ภาวะกระเพาะปัสสาวะไวเกิน กับปัญหาปวดปัสสาวะบ่อยจนกวนใจ

ทำไมถึงรู้สึกปวดฉี่บ่อยจนแทบไม่ได้ทำอะไร

หลายคนมักเจอปัญหาปวดปัสสาวะกะทันหันแบบกลั้นไม่อยู่ หรือต้องลุกเข้าห้องน้ำกลางดึกคืนละหลายรอบจนพักผ่อนไม่เพียงพอ อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องปกติที่ปล่อยผ่านได้ และบ่อยครั้งเป็นสัญญาณของ ภาวะกระเพาะปัสสาวะไวเกิน (Overactive Bladder หรือ OAB) ซึ่งส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันอย่างมากจนบางคนเริ่มไม่กล้าออกไปทำกิจกรรมนอกบ้าน

ภาวะกระเพาะปัสสาวะไวเกินเกิดขึ้นได้อย่างไร

ตามปกติแล้ว กระเพาะปัสสาวะจะมีกล้ามเนื้อผนังที่ยืดหยุ่นเพื่อกักเก็บปัสสาวะไว้ได้ในปริมาณที่เหมาะสมก่อนจะส่งสัญญาณไปที่สมองว่าถึงเวลาต้องขับถ่าย แต่สำหรับคนที่มีภาวะนี้ กล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะจะเกิดการบีบตัวผิดปกติหรือบีบตัวบ่อยเกินไป ทั้งที่ปริมาณปัสสาวะข้างในอาจจะยังมีไม่มาก ทำให้เกิดความรู้สึกอยากขับถ่ายตลอดเวลาแม้จะเพิ่งไปเข้าห้องน้ำมาไม่นาน

สังเกตอาการเตือนว่าเราเข้าข่ายหรือไม่

• มีความรู้สึกปวดปัสสาวะขึ้นมาทันทีทันใดจนต้องรีบหาห้องน้ำอย่างรวดเร็ว
• ปัสสาวะบ่อยผิดปกติ โดยปกติคือมากกว่า 8 ครั้งต่อวัน
• ต้องลุกขึ้นมาปัสสาวะตอนกลางคืนมากกว่า 2 ครั้งจนกระทบการนอนหลับ
• บางรายอาจมีอาการปัสสาวะเล็ดราดออกมาหากกลั้นไม่อยู่

ปรับพฤติกรรมอย่างไรให้กระเพาะปัสสาวะสงบลง

การปรับเปลี่ยนกิจวัตรประจำวันเป็นก้าวแรกที่สำคัญในการรักษา

• ฝึกควบคุมเวลาการเข้าห้องน้ำ: ค่อยๆ ฝึกยืดระยะเวลาการปัสสาวะออกไปทีละน้อย เพื่อให้กล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะชินกับการกักเก็บมากขึ้น
• ลดเครื่องดื่มกระตุ้น: งดหรือจำกัด ชา กาแฟ แอลกอฮอล์ และน้ำอัดลม เพราะคาเฟอีนและสารปรุงแต่งมักทำให้อาการปัสสาวะบ่อยรุนแรงขึ้น
• บริหารอุ้งเชิงกราน: การฝึกขมิบกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานช่วยสร้างความแข็งแรงให้กับหูรูดและกล้ามเนื้อรอบกระเพาะปัสสาวะ

เมื่อไหร่ที่ควรมาปรึกษาหมอเพื่อรักษาด้วยยา

หากการปรับพฤติกรรมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น การปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณาใช้ยาร่วมด้วยเป็นสิ่งที่ควรทำ โดยหมออาจสั่งยาในกลุ่มที่ช่วยลดการบีบตัวของกล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะ เพื่อให้สามารถกลั้นปัสสาวะได้นานขึ้นและลดความถี่ในการเข้าห้องน้ำลง นอกจากนี้ยังต้องตรวจหาโรคอื่นที่อาจเลียนแบบอาการนี้ เช่น การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ หรือนิ่วในกระเพาะปัสสาวะ เพื่อให้การรักษาตรงจุดที่สุด