หน้ามืด เพลียเรื้อรัง ระวังเลือดออกในท้องโดยไม่รู้ตัว

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการเหนื่อยง่าย หน้ามืด วิงเวียนศีรษะ หรือรู้สึกว่าแรงไม่มีเอาเสียเลย พอนั่งคุยกันไปสักพักแล้วเจาะเลือดตรวจดู ถึงได้รู้ว่ามีภาวะโลหิตจางจากการสูญเสียเลือด ซ่อนอยู่เบื้องหลัง

ความน่ากลัวของภาวะนี้คือ เลือดไม่ได้ไหลออกมาให้เห็นชัดเจนเหมือนเวลาเป็นแผลตามเนื้อตามตัวครับ แต่มันค่อยๆ ซึมทีละน้อยจากอวัยวะภายในระบบทางเดินอาหาร จนร่างกายปรับตัวไม่ทันและเกิดเป็นโรคซีดขึ้นมาโดยที่เจ้าตัวไม่รู้ตัวเลย

เช็กสัญญาณเตือน ร่างกายกำลังบอกอะไรเมื่อเลือดออกในท้อง

เวลาที่เลือดค่อยๆ ไหลออกจากกระเพาะอาหารหรือลำไส้ทีละนิด ร่างกายจะพยายามอดทนและปรับตัว จนกว่าฮีโมโกลบินจะลดลงต่ำมากๆ เราถึงจะเริ่มแสดงอาการผิดปกติออกมาให้เห็น

อาการที่หมอพบบ่อยและอยากให้สังเกตตัวเอง มีดังนี้ครับ

• เหนื่อยง่ายผิดปกติ: แค่เดินขึ้นบันไดชั้นเดียวก็หอบเหนื่อยเหมือนวิ่งมาราธอน
• หน้ามืด เวียนหัว: โดยเฉพาะเวลาลุกขึ้นยืนเร็วๆ หรือบางคนวูบเป็นลมไปเลย
• ผิวซีดเซียว: สังเกตได้จากสีผิวที่เคยสดใสเริ่มซีดลง หรือลองดึงเปลือกตาล่างดูแล้วด้านในซีดขาวไม่เป็นสีชมพู
• ใจสั่น แน่นหน้าอก: หัวใจต้องเต้นเร็วขึ้นเพื่อสูบฉีดเลือดที่จางลงไปเลี้ยงสมองและอวัยวะสำคัญ

อุจจาระสีดำ หรือเลือดปนในห้องน้ำ เบาะแสสำคัญจากร่างกาย

การจะรู้ว่าต้นตอของปัญหามาจากทางเดินอาหารจริงไหม ห้องน้ำคือจุดสังเกตชั้นดีเลยครับ ลักษณะของอุจจาระจะบอกใบ้เราได้มาก

ถ้าจุดที่เลือดออกอยู่สูง เช่น ในกระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็กส่วนต้น เลือดจะต้องเดินทางผ่านน้ำย่อยและกรดเป็นเวลานาน ทำให้เลือดนั้นเปลี่ยนสภาพกลายเป็นอุจจาระสีดำสนิทเหมือนยางมะตอย และมีกลิ่นเหม็นคาวรุนแรงผิดปกติ

แต่ถ้าเลือดออกในลำไส้ใหญ่ส่วนล่าง หรือบริเวณทวารหนัก ใกล้กับทางออก เลือดก็ยังคงเป็นสีแดงสด หรือมีเลือดเคลือบอยู่ด้านนอกอุจจาระ ซึ่งหลายคนมักเข้าใจผิดคิดว่าเป็นริดสีดวงทวารอย่างเดียว จนละเลยโรคที่อันตรายกว่าไป

สาเหตุที่ซ่อนอยู่ ทำไมเลือดถึงรั่วไหลในระบบทางเดินอาหาร

เมื่อผลตรวจยืนยันแน่ชัดว่ามีความผิดปกติ ขั้นตอนต่อไปคือการหาต้นตอครับว่าแผลหรือจุดที่เลือดออกมันซ่อนอยู่ตรงไหน ซึ่งสาเหตุหลักๆ ที่พบได้บ่อยในห้องตรวจมีดังนี้

• แผลในกระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็ก: เกิดจากการทานยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs เป็นประจำ หรือการติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิด ทำให้เยื่อบุถูกกัดกร่อนจนเลือดออก
• ติ่งเนื้อในลำไส้: ติ่งเนื้อธรรมดาที่ปล่อยทิ้งไว้นานวันเข้าอาจมีเลือดซึมออกมาเรื่อยๆ และมีโอกาสพัฒนาเป็นเนื้อร้ายได้ในอนาคต
• โรคริดสีดวงทวารและแผลปริที่ทวารหนัก: ทำให้มีเลือดสดติดกระดาษทิชชูหรือหยดลงโถส้วม
• หลอดเลือดขอดในทางเดินอาหาร: มักพบในผู้ที่มีปัญหาเรื่องโรคตับเรื้อรัง ทำให้แรงดันเลือดสูงและหลอดเลือดฝอยแตกง่าย

ส่องกล้องตรวจทางเดินอาหาร รู้ลึกถึงต้นตอและรักษาได้ทันที

ถ้าสงสัยว่ามีภาวะโลหิตจางจากการสูญเสียเลือด วิธีที่ดีที่สุดและได้คำตอบชัดเจนที่สุดคือ การส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารครับ

คุณหมอจะใช้ท่อขนาดเล็กที่มีกล้องและไฟฉายส่องเข้าไปดูสภาพเยื่อบุภายใน ตั้งแต่หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็กส่วนต้น หรือส่องจากทางด้านล่างเพื่อดูสำไส้ใหญ่ วิธีนี้ไม่ได้มีดีแค่การวินิจฉัยนะครับ เพราะถ้าเจอจุดที่กำลังเลือดออก คุณหมอสามารถทำการจี้หยุดเลือด หรือตัดติ่งเนื้อเจ้าปัญหาออกได้ทันทีในขั้นตอนเดียว

ดังนั้น ใครที่เริ่มมีอาการเพลียเรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือสังเกตเห็นความผิดปกติของอุจจาระ อย่าปล่อยทิ้งไว้จนร่างกายทรุดหนัก รีบมาพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริงและรับการรักษาอย่างถูกต้องดีที่สุดครับ