เจ็บเข่าเรื้อรังจากโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ รับมืออย่างไรให้ใช้ชีวิตได้ปกติ

ทำไมโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ถึงชอบมาทำร้ายข้อเข่า

เวลาที่มีคนไข้เดินกะเผลกเข้ามาปรึกษาเรื่องปวดเข่า หมอมักจะเจอคำถามบ่อยๆ ว่ามันเป็นแค่ความเสื่อมตามอายุหรือเปล่า แต่ถ้าคนไข้มีอาการปวดตึงขัดยามเช้า ร่วมกับอาการบวมร้อนที่หัวเข่าทั้งสองข้างพร้อมกัน นั่นเป็นสัญญาณเตือนว่าอาจไม่ใช่แค่ความเสื่อมครับ โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์เป็นโรคที่ระบบภูมิคุ้มกันของเราทำงานผิดปกติ แล้วหันกลับมาโจมตีเนื้อเยื่อรอบข้อเข่า ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง หากปล่อยทิ้งไว้เยื่อบุข้อจะหนาตัวขึ้นจนทำลายกระดูกอ่อนและผิวข้อในที่สุด

สังเกตอาการแบบไหนที่บอกว่าหัวเข่ากำลังถูกรูมาตอยด์โจมตี

จุดเด่นของภาวะข้อเข่าอักเสบจากโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ที่ต่างจากเข่าเสื่อมทั่วไป คือเรื่องของเวลาครับ โดยทั่วไปคนไข้จะมีอาการดังนี้

• อาการฝืดตึงในตอนเช้าหรือหลังจากนั่งพักนานๆ โดยมักต้องใช้เวลาเกินกว่าครึ่งชั่วโมงกว่าข้อจะเริ่มคลายตัว
• เข่ามีอาการบวมร้อน สัมผัสแล้วรู้สึกอุ่นกว่าบริเวณรอบข้างอย่างชัดเจน
• ปวดเข่าทั้งสองข้างพร้อมๆ กัน ซึ่งต่างจากเข่าเสื่อมที่มักเริ่มจากข้างใดข้างหนึ่งก่อน
• มีอาการอ่อนเพลีย เบื่ออาหาร หรือมีไข้ต่ำๆ ร่วมด้วยในบางระยะที่โรคกำเริบ

การวินิจฉัยเพื่อแยกโรคให้ชัดเจน

การจะบอกว่าเป็นรูมาตอยด์หรือไม่ หมอไม่ได้ดูแค่การตรวจร่างกายเพียงอย่างเดียวครับ เราต้องอาศัยการตรวจเลือดเพื่อดูค่าการอักเสบในร่างกาย รวมถึงสารบ่งชี้เฉพาะโรค เช่น รูมาตอยด์แฟกเตอร์ หรือการตรวจเอกซเรย์เพื่อดูว่ามีร่องรอยการกัดกร่อนของกระดูกหรือไม่ ขั้นตอนเหล่านี้สำคัญมาก เพราะการเริ่มรักษาให้เร็วจะช่วยป้องกันไม่ให้ข้อเข่าผิดรูปในอนาคต

วิธีรักษาเพื่อคุมอาการและถนอมหัวเข่า

หัวใจสำคัญของการดูแลภาวะข้อเข่าอักเสบจากโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์คือการคุมโรคให้สงบ ไม่ใช่แค่การกินยาแก้ปวดไปวันๆ

• การใช้ยาปรับเปลี่ยนการดำเนินโรค เพื่อหยุดกระบวนการอักเสบจากต้นเหตุ
• การบริหารกล้ามเนื้อรอบเข่า เพื่อให้กล้ามเนื้อช่วยพยุงข้อแทนกระดูกที่กำลังอักเสบ
• การปรับพฤติกรรมเพื่อลดแรงกระแทก เช่น การเลี่ยงการนั่งพับเพียบ นั่งยอง หรือการขึ้นลงบันไดบ่อยเกินจำเป็น
• การประคบเย็นในช่วงที่เข่ามีการอักเสบบวมแดง เพื่อลดความร้อนและลดอาการปวด

เมื่อไหร่ที่ควรปรับแผนการรักษากับคุณหมอ

ถึงแม้จะได้รับยาคุมโรคอยู่แล้ว แต่ถ้าวันหนึ่งรู้สึกว่าอาการบวมที่เข่าแย่ลงเรื่อยๆ หรือเริ่มเหยียดขาได้ไม่สุดจนส่งผลต่อการเดิน ให้รีบกลับมาพบหมอเพื่อประเมินสถานการณ์ครับ เราอาจต้องมีการปรับขนาดยา หรือพิจารณาการฉีดยาเข้าข้อเข่าเพื่อลดการอักเสบอย่างรุนแรง การรู้เท่าทันและรักษาร่วมกับหมออย่างต่อเนื่อง จะช่วยให้เรายังคงเคลื่อนไหวร่างกายได้ดีและชะลอความเสียหายของข้อเข่าไปได้อีกนานครับ