ลูกแหวะนมบ่อย ผื่นขึ้นเต็มตัว ปัญหาจากอาการแพ้โปรตีนนมวัวหรืออาหารที่แม่รับประทาน

ช่วงนี้คุณแม่หลายคนพาเจ้าตัวเล็กมาปรึกษาที่คลินิกด้วยปัญหาเดิมๆ ลูกน้อยวัยแบเบาะมีอาการงอแง ท้องอืด ผื่นแดงขึ้นตามตัว หรือแหวะนมออกมาตลอดเวลา สิ่งแรกที่คุณพ่อคุณแม่มักกังวลคือลูกเป็นอะไรกันแน่ และยิ่งถ้าคุณแม่ให้นมบุตรด้วยแล้ว ความสงสัยมักจะพุ่งเป้าไปที่เรื่องใกล้ตัวที่สุด นั่นคือ อาการแพ้โปรตีนนมวัวหรืออาหารที่แม่รับประทาน เข้าไปในแต่ละวัน ซึ่งส่งผ่านทางน้ำนมแม่สู่ลูกน้อย

ทำไมลูกถึงแพ้สิ่งที่แม่อกินเข้าไปผ่านทางน้ำนม

เวลาที่เราพูดถึงเรื่องการแพ้ สิ่งสำคัญคือการทำความเข้าใจว่าระบบ อาการแพ้โปรตีนนมวัวหรืออาหารที่แม่รับประทาน นั้นเกิดขึ้นได้อย่างไร ในเด็กทารกที่ระบบทางเดินอาหารยังทำงานได้ไม่เต็มที่ โปรตีนบางชนิดจากอาหารที่คุณแม่ทานเข้าไป เช่น นมวัว ชีส เนย หรือแม้แต่อาหารกลุ่มเสี่ยงอื่นๆ สามารถเล็ดลอดผ่านผนังลำไส้เข้าสู่กระแสเลือด และถูกขับออกมาทางน้ำนมแม่ได้ เมื่อลูกดูดนมเข้าไป ระบบภูมิคุ้มกันที่ยังอ่อนแอของลูกมองว่าโปรตีนเหล่านี้เป็นสิ่งแปลกปลอม จึงกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาการแพ้ขึ้นมา

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ฟ้องว่าลูกกำลังแพ้

การสังเกตอาการแพ้ในเด็กเล็กไม่ใช่เรื่องยาก ถ้าเรารู้จุดสังเกตที่ถูกต้อง อาการมักจะแสดงออกมาใน 3 ระบบหลักๆ ด้วยกัน ได้แก่

• ทางผิวหนัง: มีผื่นแดงขึ้นตามแก้ม ซอกคอ หรือลำตัว ลูกชอบเอาหน้าไปถูหมอนเพราะคัน หรือเป็นผื่นแพ้ผิวหนังอักเสบเรื้อรังที่รักษาเท่าไหร่ก็ไม่หายขาด
>
• ทางเดินอาหาร: ลูกแหวะนมพุ่ง อาเจียนบ่อย ท้องอืด แน่นท้อง ร้องกวนอุแว้โดยไม่ทราบสาเหตุ หรือในบางรายอาจสังเกตเห็นมูกปนเลือดในอุจจาระ ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนที่ค่อนข้างชัดเจน
>
• ทางระบบทางเดินหายใจ: หายใจมีเสียงครืดคราด คัดจมูกเรื้อรัง หรือมีน้ำใสๆ ไหลตลอดเวลาแม้จะไม่ใช่หวัด

แยกให้ออกระหว่างอาการแพ้โปรตีนนมวัวกับการแพ้อาหารชนิดอื่นของแม่

หลายครั้งที่คุณแม่มักจะเหมาว่าทุกอย่างมาจากนมวัวเพียงอย่างเดียว แต่ในความเป็นจริงแล้ว อาการแพ้โปรตีนนมวัวหรืออาหารที่แม่รับประทาน ยังรวมถึงอาหารกลุ่มอื่นๆ ที่มีฤทธิ์กระตุ้นภูมิคุ้มกันได้ง่าย เช่น ไข่ อาหารทะเล ถั่วเหลือง แป้งสาลี หรือแม้แต่ธัญพืชบางชนิด การที่คุณแม่ทานอาหารเดิมซ้ำๆ ทุกวันอาจเป็นการกระตุ้นให้ลูกได้รับโปรตีนตัวเดิมปริมาณมากจนเกิดอาการแพ้สะสมขึ้นมาได้

วิธีดูแลและปรับเปลี่ยนอาหารสำหรับคุณแม่ให้นม

เมื่อคุณหมอวินิจฉัยแล้วว่าอาการของลูกน่าจะเกี่ยวข้องกับสิ่งที่แมทานเข้าไป ขั้นตอนแรกคือการทำไดอารี่อาหาร ลองจดบันทึกทุกสิ่งที่ทานเข้าไปในแต่ละวันคู่กับอาการของลูก เพื่อหาว่าตัวการที่แท้จริงคืออะไร จากนั้นจึงเริ่มงดอาหารกลุ่มเสี่ยงหลักๆ เช่น งดผลิตภัณฑ์จากนมวัวทั้งหมดเป็นเวลาประมาณสองสัปดาห์ แล้วสังเกตดูว่าผื่นหรืออาการท้องอืดของลูกดีขึ้นหรือไม่ หากอาการดีขึ้น แปลว่าเรามาถูกทางแล้ว แต่ถ้ายังไม่ดีขึ้น อาจต้องปรึกษาคุณหมอเพื่อพิจารณาตัดอาหารกลุ่มอื่นร่วมด้วยอย่างเป็นระบบ

เมื่อไหร่ที่ควรพาเจ้าตัวเล็กมาพบแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียด

หากคุณแม่ลองปรับอาหารแล้ว แต่อาการของลูกยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการรุนแรงร่วมด้วย เช่น น้ำหนักตัวไม่ยอมขึ้นตามเกณฑ์ ลูกซึมลง หายใจลำบาก หรือมีเลือดปนในอุจจาระปริมาณมาก ควรรีบพามาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม คุณหมออาจแนะนำให้ใช้สูตรนมพิเศษสำหรับเด็กแพ้โปรตีนนมวัวโดยเฉพาะ หรือแนะนำแนวทางโภชนาการที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับคุณแม่ในช่วงให้นมบุตร เพื่อให้ลูกน้อยได้รับสารอาหารครบถ้วนและเติบโตสมวัยโดยไม่ต้องทรมานจากอาการแพ้อีกต่อไป