ตื่นมาแล้วเจอผื่นแดงอักเสบตามผิวหนัง น่าตกใจและควรรับมืออย่างไรดี
เวลาตื่นนอนขึ้นมาแล้วพบว่าผิวหนังมีรอยแดงจ้ำๆ หรือมีตุ่มนูนขึ้นมาพร้อมอาการคันยิบๆ เชื่อว่าหลายคนคงรู้สึกกังวลใจไม่น้อย บางคนเกาจนผิวถลอกปอกเปิกเพราะทนความคันไม่ไหว อาการผื่นแดงอักเสบตามผิวหนังถือเป็นปัญหาคลาสสิกที่หมอพบเจอได้ทุกวันในห้องตรวจ ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่ ต่างก็เคยผ่านประสบการณ์ผิวหนังอักเสบกันมาแล้วทั้งนั้น
สาเหตุของเจ้าผื่นพวกนี้มีตั้งแต่เรื่องง่ายๆ อย่างการแพ้เหงื่อตัวเอง ไปจนถึงโรคผิวหนังเรื้อรังที่ต้องอาศัยการดูแลระยะยาว การเข้าใจที่มาที่ไปของอาการจะช่วยให้เราหยุดวงจรคันและรักษาได้อย่างตรงจุด ไม่ต้องทนทรมานอยู่ฝ่ายเดียว
เช็กให้ชัวร์ ผื่นแดงอักเสบตามผิวหนังแบบไหนเกิดจากอะไรกันแน่
ผิวหนังของเราเปรียบเสมือนด่านปราการด่านแรกที่คอยปกป้องร่างกาย เมื่อไหร่ก็ตามที่ปราการนี้เกิดการระคายเคืองหรือมีกระบวนการอักเสบเกิดขึ้น ร่างกายจะส่งเลือดและเซลล์เม็ดเลือดขาวมายังบริเวณนั้น ทำให้เกิดอาการแดง ร้อน และบวม ซึ่งสาเหตุหลักๆ ที่หมอพบได้บ่อยมีดังนี้
ผื่นแพ้สัมผัสจากสิ่งรอบตัว
กลุ่มนี้มักเกิดจากการที่ผิวไปสัมผัสกับสารเคมีหรือสิ่งแปลกปลอมที่ร่างกายไม่ชอบ เช่น น้ำหอมในโลชั่น สบู่ ครีมซักผ้า หรือแม้แต่น้ำยาปรับผ้านุ่ม อาการจะแสดงออกมาเฉพาะจุดที่สัมผัส เป็นผื่นแดงชัดเจน แสบร้อน และคันมาก
ผื่นภูมิแพ้ผิวหนังเรื้อรัง
มักมีประวัติเป็นภูมิแพ้ในครอบครัว ผิวหนังจะแห้งง่าย ไวต่อสิ่งกระตุ้น และมักจะกำเริบเวลาอากาศเปลี่ยน ผื่นมักจะพบบ่อยตามข้อพับแขน ข้อพับขา ซอกคอ หรือใบหน้า ในเด็กอาจพบผื่นแดงเยิ้ม ส่วนในผู้ใหญ่มักเป็นปื้นหนาเพราะเกามานาน
ผื่นลมพิษที่มาไวไปไว
ลักษณะเด่นคือเป็นผื่นนูนแดง ขอบเขตชัดเจนกระจายตามตัว และมักจะย้ายที่ไปเรื่อยๆ อาการนี้มักเกิดจากปฏิกิริยาแพ้เฉียบพลัน เช่น แพ้อาหาร แพ้ยา หรือแม้แต่ความเครียดและการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ
วิธีดูแลผิวเบื้องต้นเมื่อผื่นแดงอักเสบกำเริบ
ในระหว่างที่ยังไม่ได้ไปพบแพทย์ มีแนวทางปฏิบัติเบื้องต้นที่จะช่วยบรรเทาอาการอักเสบและลดความคันลงได้ เพื่อไม่ให้ผิวเสียหายไปมากกว่าเดิม
- หยุดใช้ผลิตภัณฑ์ทุกชนิดชั่วคราว: หากสงสัยว่าแพ้เครื่องสำอาง โลชั่น หรือสบู่ ให้งดใช้ทันทีเพื่อตัดวงจรการแพ้
- หลีกเลี่ยงการเกาอย่างเด็ดขาด: การเกาจะทำให้ผิวหนังถลอกและเสี่ยงต่อการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน ให้ใช้วิธีลูบเบาๆ หรือประคบเย็นแทน
- ประคบเย็นช่วยลดคัน: ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำเย็นจัดหรือเจลประคบเย็นประคบบริเวณที่เป็นผื่นครั้งละ 10 ถึง 15 นาที จะช่วยให้เส้นเลือดหดตัวและลดอาการบวมแดงได้ดี
- เติมความชุ่มชื้นให้ผิว: เลือกใช้มอยส์เจอไรเซอร์สูตรอ่อนโยน ไม่มีน้ำหอมและแอลกอฮอล์ ทาหลังอาบน้ำทันทีขณะที่ตัวยังหมาดๆ เพื่อล็อกความชุ่มชื้น
เมื่อไหร่ที่ผื่นแดงอักเสบตามผิวหนังแบบนี้ ควรไปหาหมอผิวหนังทันที
แม้ว่าผื่นบางชนิดจะหายไปได้เองเมื่อหลีกเลี่ยงสิ่งที่แพ้ แต่มีบางอาการเตือนที่บอกว่าเราควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดและรับยาที่เหมาะสม เช่น
- ผื่นลุกลามอย่างรวดเร็วทั่วร่างกายในเวลาอันสั้น
- มีไข้ร่วมกับผื่นแดง หรือมีอาการบวมที่ใบหน้าและริมฝีปาก
- ผิวหนังบริเวณที่เป็นผื่นมีอาการบวมแดงร้อนจัด มีหนองไหล หรือเจ็บปวดมาก ซึ่งอาจเกิดการติดเชื้อแบคทีเรีย
- อาการคันรุนแรงจนรบกวนการนอนหลับ หรือเป็นเรื้อรังไม่หายขาดเกินสองสัปดาห์
วิธีรักษาทางการแพทย์และการป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ
เมื่อมาพบแพทย์ การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุที่แท้จริง แพทย์อาจพิจารณาจ่ายยาทาเฉพาะที่กลุ่มสเตียรอยด์ในความเข้มข้นที่เหมาะสมเพื่อควบคุมการอักเสบระยะสั้น หรือให้ยารับประทานแก้แพ้ลดอาการคัน รวมถึงยาทาบำรุงเกราะprotectผิวให้แข็งแรง
การป้องกันที่ดีที่สุดคือการสังเกตตัวเองว่าอะไรคือตัวกระตุ้น หลีกเลี่ยงสิ่งนั้น พยายามรักษาความสะอาด รักษาร่างกายให้อบอุ่นแต่ไม่ร้อนจนเหงื่อออกมากเกินไป และเลือกสวมใส่เสื้อผ้าเนื้อนุ่มระบายอากาศได้ดี เพื่อให้ผิวพรรณกลับมาแข็งแรงเรียบเนียนและห่างไกลจากผื่นแดงอักเสบอีกครั้ง
