เยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ เรื่องใกล้ตัวผู้หญิงที่ต้องใส่ใจ

ทำไมเยื่อบุโพรงมดลูกถึงหนาผิดปกติ

เวลาคนไข้มาปรึกษาหมอเรื่องประจำเดือนมาผิดปกติ หรือมีเลือดออกกะปริดกะปรอย หมอมักจะเจอภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติได้บ่อยครับ โดยปกติแล้ว เยื่อบุโพรงมดลูกจะมีการหนาตัวขึ้นเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการตั้งครรภ์ในทุกรอบเดือน หากไม่มีการปฏิสนธิ ผนังนี้จะลอกหลุดออกมาเป็นประจำเดือน แต่ถ้าฮอร์โมนในร่างกายเสียสมดุล โดยเฉพาะการที่มีฮอร์โมนเอสโตรเจนสูงเกินไปโดยไม่มีโปรเจสเตอโรนมาคอยต้าน เยื่อบุโพรงมดลูกก็จะหนาตัวขึ้นเรื่อยๆ จนกลายเป็นปัญหา

สัญญาณเตือนภัยที่บอกว่าเรากำลังเสี่ยง

หลายคนอาจจะยังไม่รู้ตัวว่ากำลังเผชิญกับภาวะนี้อยู่ จนกว่าจะมีอาการแสดงออกมาให้เห็นเด่นชัด หมออยากให้สังเกตอาการเหล่านี้ให้ดีครับ

• ประจำเดือนมาไม่ปกติ มาถี่เกินไป หรือมาแต่ละครั้งนานผิดปกติ
• มีเลือดออกทางช่องคลอดกะปริดกะปรอยโดยเฉพาะในช่วงที่ไม่มีประจำเดือน
• มีเลือดออกทางช่องคลอดหลังวัยหมดประจำเดือนไปแล้ว ซึ่งถือเป็นอาการที่ต้องรีบมาพบหมอทันที
• มีอาการปวดท้องน้อยเรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุ

ทำไมบางคนถึงเป็นบ่อยกว่าคนอื่น

สาเหตุหลักมักมาจากภาวะฮอร์โมนไม่สมดุล ซึ่งมักพบได้ในกลุ่มที่มีปัจจัยกระตุ้น ดังนี้ครับ

• คนที่มีภาวะน้ำหนักเกิน หรือโรคอ้วน เพราะเนื้อเยื่อไขมันสามารถสร้างฮอร์โมนเอสโตรเจนออกมาได้เอง
• ผู้ที่เข้าสู่วัยหมดประจำเดือน หรือผู้ที่ได้รับฮอร์โมนทดแทนโดยไม่มีตัวต้าน
• ผู้ที่มีภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ หรือ PCOS ซึ่งส่งผลต่อการตกไข่ทำให้ฮอร์โมนแกว่ง
• การใช้ยาบางชนิดที่ส่งผลต่อระดับฮอร์โมนในร่างกาย

การตรวจวินิจฉัยและการรักษาที่ควรรู้

เวลาหมอสงสัยภาวะนี้ ขั้นตอนการตรวจจะเริ่มจากการซักประวัติและอัลตราซาวด์ดูความหนาของเยื่อบุโพรงมดลูกก่อน แต่ถ้าหมอพบความผิดปกติ หมอจำเป็นต้องทำการตรวจยืนยันด้วยการเก็บชิ้นเนื้อไปตรวจทางห้องปฏิบัติการ เพื่อดูว่าเซลล์มีการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่น่ากังวลหรือไม่ ส่วนวิธีการรักษานั้น ขึ้นอยู่กับความหนาและชนิดของเซลล์ที่พบครับ

เมื่อไหร่ที่ต้องผ่าตัด และเมื่อไหร่ที่ใช้ยาควบคุม

หากผลตรวจชิ้นเนื้อยืนยันว่าเป็นเพียงการหนาตัวแบบธรรมดา หมอมักจะพิจารณาใช้ยาปรับฮอร์โมนเป็นหลัก เพื่อให้เยื่อบุโพรงมดลูกกลับมาลอกตัวตามปกติ แต่ถ้าผลตรวจพบว่ามีเซลล์ที่มีลักษณะผิดปกติหรือเสี่ยงต่อการกลายเป็นมะเร็ง หมออาจแนะนำให้ใช้วิธีการผ่าตัดเพื่อความปลอดภัยของตัวคนไข้เอง ซึ่งปัจจุบันมีการผ่าตัดส่องกล้องที่ช่วยให้ฟื้นตัวได้เร็วครับ

ดูแลตัวเองอย่างไรไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

หัวใจสำคัญคือการปรับสมดุลร่างกายครับ การควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการลดการสร้างเอสโตรเจนส่วนเกินจากไขมัน นอกจากนี้ การตรวจสุขภาพประจำปีและการติดตามผลการรักษากับคุณหมออย่างต่อเนื่องตามนัดหมายจะช่วยให้เราคุมภาวะนี้ให้อยู่หมัด และป้องกันไม่ให้พัฒนาไปสู่โรคร้ายแรงได้ครับ