ลูกตัวร้อนจี๋ตอนตีสอง: คู่มือรับมือลูกไข้สูงกลางดึกฉบับคุณหมอใจดี

เสียงร้องงอแงผสมกับตัวที่ร้อนจัดเหมือนเตาไฟตอนตีสอง เป็นภาพที่ทำให้คุณพ่อคุณแม่มือใหม่อกสั่นขวัญแขวนทุกทีครับ การเห็นลูกรักไม่สบายในยามวิกาลที่โรงพยาบาลปิดหรือหายากลำบาก ย่อมสร้างความกังวลใจไม่น้อย วันนี้ผมขอมาเล่าวิธีรับมือสถานการณ์เฉพาะหน้าแบบเข้าใจง่าย เพื่อให้คุณพ่อคุณแม่ตั้งสติและดูแลลูกน้อยได้อย่างปลอดภัยที่สุดก่อนถึงมือแพทย์ครับ

ลูกไข้สูงกลางดึกแบบนี้ เริ่มต้นตั้งสติและประเมินอาการอย่างไรดี?

สิ่งแรกที่อยากบอกคือ ขอให้สูดหายใจลึกๆ และทำความเข้าใจก่อนว่า ไข้ไม่ใช่โรค แต่เป็นกลไกตามธรรมชาติของร่างกายที่กำลังต่อสู้กับเชื้อโรค การที่ตัวร้อนขึ้นไม่ได้แปลว่าอันตรายถึงชีวิตในทันทีครับ ให้ลองสัมผัสตัวลูก ดูสีหน้า และสังเกตว่าเขายังพอมีเรี่ยวแรงตอบสนองบ้างไหม มากกว่าการโฟกัสแค่ตัวเลขบนปรอทวัดไข้

เทคนิคเช็ดตัวลดไข้ให้ถูกวิธี และวิธีป้อนยาลดไข้ตอนลูกตื่น

เมื่อลูกไข้สูง การเช็ดตัวถือเป็นวิธีช่วยระบายความร้อนออกจากร่างกายได้ดีที่สุดครับ

• น้ำที่ใช้เช็ดตัว: ควรใช้น้ำอุ่นผสมน้ำอุณหภูมิห้อง ไม่ควรใช้น้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็ง เพราะจะทำให้เส้นเลือดหดตัว ความร้อนระบายออกไม่ได้ และอาจทำให้ลูกหนาวสั่นหนักขึ้น
• วิธีเช็ด: ให้เช็ดเข้าหาหัวใจ เริ่มจากใบหน้า ลำตัว แขน ขา และแผ่นหลัง โดยเน้นบริเวณข้อพับ รักแร้ และขาหนีบ ซึ่งมีเส้นเลือดใหญ่ผ่าน
• การกินยาลดไข้: ให้ใช้ยาพาราเซตามอลชนิดน้ำเชื่อมตามน้ำหนักตัวของเด็กที่แพทย์หรือเภสัชกรเคยแนะนำ ห้ามกะปริมาณเอง และต้องเว้นระยะห่างตามรอบเวลาของยาอย่างเคร่งครัด

ความเข้าใจผิดยอดฮิต: ห้ามทำสิ่งเหล่านี้เด็ดขาดเมื่อลูกตัวร้อน

ในยามที่ตกใจ คุณพ่อคุณแม่อาจเผลอทำตามความเชื่อเก่าๆ ที่ไม่ถูกต้อง ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อลูกได้ครับ

• ห้ามใส่เสื้อหนาหรือห่มผ้าหนๆ: หลายคนคิดว่าลูกไข้ขึ้นแล้วต้องทำให้เหงื่อออก แต่ความจริงการห่มผ้าหนาจะกักเก็บความร้อน ทำให้ระบายออกไม่ได้ และอาจชักจากไข้สูงได้
• ห้ามเช็ดตัวด้วยแอลกอฮอล์: แอลกอฮอล์จะซึมผ่านผิวหนังเด็กและทำให้เกิดพิษ รวมถึงระเหยเร็วเกินไปจนเด็กหนาวสั่น
• ห้ามกินยาแอสไพรินเอง: ยานี้อาจทำให้เกิดกลุ่มอาการเรย์และตับอักเสบรุนแรงในเด็กได้

อาการแบบไหนกลางดึก ที่แปลว่าต้องรีบพาไปโรงพยาบาลทันที?

แม้เราจะดูแลเบื้องต้นที่บ้านได้ แต่มีบางสัญญาณเตือนภัยที่แปลว่าลูกต้องได้รับการตรวจจากแพทย์โดยด่วนครับ

• เด็กอายุต่ำกว่า 3 เดือนที่มีไข้สูง แม้จะยังดูปกติดีก็ตาม
• มีอาการชักเกร็ง ตาค้าง หรือหมดสติ
• หายใจหอบแรง ซี่โครงบาน หายใจมีเสียงดัง หรือริมฝีปากเขียวคล้ำ
• ซึมมาก ปลุกตื่นยาก ไม่ยอมสบตา หรือร้องกวนโยเยไม่หยุดแบบผิดปกติ
• อาเจียนพุ่ง คอแข็ง หรือมีผื่นจ้ำเลือดขึ้นตามตัวร่วมด้วย

การมีลูกป่วยตอนกลางคืนเป็นเรื่องเหนื่อยและเครียดสำหรับคนเป็นพ่อแม่ แต่ถ้าเรามีความรู้และเตรียมตัวให้พร้อม ความตื่นตระหนกจะลดลง และเราจะสามารถดูแลลูกรักให้ผ่านพ้นคืนนั้นไปได้อย่างปลอดภัยครับ