ความปลอดภัยและข้อบ่งใช้ของยาขับลมในทารกแรกเกิด

ลูกร้องงอแงเพราะท้องอืด จริงๆ แล้วต้องใช้ยาขับลมหรือไม่

คุณพ่อคุณแม่มือใหม่หลายคนคงเคยผ่านประสบการณ์ลูกน้อยร้องไห้โยเยไม่หยุดช่วงหลังกินนม ซึ่งมักจะลงเอยด้วยการสงสัยว่าลูกท้องอืดหรือมีลมในท้องมากเกินไปหรือเปล่า หลายท่านจึงมองหาตัวช่วยอย่างยาขับลมมาบรรเทาอาการ แต่ในมุมของหมอเด็ก อยากให้คุณพ่อคุณแม่ทำความเข้าใจก่อนว่า ระบบย่อยอาหารของทารกนั้นยังทำงานได้ไม่เต็มที่เหมือนผู้ใหญ่ การมีลมในท้องบ้างเป็นเรื่องปกติธรรมดาที่ไม่จำเป็นต้องใช้ยาเสมอไป

เข้าใจการทำงานของยาขับลมในท้องทารก

ยาขับลมที่เราคุ้นเคยกันดีอย่างไซเมทิโคน (Simethicone) ออกฤทธิ์โดยการรวมตัวของฟองอากาศขนาดเล็กในทางเดินอาหารให้กลายเป็นฟองอากาศขนาดใหญ่ขึ้น เพื่อให้ลูกขับลมออกมาได้ง่ายขึ้นผ่านการเรอหรือการผายลม ยานี้ไม่ได้ดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด แต่ทำงานแค่ในลำไส้แล้วถูกขับถ่ายออกมาพร้อมอุจจาระ จึงถือว่ามีความปลอดภัยค่อนข้างสูงหากใช้อย่างถูกวิธี

ลูกแบบไหนที่เข้าข่ายต้องใช้ยาขับลม

หมอมักแนะนำให้ใช้ยาขับลมในกรณีที่ลูกมีอาการชัดเจนและส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น

• ลูกมีอาการร้องไห้กวนอย่างต่อเนื่องนานหลายชั่วโมงโดยหาสาเหตุอื่นไม่ได้
• ท้องดูตึงและแข็งกว่าปกติขณะที่ร้องไห้
• ขดตัว งอเข่าเข้าหาหน้าอกบ่อยๆ แสดงอาการเจ็บปวดจากแก๊สในท้อง
• ลองวิธีธรรมชาติแล้วไม่ดีขึ้น เช่น การไล่ลมด้วยการอุ้มพาดบ่าหรือนวดท้อง

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจซื้อยาให้ลูกกิน

แม้ว่าตัวยาจะปลอดภัย แต่ความปลอดภัยและข้อบ่งใช้ของยาขับลมในทารกแรกเกิดก็มีขอบเขตที่คุณพ่อคุณแม่ควรทราบ ดังนี้

• ห้ามใช้ยาโดยไม่ปรึกษาแพทย์หากลูกมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น อาเจียนพุ่ง มีไข้ หรืออุจจาระผิดปกติ
• ตรวจสอบปริมาณยาให้ถูกต้องตามน้ำหนักตัวของลูกเสมอ ไม่ควรคาดเดาปริมาณเอง
• ระวังยาขับลมที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์หรือน้ำตาล ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพช่องปากและระบบย่อยอาหารของทารก

วิธีไล่ลมแบบธรรมชาติที่ควรลองก่อนใช้ยา

การปรับพฤติกรรมการกินของลูกมักเป็นทางออกที่ยั่งยืนกว่าการใช้ยาเสมอ หมอแนะนำให้ลองปรับเทคนิคเหล่านี้ดูก่อน

• ตรวจสอบท่าการอมหัวนมหรือจุกนมว่าสนิทดีหรือไม่ เพื่อลดการกลืนอากาศเข้าไปขณะกินนม
• หลังกินนมทุกครั้ง ต้องให้ลูกเรอเสมอแม้จะหลับไปแล้ว
• ใช้การนวดท้องลูกเบาๆ เป็นวงกลมตามเข็มนาฬิกาหรือท่าปั่นจักรยานอากาศ เพื่อช่วยให้ลำไส้บีบตัวขับลมออกมาเอง

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพาลูกไปพบหมอทันที

หากคุณพ่อคุณแม่ลองใช้ยาขับลมแล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือพบสัญญาณเตือนต่อไปนี้ ห้ามรอช้าควรรีบพาไปพบกุมารแพทย์ทันที

• ลูกดูซึมลง หรือกินนมได้น้อยลงอย่างเห็นได้ชัด
• มีอาการท้องเสีย หรือถ่ายเป็นมูกเลือด
• ลูกร้องไห้เสียงแหลมสูงผิดปกติหรือดูเจ็บปวดทรมานมาก
• ท้องบวมโตผิดปกติและเมื่อสัมผัสลูกจะสะดุ้งเจ็บ