วิธีดูแลแผลและสุขอนามัยหลังผ่าตัดระบายหนองที่เต้านมให้แผลหายไว ไม่กลับมาเป็นซ้ำ

ก้าวแรกหลังผ่านการผ่าตัด: การดูแลแผลในช่วง 2-3 วันแรก

หลังจากผ่านการผ่าตัดระบายหนองที่เต้านมมาแล้ว สิ่งสำคัญที่สุดในช่วง 48 ชั่วโมงแรกคือการรักษาความสะอาดของแผลให้แห้งสนิทที่สุด เพราะบริเวณเต้านมเป็นจุดที่อับชื้นง่ายและขยับตัวบ่อยจากการเคลื่อนไหวของแขน หากปิดผ้าก๊อซไว้แล้วเกิดการเปียกชื้นหรือมีเลือดซึมออกมา ต้องรีบทำการเปลี่ยนผ้าก๊อซใหม่ด้วยความสะอาด อย่าให้มีคราบเลือดหรือหนองตกค้าง เพราะความชื้นคือตัวการสำคัญที่ทำให้แผลอักเสบและหายช้า

เทคนิคการทำแผลที่บ้านแบบสะอาดและลดโอกาสติดเชื้อ

การทำแผลด้วยตัวเองไม่ใช่เรื่องยาก แต่ต้องพิถีพิถันเรื่องความสะอาด ก่อนเริ่มทำแผลทุกครั้งต้องล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาด การทำความสะอาดแผลควรใช้น้ำเกลือล้างแผล (Normal Saline) ชุบด้วยก๊อซสะอาดเช็ดจากจุดที่สะอาดที่สุดไปหาจุดที่สกปรกน้อยที่สุด ห้ามใช้สำลีเช็ดแผลโดยตรงเพราะเส้นใยอาจหลุดเข้าไปติดในแผลได้ หากแผลมีการใส่ผ้าก๊อซระบายหนองไว้ภายใน (Packing) ควรหมั่นสังเกตสีและปริมาณของหนองที่ซึมออกมา หากมีสีเขียว กลิ่นเหม็นผิดปกติ หรือมีไข้ร่วมด้วย ให้สันนิษฐานว่าอาจมีการติดเชื้อซ้ำซ้อน

เลือกชุดชั้นในอย่างไรให้ไม่รบกวนแผล

หลายคนมักละเลยเรื่องนี้ แต่การเลือกชุดชั้นในที่เหมาะสมคือหัวใจสำคัญของการดูแลแผลและสุขอนามัยหลังการผ่าตัด ในช่วงที่แผลยังไม่ปิดสนิท ควรเลือกชุดชั้นในที่เป็นผ้าฝ้าย (Cotton) ระบายอากาศได้ดี ไม่ควรสวมใส่ชุดชั้นในที่มีโครงเหล็กแข็งเพราะจะไปกดทับบริเวณรอยผ่าตัด ทำให้เกิดอาการบวมหรือแผลเปิดได้ หากเป็นไปได้ควรเลือกสปอร์ตบราแบบไร้โครงที่โอบกระชับแต่ไม่รัดแน่นจนเกินไป เพื่อลดการเสียดสีของผิวหนังและเนื้อผ้ากับแผลโดยตรง

กิจกรรมอะไรที่ต้องงดและอะไรที่ควรทำเพื่อให้แผลหายเร็ว

การขยับร่างกายเป็นเรื่องดี แต่ต้องระวังการยกของหนักหรือการออกกำลังกายที่ต้องใช้กล้ามเนื้อหน้าอกอย่างหนักในช่วง 1-2 สัปดาห์แรก เพราะการเกร็งกล้ามเนื้อแรงๆ อาจทำให้ขอบแผลแยกหรือมีเลือดออกซึมออกมาได้ ในส่วนของการอาบน้ำ สามารถอาบได้ตามปกติแต่ต้องระวังไม่ให้แผลโดนน้ำโดยตรง หากแผลยังมีการเปิดไว้ควรใช้พลาสเตอร์กันน้ำปิดทับให้มิดชิดระหว่างอาบน้ำ และหลังอาบน้ำเสร็จควรเช็ดบริเวณรอบแผลให้แห้งทันที อย่าปล่อยให้มีความชื้นสะสม

สัญญาณเตือนภัยแบบไหนที่ต้องรีบกลับมาพบหมอทันที

แม้จะดูแลแผลอย่างดีแล้ว แต่บางครั้งร่างกายอาจตอบสนองต่อการติดเชื้อที่รุนแรงกว่าปกติ หากคนไข้มีอาการดังต่อไปนี้ แนะนำว่าไม่ควรฝืนรักษาเองที่บ้านและควรกลับมาพบแพทย์ให้เร็วที่สุด:

• มีไข้สูง หนาวสั่นโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
• แผลมีอาการบวมแดงร้อนขยายวงกว้างออกไปเรื่อยๆ
• มีหนองไหลออกมาจากแผลในปริมาณมาก หรือมีกลิ่นเหม็นรุนแรง
• อาการปวดแผลไม่ลดลงแม้จะกินยาแก้ปวดไปแล้ว หรือมีอาการปวดมากขึ้นจนรบกวนชีวิตประจำวัน
• แผลแยกตัวออกจากกันหรือมีก้อนแข็งนูนผิดปกติเกิดขึ้นใหม่บริเวณเดิม

การดูแลแผลหลังผ่าตัดไม่ใช่เรื่องของการทำแผลเพียงอย่างเดียว แต่คือการหมั่นสังเกตความเปลี่ยนแปลงของร่างกาย หากทำตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัดและคอยสังเกตอาการผิดปกติอยู่เสมอ แผลจะค่อยๆ สมานตัวและกลับมาหายสนิทได้ในเวลาอันรวดเร็ว