สมองเรายังสร้างเซลล์ใหม่ได้ไหม? ไขข้อข้องใจเรื่องการสร้างเซลล์ประสาทและการเชื่อมต่อของใยประสาท

สมองของเราสร้างเซลล์ใหม่ได้ตลอดชีวิตจริงหรือ

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าเซลล์สมองเมื่อตายไปแล้วจะสูญหายไปตลอดกาล แต่ในความเป็นจริง ร่างกายเรามีกระบวนการที่น่าทึ่งที่เรียกว่า Neurogenesis หรือการสร้างเซลล์ประสาทใหม่ โดยเฉพาะในส่วนที่ชื่อว่า ฮิปโปแคมปัส ซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับการเรียนรู้และความจำ กระบวนการนี้ไม่ได้หยุดลงเมื่อเราโตเป็นผู้ใหญ่ แต่ถูกกำหนดด้วยไลฟ์สไตล์และความเป็นอยู่ของเราในแต่ละวัน

ผลกระทบต่อกระบวนการสร้างเซลล์ประสาทและการเชื่อมต่อของใยประสาท: อะไรที่ทำให้ระบบนี้รวน

การทำงานของสมองไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนเซลล์เพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงการเชื่อมต่อระหว่างเซลล์ผ่านใยประสาท หากกระบวนการเหล่านี้ได้รับผลกระทบ สมองจะเริ่มสื่อสารกันได้ช้าลง หรือเกิดความบกพร่องในการประมวลผล ข้อมูลจากงานวิจัยปัจจุบันพบว่ามีหลายปัจจัยที่ส่งผลลบโดยตรงต่อระบบนี้:

• ความเครียดเรื้อรัง: สารคอร์ติซอลที่หลั่งออกมามากเกินไปจะไปยับยั้งการเกิดใหม่ของเซลล์ในสมองส่วนความจำ
• การพักผ่อนไม่เพียงพอ: การนอนหลับคือช่วงเวลาที่สมองซ่อมแซมและจัดระเบียบการเชื่อมต่อของใยประสาท
• ภาวะอักเสบในร่างกาย: อาหารที่มีน้ำตาลสูงหรือไขมันเลวส่งผลให้เกิดการอักเสบซึ่งขัดขวางการสื่อสารของกระแสประสาท

วิธีฟื้นฟูและปกป้องสมองให้ทำงานได้ดีในระยะยาว

ข่าวดีคือเราสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อส่งเสริมการสร้างเซลล์ประสาทและการเชื่อมต่อของใยประสาทให้แข็งแรงขึ้นได้ด้วยวิธีง่ายๆ ที่ทำได้จริงในชีวิตประจำวัน

การขยับร่างกายกับการสร้างเซลล์สมอง

การออกกำลังกายแบบแอโรบิก เช่น การเดินเร็ว หรือการวิ่งเหยาะๆ ช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงสมองและกระตุ้นการหลั่งสารโปรตีนชนิดหนึ่งที่ทำหน้าที่เหมือนปุ๋ยบำรุงเซลล์ประสาท ทำให้เซลล์ใหม่เกิดขึ้นได้ง่ายและเชื่อมต่อกันได้อย่างรวดเร็ว

อาหารบำรุงสมองที่ไม่ควรมองข้าม

การเลือกรับประทานอาหารกลุ่มที่มีโอเมก้า 3 สูง เช่น ปลาทะเลหรือถั่วเปลือกแข็ง รวมถึงอาหารที่มีสารต้านอนุมูลอิสระจากผักใบเขียว ช่วยลดภาวะอักเสบในสมองและปกป้องเยื่อหุ้มใยประสาทไม่ให้เสียหายจากสิ่งเร้าภายนอก

การเรียนรู้สิ่งใหม่ช่วยให้ใยประสาทแข็งแรง

สมองเปรียบเสมือนกล้ามเนื้อ ยิ่งใช้งานยิ่งแข็งแรง การฝึกทักษะใหม่ๆ ไม่ว่าจะเป็นภาษาที่สอง เครื่องดนตรี หรือแม้แต่การเล่นเกมฝึกสมอง ช่วยให้เกิดการสร้างทางเดินประสาทใหม่ๆ ที่ซับซ้อนและแน่นแฟ้นขึ้น ส่งผลให้การทำงานของระบบประสาทมีความยืดหยุ่นและมีประสิทธิภาพมากขึ้นแม้เมื่ออายุมากขึ้น