สมองเรายังสร้างเซลล์ใหม่ได้ไหม? ความลับของการเชื่อมต่อใยประสาทที่ควรรู้

สมองเราไม่ได้หยุดพัฒนาแค่ตอนโต

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าพอพ้นวัยเด็กไปแล้ว สมองเราก็มีแต่จะเสื่อมถอยลง แต่ในความเป็นจริงแล้ว สมองของมนุษย์มีความสามารถในการปรับตัวและสร้างเซลล์ใหม่ตลอดเวลาครับ กระบวนการที่เรียกว่า Neurogenesis หรือการเกิดเซลล์ประสาทใหม่นี้ เกิดขึ้นในบริเวณที่เรียกว่า Hippocampus ซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับความจำและการเรียนรู้เป็นหลัก หากเราเข้าใจว่าอะไรบ้างที่มีผลกระทบต่อกระบวนการสร้างเซลล์ประสาทและการเชื่อมต่อของใยประสาท เราก็จะสามารถรักษาความสดใหม่ของสมองให้ใช้งานได้นานขึ้น

ปัจจัยรอบตัวที่ส่งผลต่อการสร้างเซลล์สมอง

พฤติกรรมในชีวิตประจำวันมีผลโดยตรงต่อสุขภาพสมอง สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นสิ่งที่หมออยากให้ลองสังเกตดูครับ

ความเครียดสะสมตัวร้ายทำลายเส้นใยประสาท

เมื่อเราเครียด ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอลออกมามากเกินไป ซึ่งเจ้าฮอร์โมนตัวนี้แหละครับที่เป็นตัวการสำคัญในการขัดขวางการสร้างเซลล์ประสาทใหม่ แถมยังทำให้การเชื่อมต่อของใยประสาทลดประสิทธิภาพลง ส่งผลให้เราเริ่มมีอาการหลงลืมหรือไม่มีสมาธิ

อาหารและไลฟ์สไตล์ที่ช่วยปกป้องสมอง

การได้รับสารอาหารที่ไม่เพียงพอหรือการใช้ชีวิตที่ขาดการเคลื่อนไหว ส่งผลกระทบต่อกระบวนการสร้างเซลล์ประสาทและการเชื่อมต่อของใยประสาทอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ การออกกำลังกายแบบแอโรบิกช่วยเพิ่มระดับสารโปรตีนที่ชื่อว่า BDNF ซึ่งเปรียบเสมือนปุ๋ยชั้นดีที่ช่วยให้เซลล์ประสาทเติบโตและแข็งแรงขึ้น

เมื่อใยประสาทสื่อสารกันได้ไม่ดี ผลลัพธ์จะเป็นอย่างไร

ลองจินตนาการว่าสมองคือเครือข่ายอินเทอร์เน็ตขนาดใหญ่ หากใยประสาทเชื่อมต่อกันได้ดี ข้อมูลก็จะถูกส่งผ่านไปมาได้อย่างรวดเร็ว แต่ถ้ากระบวนการนี้ถูกรบกวน เช่น จากการนอนหลับไม่เพียงพอ หรือการได้รับสารพิษสะสม การเชื่อมต่อระหว่างเซลล์ประสาทก็จะลดน้อยลง ทำให้เราคิดอะไรไม่ออก ตัดสินใจช้า หรือตอบสนองต่อสิ่งเร้าได้แย่ลงกว่าเดิม

ดูแลสมองตั้งแต่วันนี้เพื่อความจำที่ยั่งยืน

ข่าวดีก็คือสมองมีความยืดหยุ่นที่เรียกว่า Neuroplasticity ครับ แม้เราจะอายุมากขึ้น แต่ถ้าเราฝึกสมองบ่อยๆ ผ่านการเรียนรู้สิ่งใหม่ การพักผ่อนให้เพียงพอ และการทานอาหารที่มีประโยชน์ กระบวนการสร้างเซลล์ประสาทและการเชื่อมต่อของใยประสาทก็จะยังคงทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ หมอเชื่อว่าการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพียงเล็กน้อยในแต่ละวัน จะเป็นเกราะป้องกันสมองที่ดีที่สุดสำหรับคุณในระยะยาวครับ