ผลข้างเคียงทั่วไปที่อาจเกิดขึ้นภายหลังการได้รับวัคซีน

หลังฉีดวัคซีนแล้วรู้สึกอย่างไรบ้าง?

หลายคนมักจะมีความกังวลใจหลังจากเพิ่งเดินออกจากห้องฉีดวัคซีนว่าร่างกายจะตอบสนองอย่างไร โดยธรรมชาติแล้ว การที่ร่างกายแสดงอาการต่างๆ ออกมานั้นเป็นสัญญาณที่ดีว่าระบบภูมิคุ้มกันกำลังทำงานและจดจำเชื้อโรคเพื่อสร้างเกราะป้องกันให้กับเรา อาการเหล่านี้เป็นสิ่งที่พบได้บ่อยและมักจะหายไปเองภายในไม่กี่วัน

ช่วง 24-48 ชั่วโมงแรกหลังฉีดวัคซีน: สังเกตอาการอย่างไร?

ผลข้างเคียงทั่วไปที่อาจเกิดขึ้นภายหลังการได้รับวัคซีนส่วนใหญ่จะเริ่มแสดงอาการภายในวันแรกหรือวันที่สองหลังฉีด อาการที่พบบ่อยได้แก่:

• อาการปวด บวม แดง หรือร้อนบริเวณจุดที่ฉีด: เป็นเรื่องปกติเพราะกล้ามเนื้อมีการตอบสนองต่อตัวยา
• มีไข้ต่ำๆ หรือรู้สึกครั่นเนื้อครั่นตัว: ร่างกายกำลังปรับอุณหภูมิเพื่อกระตุ้นภูมิคุ้มกัน
• อ่อนเพลีย หรือปวดเมื่อยตามร่างกาย: เป็นอาการคล้ายกับเวลาที่เรากำลังจะเป็นหวัด
• ปวดศีรษะเล็กน้อย: อาจพบได้บ้างในช่วงที่ร่างกายกำลังทำปฏิกิริยากับวัคซีน

วิธีประคบเย็น-ประคบร้อน ลดอาการปวดตึงอย่างถูกวิธี

หากบริเวณต้นแขนที่ฉีดวัคซีนมีความรู้สึกปวดตึงหรือบวมแดง ให้ใช้วิธีประคบเย็นในช่วง 24 ชั่วโมงแรกโดยใช้ผ้าหุ้มน้ำแข็งประคบบริเวณที่มีอาการ ครั้งละประมาณ 10-15 นาที เพื่อช่วยลดอาการบวมและลดการอักเสบในระยะแรก ส่วนอาการปวดกล้ามเนื้อทั่วไป การขยับแขนหรือบริหารกล้ามเนื้อเบาๆ จะช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้นและลดอาการตึงเกร็งได้

กินยาแก้ปวดพาราเซตามอลอย่างไรให้ปลอดภัย

หากมีไข้หรือปวดเมื่อยมากจนรู้สึกไม่สบายตัว สามารถรับประทานยาพาราเซตามอลขนาด 500 มิลลิกรัมได้ทุก 4-6 ชั่วโมงตามความจำเป็น แต่ไม่ควรรับประทานเกินวันละ 4 กรัม หรือ 8 เม็ดต่อวัน และที่สำคัญคือไม่จำเป็นต้องกินยาดักไว้ก่อนฉีดวัคซีน เพราะอาจไปลดประสิทธิภาพการสร้างภูมิคุ้มกันของร่างกายได้

ข้อควรระวังในการใช้ยาทาบรรเทาอาการปวดตึง

การใช้ยาทาหรือเจลลดอาการปวดกล้ามเนื้อสามารถทำได้เพื่อบรรเทาความไม่สบายตัว แต่ต้องระมัดระวังไม่ให้ทาบริเวณที่มีบาดแผลหรือรอยถลอกจากการฉีดโดยตรง หากมีอาการผื่นคันหรือแพ้ที่ผิวหนังบริเวณที่ทา ควรหยุดใช้ทันทีและสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด

อาการแบบไหนหลังฉีดวัคซีน ที่ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที?

แม้ผลข้างเคียงส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องปกติ แต่หากพบอาการผิดปกติรุนแรง ดังต่อไปนี้ ไม่ควรนิ่งนอนใจและควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินอย่างเร่งด่วน:

• มีไข้สูงเกิน 39 องศาเซลเซียสและไม่ลดลงหลังทานยา
• มีอาการหอบเหนื่อย หายใจลำบาก หรือแน่นหน้าอก
• ใบหน้าบวม ปากบวม หรือมีผื่นขึ้นตามตัวอย่างรวดเร็ว
• อาการปวดศีรษะรุนแรงผิดปกติ หรือมีอาการอ่อนแรงของแขนขา
• หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ หรือมีอาการวูบหมดสติ

การหมั่นสังเกตอาการตนเองในช่วง 1-3 วันแรกหลังฉีดวัคซีนจะช่วยให้จัดการกับผลข้างเคียงได้อย่างถูกต้องและปลอดภัยที่สุด หากมีข้อสงสัยหรืออาการไม่ดีขึ้น อย่าลังเลที่จะปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์