ผื่นลมพิษในทารก: เมื่อลูกน้อยมีตุ่มแดงขึ้นตามตัว พ่อแม่ควรทำอย่างไร

ลูกมีตุ่มนูนแดงขึ้นตามตัว แบบนี้คือผื่นลมพิษใช่ไหม

คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงเคยใจหายใจคว่ำเมื่อจู่ๆ พบว่าผิวหนังที่เคยเนียนละเอียดของลูกน้อยกลับมีตุ่มนูนแดง คล้ายรอยยุงกัดขนาดใหญ่กระจายตัวอยู่ตามร่างกาย หรือบางครั้งก็ดูเหมือนปื้นแดงที่มีขอบเขตชัดเจน อาการเหล่านี้มักมาพร้อมกับความคันที่ทำให้ลูกน้อยงอแงไม่หยุด ในทางการแพทย์เราเรียกอาการนี้ว่า ผื่นลมพิษในทารก ซึ่งจริงๆ แล้วเกิดจากร่างกายของลูกมีปฏิกิริยาตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นบางอย่าง จนหลั่งสารฮิสตามีนออกมาใต้ผิวหนัง ทำให้เส้นเลือดขยายตัวและเกิดเป็นผื่นนูนขึ้นมานั่นเอง

ทำไมลูกถึงเป็นลมพิษ ทั้งที่ไม่เคยเป็นมาก่อน

สาเหตุของผื่นลมพิษในทารกนั้นหลากหลายและบางครั้งก็หาสาเหตุที่แน่ชัดได้ยาก โดยสิ่งกระตุ้นที่พบบ่อยได้แก่:

• อาหารที่ลูกเพิ่งเริ่มทาน เช่น ไข่ นม อาหารทะเล หรือถั่ว ซึ่งเป็นกลุ่มเสี่ยงที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้ได้บ่อย
• การติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย ซึ่งมักเป็นสาเหตุหลักที่พบได้บ่อยที่สุดในเด็กเล็ก
• การสัมผัสสิ่งระคายเคือง เช่น น้ำยาซักผ้าที่มีสารเคมีรุนแรง ฝุ่นละออง หรือแม้แต่ขนสัตว์
• อุณหภูมิที่เปลี่ยนไปฉับพลัน ทั้งความร้อนจัดหรือความเย็นจัด
• แมลงสัตว์กัดต่อย

ผื่นแบบไหนที่อันตราย จนต้องรีบพาไปหาหมอเดี๋ยวนี้

ผื่นลมพิษส่วนใหญ่มักหายเองได้ภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมงหรือสองสามวัน แต่หากลูกน้อยมีอาการดังต่อไปนี้ ถือเป็นสัญญาณเตือนที่อันตรายและควรไปพบแพทย์ทันที:

• มีการบวมบริเวณเปลือกตา ริมฝีปาก ลิ้น หรือใบหน้า ซึ่งอาจบ่งบอกถึงอาการแพ้รุนแรง
• ลูกเริ่มมีอาการหายใจหอบเหนื่อย หายใจเสียงดัง หรือหายใจลำบาก
• มีอาการหน้ามืด ซึมลง หรือดูอ่อนเพลียผิดปกติ
• ผื่นมีอาการลุกลามอย่างรวดเร็วไปทั่วร่างกายแม้จะทานยาแก้แพ้แล้ว

วิธีดูแลลูกน้อยเมื่อผื่นลมพิษกำเริบที่บ้าน

หากอาการยังไม่รุนแรง พ่อแม่สามารถช่วยลดความทรมานให้ลูกได้ด้วยวิธีดังนี้:

• ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำเย็นประคบบริเวณที่มีผื่น เพื่อลดอาการคันและช่วยให้หลอดเลือดหดตัวลง
• หลีกเลี่ยงการอาบน้ำอุ่นจัด เพราะความร้อนจะยิ่งกระตุ้นให้ผื่นกระจายตัวมากขึ้น
• ตัดเล็บลูกให้สั้น เพื่อป้องกันการแกะเกาจนผิวหนังติดเชื้อซ้ำซ้อน
• ให้ลูกสวมใส่เสื้อผ้าที่ทำจากผ้าคอตตอนเนื้อนิ่ม ระบายอากาศได้ดี ไม่รัดแน่นจนเกินไป
• สังเกตสิ่งที่ลูกทานหรือสัมผัสก่อนผื่นขึ้น เพื่อหาความเชื่อมโยงของสาเหตุ

ต้องใช้ยาตัวไหนถึงจะช่วยลูกได้

การรักษาหลักคือการใช้ยากลุ่มต้านฮิสตามีน (Antihistamines) ซึ่งมีหลายชนิดทั้งแบบน้ำและแบบเม็ดที่เหมาะกับวัยของเด็ก แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือ การใช้ยาควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกรเท่านั้น เพื่อให้มั่นใจในปริมาณยาที่ถูกต้องและปลอดภัยกับน้ำหนักตัวของทารก หลีกเลี่ยงการซื้อยาทาภายนอกประเภทสเตียรอยด์มาทาเองโดยไม่ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ เพราะอาจไม่ได้ผลดีนักสำหรับผื่นลมพิษและอาจเกิดผลข้างเคียงต่อผิวหนังที่บอบบางของลูกได้