เจาะลึกภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ เรื่องใกล้ตัวผู้หญิงที่ห้ามมองข้าม

ทำไมผู้หญิงถึงปวดท้องน้อยเรื้อรัง ต้องสงสัยว่าเป็นอุ้งเชิงกรานอักเสบไหม?

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการปวดท้องน้อยหน่วงๆ หรือมีตกขาวผิดปกติแล้วรักษาไม่หายขาดสักที อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณเตือนสำคัญของ ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบเฉียบพลัน ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้จนกลายเป็นเรื้อรัง อาจนำไปสู่ปัญหาใหญ่ที่ส่งผลต่อการมีบุตรได้เลยครับ

ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบเฉียบพลัน เกิดจากอะไรได้บ้าง?

โดยส่วนใหญ่แล้ว ภาวะนี้เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียที่ลุกลามจากช่องคลอดหรือปากมดลูก ขึ้นไปสู่อวัยวะภายใน เช่น มดลูก ท่อนำไข่ หรือรังไข่ โดยต้นเหตุที่พบบ่อยมักมาจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เช่น หนองในแท้ หรือหนองในเทียม รวมถึงการติดเชื้อแบคทีเรียทั่วไปในช่องคลอดที่รักษาไม่ถูกจุดจนเชื้อแพร่กระจายไปเรื่อยๆ

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเรากำลังอักเสบเฉียบพลัน

• มีไข้สูง หนาวสั่น หรือรู้สึกไม่สบายตัวอย่างมาก
• ปวดท้องน้อยแบบเฉียบพลัน ปวดบิด หรือปวดตื้อๆ ที่รุนแรงขึ้นเมื่อขยับตัว
• ตกขาวมีกลิ่นเหม็นผิดปกติ สีเปลี่ยนไป หรือมีมูกเลือดปน
• รู้สึกเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์อย่างชัดเจน
• ปัสสาวะบ่อย หรือแสบขัดเพราะการอักเสบไปรบกวนกระเพาะปัสสาวะ

จากเฉียบพลันกลายเป็นเรื้อรัง อันตรายกว่าที่คิด

เมื่ออาการเฉียบพลันได้รับการรักษาไม่ครบถ้วน หรือปล่อยให้เชื้อวนเวียนอยู่นานเกินไป การอักเสบจะทิ้งรอยแผลเป็นหรือผังผืดเอาไว้ภายในอุ้งเชิงกราน ทำให้เกิดอาการปวดท้องน้อยเรื้อรังนานเป็นเดือนๆ ซึ่งส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก นอกจากนี้ยังเป็นสาเหตุหลักของการเกิดท้องนอกมดลูกหรือภาวะมีบุตรยากในอนาคต

หมอตรวจอย่างไรให้รู้แน่ชัดว่าเป็นโรคนี้

การตรวจวินิจฉัยไม่ใช่แค่การซักประวัติ แต่หมอต้องทำการตรวจภายในเพื่อดูว่ามีการกดเจ็บที่มดลูกหรือปีกมดลูกหรือไม่ ร่วมกับการตรวจหาเชื้อจากตกขาวหรือปากมดลูก บางรายอาจต้องทำอัลตราซาวด์ดูว่ามีการอักเสบถึงขั้นเกิดหนองในท่อนำไข่หรือไม่ เพื่อให้วางแผนการรักษาได้อย่างแม่นยำ

วิธีรักษาที่ถูกต้อง ไม่ใช่แค่ซื้อยากินเอง

การรักษาภาวะนี้หัวใจสำคัญอยู่ที่การใช้ยาปฏิชีวนะให้ครบโดสและตรงกับชนิดของเชื้อ คุณหมอจะจ่ายยาที่ครอบคลุมเชื้อก่อโรคหลายกลุ่ม และที่สำคัญที่สุดคือคนไข้ต้องพาคู่สมรสมาตรวจและรักษาพร้อมกันด้วย หากไม่รักษาทั้งคู่ เชื้อก็จะวนกลับมาติดซ้ำได้ไม่จบสิ้น

วิธีป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

การป้องกันเริ่มต้นจากการมีเพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัย การใช้ถุงยางอนามัยอย่างถูกวิธีคือปราการด่านแรกที่ได้ผลที่สุด และหากเริ่มมีอาการผิดปกติเพียงเล็กน้อย เช่น ตกขาวมีสีหรือกลิ่นเปลี่ยนไป อย่ารอให้ปวดท้องจนทนไม่ไหว ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจตั้งแต่เนิ่นๆ เพราะยิ่งรักษาเร็วเท่าไหร่ โอกาสที่เชื้อจะลุกลามจนทิ้งรอยโรคเรื้อรังไว้ก็น้อยลงเท่านั้น