลับเข้าสู่สภาวะปกติมากที่สุด การนั่งพักนิ่งๆ อย่างน้อย 5 นาที จะช่วยลดอิทธิพลของความเครียดทางกายภาพออกไป ทำให้ค่าที่ได้สะท้อนถึงแรงดันเลือดในสภาวะปกติจริงๆ ซึ่งจะช่วยให้หมอวินิจฉัยโรคความดันโลหิตสูงได้แม่นยำ ลดความผิดพลาดจากการวินิจฉัยเกินความจำเป็น หรือภาวะความดันพุ่งสูงชั่วคราวจากการทำกิจกรรม

จัดท่านั่งอย่างไรให้ได้ค่าความดันที่เชื่อถือได้

การนั่งพักไม่ได้หมายถึงการนั่งเล่นมือถือไปพลางๆ แต่มีเทคนิคเล็กๆ ที่ช่วยให้ผลวัดแม่นยำขึ้น:

• นั่งเก้าอี้ที่มีพนักพิง ไม่นั่งไขว่ห้าง เพราะการไขว่ห้างทำให้เลือดไหลเวียนช่วงขาไม่สะดวกและอาจส่งผลต่อค่าความดัน
• วางเท้าทั้งสองข้างให้ราบกับพื้น
• วางแขนบนโต๊ะให้ระดับเดียวกับหัวใจ ไม่เกร็งแขน และไม่พูดคุยขณะที่เครื่องกำลังทำงาน

ความต่างของตัวเลขเมื่อวัดซ้ำสองรอบ

บ่อยครั้งที่การวัดครั้งแรกมักมีค่าสูงกว่าครั้งที่สองเสมอ เพราะความประหม่าของคนไข้ที่กังวลว่าความดันจะสูง หรืออาการตื่นเต้นเล็กน้อยเมื่อเห็นพยาบาลเตรียมเครื่องมือ การวัดซ้ำรอบที่สองหลังจากพักสงบแล้ว จะช่วยยืนยันค่าความดันที่แท้จริง หากวัดครั้งแรกและครั้งที่สองต่างกันมากเกินไป หมอมักจะแนะนำให้พักเพิ่มและวัดครั้งที่สาม เพื่อหาค่าเฉลี่ยที่น่าเชื่อถือที่สุด

เตรียมตัวอย่างไรก่อนตรวจวัดความดันที่บ้าน

หากต้องจดบันทึกความดันจากที่บ้าน ควรปฏิบัติตามกฎง่ายๆ คือ ไม่ดื่มกาแฟ ไม่สูบบุหรี่ และไม่ทำกิจกรรมหนักๆ อย่างน้อย 30 นาทีก่อนวัดความดัน การทำตัวให้เป็นปกติ พักให้พอ แล้วค่อยทำการวัดในเวลาเดิมของทุกวัน จะช่วยให้เห็นแนวโน้มสุขภาพที่ชัดเจนกว่าการวัดแบบสะเปะสะปะ