ก่อนไปฉีดวัคซีน เช็คประวัติการติดเชื้อเดิมอย่างไร ให้ปลอดภัยและคุ้มค่าที่สุด

ทำไมประวัติการติดเชื้อในอดีตถึงสำคัญก่อนฉีดวัคซีน

หลายคนมักสงสัยว่า ถ้าเคยติดเชื้อมาก่อนแล้วยังจำเป็นต้องฉีดวัคซีนอีกไหม หรือต้องเว้นระยะห่างนานเท่าไรถึงจะปลอดภัย ในฐานะหมอ ผมอยากบอกว่าแนวทางการคัดกรองผู้ป่วยก่อนรับวัคซีนโดยดูจากประวัติการติดเชื้อนั้นมีความสำคัญมาก เพราะร่างกายแต่ละคนมีระดับภูมิคุ้มกันที่หลงเหลืออยู่ต่างกัน การเข้าใจเรื่องนี้จะช่วยให้เราตัดสินใจวางแผนรับวัคซีนได้เหมาะสม ลดโอกาสเกิดผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ได้ครับ

ต้องเว้นระยะห่างนานแค่ไหนหลังจากหายป่วยแล้ว

โดยปกติแล้ว เมื่อเราเพิ่งหายจากการติดเชื้อ ร่างกายจะมีภูมิคุ้มกันธรรมชาติอยู่ช่วงหนึ่ง การเร่งรีบไปฉีดวัคซีนทันทีอาจไม่จำเป็นและอาจทำให้เกิดอาการไข้หรือปวดเมื่อยรุนแรงกว่าปกติ เนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันถูกกระตุ้นซ้ำในเวลาที่ยังอ่อนแอ

• หากเพิ่งหายป่วย ควรเว้นระยะอย่างน้อย 3 เดือน เพื่อให้ร่างกายฟื้นฟูเต็มที่
• สำหรับผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง หมออาจพิจารณาให้ระยะเวลาที่แตกต่างออกไปตามความเหมาะสม
• หากมีการได้รับยาหรือผลิตภัณฑ์จากเลือดที่มีแอนติบอดีในการรักษา อาจต้องเว้นระยะห่างนานถึง 6 เดือน

สัญญาณเตือนจากร่างกายที่บอกว่ายังไม่พร้อมรับวัคซีน

นอกจากการดูประวัติการติดเชื้อแล้ว การเช็คสภาพร่างกายในวันที่จะไปรับวัคซีนก็สำคัญไม่แพ้กัน หากมีอาการดังต่อไปนี้ แนะนำให้เลื่อนนัดออกไปก่อน

• มีไข้สูง หรือมีอาการป่วยเฉียบพลัน เช่น ไอมาก หรืออ่อนเพลียผิดปกติ
• มีประวัติแพ้วัคซีนรุนแรงในอดีต ซึ่งจำเป็นต้องแจ้งหมอและพยาบาลให้ทราบล่วงหน้าเพื่อเตรียมการดูแลที่ใกล้ชิด
• อยู่ในช่วงที่ร่างกายกำลังต่อสู้กับการติดเชื้ออื่นๆ ที่ไม่ใช่โควิด-19 เช่น ไข้หวัดใหญ่ หรือไข้เลือดออก

คุยกับหมออย่างไรให้มั่นใจก่อนเริ่มฉีด

ขั้นตอนการคัดกรองไม่ใช่เรื่องที่ยุ่งยาก เพียงแค่คุณเตรียมข้อมูลประวัติการเจ็บป่วยให้พร้อม การให้ข้อมูลตามจริงกับบุคลากรทางการแพทย์จะช่วยให้เราประเมินสถานการณ์ได้แม่นยำที่สุด หมอจะช่วยประเมินว่าภูมิคุ้มกันที่คุณมีอยู่เพียงพอหรือยัง หรือควรได้รับวัคซีนชนิดใดที่เหมาะสมกับประวัติสุขภาพของคุณมากที่สุด เพื่อให้การฉีดวัคซีนในครั้งนั้นเกิดประสิทธิภาพสูงสุดและปลอดภัยต่อตัวคุณเองมากที่สุดครับ