เจาะลึก ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบเฉียบพลันและเรื้อรัง เรื่องใกล้ตัวที่ผู้หญิงไม่ควรนิ่งนอนใจ

ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบเฉียบพลันคืออะไร ทำไมถึงปล่อยไว้ไม่ได้

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการปวดท้องน้อยเรื้อรัง หรือมีตกขาวผิดปกติแล้วไม่ยอมมาพบหมอจนอาการลุกลามจนปวดรุนแรง ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบเฉียบพลัน เป็นการติดเชื้อในระบบสืบพันธุ์ส่วนบนของผู้หญิง ซึ่งปกติแล้วเชื้อโรคจะเดินทางจากช่องคลอดหรือปากมดลูกขึ้นไปสู่มดลูก ท่อนำไข่ หรือรังไข่ หากปล่อยทิ้งไว้ เชื้อเหล่านี้จะก่อให้เกิดการอักเสบและเป็นหนอง ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อภาวะการเจริญพันธุ์ในระยะยาวได้

สัญญาณเตือนที่ร่างกายกำลังบอกว่ามดลูกและท่อนำไข่กำลังแย่

อาการของแต่ละคนอาจไม่เหมือนกัน แต่มักจะมีจุดร่วมที่สังเกตได้ดังนี้:

• ปวดท้องน้อยอย่างรุนแรง โดยเฉพาะเวลามีเพศสัมพันธ์หรือตอนขยับตัว
• ตกขาวมีสีเปลี่ยนไป กลิ่นเหม็นรุนแรง หรือมีปริมาณมากกว่าปกติ
• มีไข้สูง หนาวสั่น หรือรู้สึกคลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วย
• เลือดออกกะปริดกะปรอยทางช่องคลอด ทั้งที่ไม่ใช่ช่วงวันนั้นของเดือน

ทำไมบางคนถึงกลายเป็นภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบเรื้อรัง

เมื่ออาการเฉียบพลันไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง หรือรักษาไม่ต่อเนื่อง เชื้อโรคที่ยังหลงเหลืออยู่จะทำให้เกิดการอักเสบที่ค่อยเป็นค่อยไปจนกลายเป็นภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบเรื้อรัง ซึ่งเนื้อเยื่อในอุ้งเชิงกรานจะเกิดพังผืดขึ้นมาเกาะตามอวัยวะภายใน ทำให้ผู้ป่วยมีอาการปวดหน่วงท้องน้อยอยู่ตลอดเวลา โดยเฉพาะในช่วงใกล้รอบเดือน หรือมีปัญหาเรื่องการมีบุตรยากตามมาเนื่องจากท่อนำไข่อุดตันจากพังผืดนั่นเอง

การตรวจวินิจฉัยแบบไม่อ้อมค้อม

เมื่อมาพบหมอ เราไม่ได้เพียงแค่ซักประวัติ แต่จะเริ่มจากการตรวจภายในเพื่อดูว่ามีการกดเจ็บที่มดลูกหรือปีกมดลูกหรือไม่ ร่วมกับการเก็บตัวอย่างตกขาวไปส่งตรวจหาเชื้อ และบางกรณีอาจต้องใช้อัลตราซาวด์ดูว่ามีฝีหรือหนองในอุ้งเชิงกรานหรือไม่ เพื่อให้การรักษาตรงจุดที่สุด ไม่ว่าจะเป็นการใช้ยาปฏิชีวนะแบบกินหรือฉีดตามความรุนแรง

ป้องกันอย่างไรไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการดูแลสุขอนามัยและการมีเพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัย หากตรวจพบเชื้อทางเพศสัมพันธ์ต้องรีบรักษาทั้งคู่ รวมถึง:

• หลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอดที่รุนแรงเกินไป เพราะจะทำลายสมดุลเชื้อแบคทีเรียที่ดี
• ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งเมื่อมีเพศสัมพันธ์กับคู่ที่ไม่แน่ใจเรื่องสุขภาพ
• หากมีอาการปวดท้องน้อยผิดปกติ อย่าซื้อยาทานเอง เพราะยาแก้ปวดเพียงแต่ช่วยบังอาการ แต่เชื้อโรคนั้นยังคงอยู่และลุกลามได้

สุขภาพของผู้หญิงเป็นเรื่องละเอียดอ่อน หากรู้สึกถึงความผิดปกติเพียงเล็กน้อย การเข้ามาปรึกษาเพื่อรับการตรวจที่ถูกต้องจะช่วยให้รักษาได้หายขาดและป้องกันภาวะแทรกซ้อนในอนาคตได้ดีกว่าเสมอ