หน้ามืด เวียนหัว เหนื่อยง่ายแบบไม่มีสาเหตุ รู้ตัวอีกทีอาจมีเลือดออกในท้อง

ช่วงนี้ทำไมเหนื่อยง่ายจัง เริ่มต้นสังเกตสัญญาณเตือนจากร่างกาย

เวลาที่ตรวจสุขภาพแล้วเจอว่าเลือดจาง หลายคนมักจะนึกถึงเรื่องการกินอาหารไม่ครบ 5 หมู่ หรือคิดว่าเป็นเพราะพักผ่อนไม่พอ แต่ในความเป็นจริงแล้ว สำหรับผู้ใหญ่หลายคนโดยเฉพาะคุณผู้ชาย หรือผู้หญิงที่หมดประจำเดือนไปแล้ว การตรวจเจอภาวะโลหิตจางมักจะมีเบื้องลึกเบื้องหลังที่น่ากังวลมากกว่านั้น นั่นคือการสูญเสียเลือดเรื้อรังทีละน้อยจากระบบทางเดินอาหาร ซึ่งเปรียบเสมือนท่อประปาในบ้านที่เกิดรอยรั่วซึมโดยที่เรามองไม่เห็น

ตามหาต้นตอ รอยรั่วซึมในทางเดินอาหารอยู่ตรงไหนกันแน่?

ระบบทางเดินอาหารของเราตั้งแต่หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็ก ไปจนถึงลำไส้ใหญ่มีความยาวหลายเมตร และมีโอกาสเกิดแผลหรือความผิดปกติได้ตลอดเส้นทาง การมีภาวะโลหิตจางจากการสูญเสียเลือดมักไม่ได้เกิดจากการตกเลือดครั้งใหญ่จนอาเจียนเป็นเลือดสดๆ เสมอไป แต่เกิดจากการซึมของเลือดทีละหยดสองหยดทุกวันติดต่อกันเป็นแรมเดือน ซึ่งร่างกายจะค่อยๆ ปรับตัวจนเราไม่รู้ตัว จนกระทั่งทุนสำรองธาตุเหล็กหมดเกลี้ยง

แผลในกระเพาะอาหารและกรดไหลย้อนตัวแสบ

สาเหตุคลาสสิกอันดับต้นๆ หนีไม่พ้นเรื่องของแผลในกระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็กส่วนต้น ซึ่งมักเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิด หรือพฤติกรรมการกินยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นสเตด (NSAIDs) ติดต่อกันนานๆ ยาเหล่านี้กัดเยื่อบุกำแพงกระเพาะจนเกิดแผลเรื้อรังและมีเลือดซึมออกมาปะปนกับอาหารโดยที่เราไม่รู้ตัว

ติ่งเนื้อหรือก้อนเนื้อในลำไส้ที่ซ่อนอยู่

อีกหนึ่งสาเหตุที่หมอมักเป็นห่วงและอยากให้ตรวจให้แน่ชัดคือ ติ่งเนื้อในลำไส้ใหญ่ หรือก้อนเนื้อร้ายที่กำลังเติบโต ก้อนเนื้อเหล่านี้มักจะมีเส้นเลือดมาหล่อเลี้ยงจำนวนมากและเปราะบาง ทำให้มีเลือดออกปนออกมากับอุจจาระทีละน้อย เป็นที่มาของภาวะเลือดจางที่ตรวจพบได้บ่อยในผู้สูงอายุ

อุจจาระบอกโรค สัญญาณเตือนที่ห้องน้ำ

การสังเกตความผิดปกติด้วยตัวเองทำได้ง่ายที่สุดที่ห้องน้ำ หากเลือดออกบริเวณส่วนบนของทางเดินอาหาร เช่น กระเพาะอาหาร เลือดจะถูกย่อยและเปลี่ยนสภาพจนทำให้อุจจาระมีสีดำสนิทเหมือนยางมะตอยและมีกลิ่นเหม็นผิดปกติ แต่ถ้าเลือดออกบริเวณลำไส้ส่วนปลายหรือทวารหนัก เลือดจะมีสีแดงสดปนออกมา แต่ถ้าเป็นการซึมทีละน้อยมากๆ สีอุจจาระอาจจะดูปกติจนต้องใช้การตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อหาเม็ดเลือดแดงที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า

วิธีตรวจวินิจฉัยเพื่อหาจุดเลือดออกให้เจอ

เมื่อผลตรวจเลือดคอนเฟิร์มแน่นอนแล้วว่าเป็นภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กที่เกิดจากการเสียเลือด หมอจำเป็นต้องส่งตรวจเพิ่มเติมเพื่อหาต้นตอให้พบ โดยวิธีมาตรฐานที่นิยมทำกันคือการส่องกล้องตรวจทางเดินอาหาร ทั้งการส่องกล้องจากปากลงไปดูหลอดอาหารและกระเพาะอาหาร และการส่องกล้องทางทวารหนักเพื่อดูภาพรวมของลำไส้ใหญ่ วิธีนี้ไม่น่ากลัวอย่างที่คิดและช่วยให้เห็นรอยโรคได้อย่างชัดเจน รวมถึงสามารถตัดชิ้นเนื้อไปตรวจหรือห้ามเลือดได้ทันที

วิธีดูแลรักษาและการเติมเลือดเหล็กให้ร่างกาย

การแก้ปัญหาที่ตรงจุดที่สุดคือการหยุดเลือดที่กำลังรั่วซึม เช่น การรักษาแผลในกระเพาะ หรือการตัดติ่งเนื้อลำไส้ใหญ่ ควบคู่ไปกับการชดเชยธาตุเหล็กที่สูญเสียไป ไม่ว่าจะเป็นการกินยาเสริมธาตุเหล็กต่อเนื่องหลายเดือนเพื่อให้ร่างกายสร้างเม็ดเลือดแดงและสะสมทุนสำรองไว้ให้เต็มที่ หรือในบางรายที่เลือดจางมากจนร่างกายปรับตัวไม่ไหว การรับเลือดบริจาคเพิ่มเติมก็เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อให้ระบบต่างๆ ในร่างกายกลับมาทำงานได้อย่างปกติ