โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ในผู้สูงอายุ: เมื่ออาการปวดข้อไม่ใช่แค่ความเสื่อมตามวัย

ทำไมคนสูงวัยถึงปวดข้อนิ้วและข้อมือจนผิดปกติ

หลายครั้งที่คนไข้สูงอายุเดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการปวดตามข้อ โดยมักเข้าใจว่าเกิดจากความเสื่อมหรือกระดูกพรุนตามวัย แต่เมื่อตรวจเช็กละเอียดกลับพบว่าเป็นโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ โรคนี้ต่างจากข้อเสื่อมตรงที่ร่างกายกำลังสร้างภูมิคุ้มกันมาทำลายข้อต่อตัวเอง ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง หากปล่อยทิ้งไว้นานข้อต่ออาจผิดรูปจนขยับลำบาก

สังเกตอาการเตือน: รูมาตอยด์ vs ข้อเสื่อม

วิธีแยกง่ายๆ ที่หมอมักบอกคนไข้เสมอคือ อาการของรูมาตอยด์จะชัดเจนที่สุดในช่วงเช้าหลังจากตื่นนอน จะรู้สึกข้อฝืดตึง ขยับนิ้วหรือข้อมือไม่ได้นานกว่า 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมง ยิ่งไปกว่านั้นอาการมักเกิดขึ้นพร้อมกันทั้งสองข้างของร่างกาย เช่น ปวดข้อมือทั้งซ้ายและขวาพร้อมกัน ต่างจากโรคข้อเสื่อมที่มักเป็นข้างเดียวและไม่ค่อยมีอาการบวมแดงร้อน

ทำไมต้องรีบรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มแรก

หัวใจสำคัญของการดูแลโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ในผู้สูงอายุคือ ความรวดเร็ว เพราะถ้าเริ่มให้ยาปรับภูมิคุ้มกันได้เร็ว จะช่วยหยุดความเสียหายที่จะเกิดขึ้นกับกระดูกและข้อต่อได้ทันท่วงที ในผู้สูงอายุความท้าทายจะอยู่ที่โรคประจำตัวอื่นๆ และการทำงานของตับไตที่เปลี่ยนไป ทำให้หมอต้องระมัดระวังในการจัดยาเป็นพิเศษ เพื่อไม่ให้เกิดผลข้างเคียงต่อระบบร่างกายในด้านอื่น

ใช้ชีวิตให้มีความสุขแม้ต้องอยู่กับรูมาตอยด์

การปรับเปลี่ยนกิจวัตรประจำวันช่วยลดภาระของข้อต่อได้มากครับ

• เลี่ยงการกำมือแน่นหรือบิดผ้าแรงๆ เพราะจะเพิ่มแรงกดทับที่ข้อต่อนิ้ว
• หมั่นบริหารข้อต่อด้วยท่ากายบริหารเบาๆ ตามคำแนะนำของนักกายภาพบำบัด
• การประคบอุ่นช่วยลดอาการตึงในตอนเช้าได้ดี แต่หากวันไหนข้อบวมแดงร้อนให้เปลี่ยนมาใช้การประคบเย็นแทน

สัญญาณอันตรายที่ต้องรีบกลับมาพบหมอ

หากระหว่างการรักษาคนไข้รู้สึกอ่อนเพลียผิดปกติ น้ำหนักลดโดยไม่มีสาเหตุ หรือมีไข้ต่ำๆ ร่วมกับอาการข้อบวมขึ้นอย่างรวดเร็ว อย่ารอจนถึงวันนัดถัดไป ควรกลับมาพบหมอเพื่อประเมินระดับการอักเสบอีกครั้ง เพราะอาจต้องปรับแผนการรักษาหรือปรับระดับยาให้เหมาะสมกับสภาวะร่างกายในช่วงนั้น