ตื่นมาเจอผื่นแดงอักเสบตามผิวหนัง คันยิบๆ แบบนี้มาจากไหนนะ
เวลาที่ตื่นมาแล้วพบว่าผิวหนังมีรอยแดง มีผื่นนูนขึ้นมาแถมยังคันยิบๆ หรือแสบร้อน เชื่อว่าหลายคนคงรู้สึกกังวลใจไม่น้อย เพราะอาการผื่นแดงอักเสบตามผิวหนังเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุมากๆ ตั้งแต่เรื่องใกล้ตัวอย่างผิวแห้งแพ้สบู่ ไปจนถึงโรคผิวหนังเรื้อรังที่ต้องอาศัยการดูแลรักษาอย่างถูกวิธี การที่เราจะรักษาให้หายขาดได้นั้น สิ่งสำคัญอันดับแรกคือต้องทำความเข้าใจก่อนว่าผื่นบนผิวหนังของเรากำลังพยายามบอกอะไรเราอยู่
ประเภทและสาเหตุหลักของผื่นแดงอักเสบตามผิวหนังที่พบบ่อย
ในมุมมองของการตรวจรักษาคนไข้ที่คลินิก ผื่นผิวหนังอักเสบมักจะแบ่งออกเป็นกลุ่มใหญ่ๆ เพื่อให้เราสังเกตอาการเบื้องต้นได้ง่ายขึ้น ดังนี้ครับ
ผื่นภูมิแพ้ผิวหนังและอาการแพ้สัมผัส
กลุ่มนี้มักเกิดจากภูมิคุ้มกันไวต่อสิ่งรอบตัว หรือผิวหนังไปสัมผัสกับสารเคมีที่ก่อให้เกิดการระคายเคือง เช่น น้ำหอม สารกันเสียในครีม โลหะบางชนิด หรือแม้แต่ผ้าบางประเภท อาการมักจะเป็นผื่นแดงอักเสบตามผิวหนังในจุดที่สัมผัสโดยตรง หรือมีอาการแห้งลอกร่วมด้วย
ผื่นจากความเครียดและสภาพอากาศ
อากาศที่ร้อนจัด เหงื่อออกมาก หรือช่วงไหนที่ร่างกายพักผ่อนน้อย เครียดสะสม ฮอร์โมนในร่างกายรวน ก็เป็นตัวกระตุ้นชั้นดีที่ทำให้ภูมิคุ้มกันผิวหนังอ่อนแอลง จนเกิดผื่นแดงอักเสบตามผิวหนังเห่อขึ้นมาได้ง่ายๆ โดยเฉพาะบริเวณข้อพับ ใบหน้า หรือลำคอ
วิธีสังเกตอาการผื่นแดงอักเสบตามผิวหนังว่าแบบไหนต้องระวัง
บางครั้งผื่นแดงอาจจะหายไปเองได้ แต่บางกรณีก็เป็นสัญญาณเตือนของโรคที่ซับซ้อนขึ้น เราลองมาสังเกตอาการรอบตัวกันดูครับว่า ผื่นที่เป็นอยู่นั้นเข้าข่ายแบบไหน
- ลักษณะของผื่น: มีอาการบวมแดง ร้อน แสบ หรือมีตุ่มน้ำใสร่วมด้วยหรือไม่
- การกระจายตัว: ผื่นลาม ผื่นแดงอักเสบตามผิวหนัง ขยายวงกว้างอย่างรวดเร็วหรือเปล่า
- อาการร่วม: มีไข้ร่วมด้วยไหม หรือมีอาการแน่นหน้าหายใจไม่ออก ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของการแพ้อย่างรุนแรง
วิธีดูแลผิวเบื้องต้นเมื่อเกิดผื่นแดงอักเสบตามผิวหนัง
ช่วงที่ผิวหนังกำลังอักเสบและมีอาการคัน สิ่งที่หมอแนะนำให้คนไข้ทำเสมอคือ การหยุดพฤติกรรมที่จะทำร้ายผิวเพิ่มขึ้น เพื่อไม่ให้อาการลุกลามบานปลายไปกันใหญ่
งดการเกาและเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่อ่อนโยน
การเกายิ่งทำให้เกราะป้องกันผิวเสียหายและเสี่ยงต่อการติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำซ้อน ควรเปลี่ยนมาใช้การประคบเย็นเบาๆ เพื่อลดอาการคันและแสบร้อน งดการใช้สบู่ที่มีฤทธิ์รุนแรง น้ำหอม หรือแอลกอฮอล์กับผิวบริเวณที่เป็นผื่นเด็ดขาด
เติมความชุ่มชื้นให้ผิวด้วยมอยเจอร์ไรเซอร์ที่เหมาะสม
ผิวที่กำลังอักเสบมักจะสูญเสียความชุ่มชื้นได้ง่าย การทาครีมบำรุงผิวที่ไม่มีส่วนผสมของน้ำหอมหรือสารกันเสีย จะช่วยฟื้นฟูเกราะป้องกันผิวให้กลับมาแข็งแรงเร็วขึ้น แต่ถ้าผื่นมีความหนาและอักเสบมาก การใช้ยาทาเฉพาะที่ตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกรจะเป็นทางเลือกที่ตรงจุดกว่า
อาการแบบไหนที่ควรไปพบแพทย์ผิวหนังโดยด่วน
หากดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้ว อาการผื่นแดงอักเสบตามผิวหนังไม่ดีขึ้นภายในสองถึงสามวัน หรือมีอาการรุนแรงขึ้นตามข้อสังเกตเหล่านี้ แนะนำว่าควรเข้ามาให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดจะดีที่สุดครับ
- ผื่นลามกระจายทั่วตัวอย่างรวดเร็ว
- มีตุ่มหนอง มีน้ำเหลืองไหล หรือผิวหนังเริ่มมีอาการบวมแดงร้อนจัด ซึ่งบ่งบอกถึงการติดเชื้อ
- มีอาการไข้หนสั่นร่วมด้วย
- อาการคันรบกวนการนอนหลับและใช้ชีวิตประจำวันอย่างมาก
วิธีรักษาทางการแพทย์และการป้องกันในระยะยาว
เมื่อมาพบแพทย์ เราจะทำการหาสาเหตุที่แท้จริง เช่น การทำ Patch Test เพื่อหาว่าแพ้สารเคมีตัวไหน การรักษาอาจรวมถึงการใช้ยาทาลดการอักเสบกลุ่มสเตียรอยด์ในระยะเวลาสั้นๆ หรือการใช้ยากลุ่มอื่นที่เหมาะสม รวมถึงการปรับพฤติกรรม หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น และดูแลผิวให้ชุ่มชื้นสม่ำเสมอ เพื่อไม่ให้ผื่นแดงอักเสบตามผิวหนังกลับมากวนใจเราอีก