หลายคนมักมีความเข้าใจว่า เมื่อกระบวนการยุติการตั้งครรภ์สิ้นสุดลง มีเลือดออก หรือใช้ชุดตรวจตั้งครรภ์ด้วยปัสสาวะแล้วขึ้นขีดเดียว แปลว่าทุกอย่างจบเรียบร้อยดี แต่ในมุมมองของแพทย์ ความมั่นใจนั้นยังไม่เพียงพอครับ เพราะร่างกายของเราต้องใช้เวลาสักพักในการปรับระดับฮอร์โมนให้กลับมาเป็นปกติ และนั่นคือเหตุผลที่เรามักจะนัดหมายคนไข้กลับมาตรวจติดตามผล โดยเฉพาะการตรวจเลือดเพื่อยืนยันการยุติ ซึ่งเป็นวิธีที่แม่นยำที่สุดในการตอบว่ากระบวนการทั้งหมดสำเร็จลุล่วงด้วยดีหรือไม่
ตรวจปัสสาวะด้วยตัวเองแล้ว ทำไมยังต้องเจาะเลือดตรวจซ้ำอีก
ชุดตรวจการตั้งครรภ์ที่เราซื้อตามร้านขายยา ใช้งานง่ายและสะดวกก็จริง แต่มันทำงานโดยการตรวจหาฮอร์โมนเอชซีจี (hCG) ในปัสสาวะ ซึ่งฮอร์โมนตัวนี้ไม่ได้ลดฮวบลงเป็นศูนย์ทันทีในชั่วข้ามคืนหลังยุติการตั้งครรภ์ ร่างกายยังคงหลงเหลือฮอร์โมนนี้อยู่ในกระแสเลือดและขับออกมาทางปัสสาวะได้อีกเป็นสัปดาห์ หากตรวจด้วยปัสสาวะเร็วเกินไป อาจเจอผลบวกลวง ที่ทำให้เข้าใจผิดว่ายังท้องอยู่ หรือในทางกลับกัน ตัวเลขฮอร์โมนที่ยังค้างอยู่ก็อาจทำให้สับสนได้ การตรวจเลือดจึงเข้ามาแก้ปัญหานี้ เพราะสามารถวัดปริมาณฮอร์โมนออกมาเป็นตัวเลขที่ชัดเจน ทำให้แพทย์ประเมินแนวโน้มการลดลงของฮอร์โมนได้อย่างแม่นยำ
ช่วงเวลาที่เหมาะสม: ควรกลับมาตรวจเลือดตอนไหนดีที่สุด?
โดยทั่วไป แพทย์จะนัดหมายให้กลับมาเจาะเลือดตรวจซ้ำประมาณ 1 ถึง 2 สัปดาห์หลังจากการยุติการตั้งครรภ์ ช่วงเวลานี้เป็นระยะเวลาที่เหมาะสม เพราะหากกระบวนการสมบูรณ์ดี ปริมาณฮอร์โมนเอชซีจีในเลือดควรจะลดลงไปจากเดิมอย่างน้อยครึ่งหนึ่งหรือลดลงเป็นจำนวนมาก หากตรวจแล้วพบว่าตัวเลขลดลงตามเกณฑ์ ก็แปลว่าความตั้งใจในการยุติการตั้งครรภ์ครั้งนี้ประสบความสำเร็จและปลอดภัยดี
ถ้าผลตรวจเลือดออกมาว่าฮอร์โมนยังสูงอยู่ แปลว่าอะไร?
นี่คือคำถามที่คนไข้หลายคนกังวลใจมากที่สุด หากผลตรวจเลือดออกมาแล้วพบว่าระดับฮอร์โมนยังสูงอยู่ หรือลดลงน้อยกว่าที่ควรจะเป็น แพทย์จะไม่ด่วนสรุป แต่จะนำมาประเมินร่วมกับอาการทางคลินิกอื่นๆ เช่น อาการปวดท้องน้อย หรือปริมาณเลือดที่ออกทางช่องคลอด สาเหตุที่เป็นไปได้มีดังนี้
- เนื้อเยื่อยังหลุดออกไม่หมด: อาจมีชิ้นส่วนบางส่วนหลงเหลืออยู่ในโพรงมดลูก ซึ่งพบได้ในบางเคสของการใช้ยาหรือการดูแลตัวเองที่กระบวนการยังไม่สมบูรณ์
- การตั้งครรภ์นอกมดลูก: กรณีนี้อันตรายและพบได้น้อย แต่ต้องระวังเป็นพิเศษหากฮอร์โมนไม่ลดลงหรือกลับสูงขึ้น
- การตั้งครรภ์ใหม่: เกิดขึ้นได้หากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้คุมกำเนิดทันทีหลังยุติการตั้งครรภ์ ซึ่งไข่ตกเร็วกว่าที่คิด
สัญญาณเตือนแบบไหน ที่ไม่ต้องรอให้ถึงวันนัดเจาะเลือด
แม้ว่าการรอผลตรวจเลือดตามนัดจะเป็นขั้นตอนมาตรฐาน แต่ถ้าระหว่างทางร่างกายส่งสัญญาณผิดปกติออกมา เราไม่อยากให้คุณนิ่งนอนใจและรอจนถึงวันนัดครับ รีบมาพบแพทย์ก่อนเวลาทันทีหากพบอาการเหล่านี้
- มีเลือดออกทางช่องคลอดปริมาณมาก มากกว่าการมีประจำเดือนปกติ หรือต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยชุ่มโชกทุกชั่วโมงติดต่อกันหลายชั่วโมง
- ปวดเกร็งท้องน้อยอย่างรุนแรง กินยาแก้ปวดแล้วอาการไม่ดีขึ้นเลย
- มีไข้หนสั่น หรือตกขาวมีกลิ่นเหม็นผิดปกติ ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนของการติดเชื้อในโพรงมดลูก
- รู้สึกวิงเวียนศีรษะ หน้ามืดคล้ายจะเป็นลมตลอดเวลา
การดูแลตัวเองต่อหลังจากยืนยันผลเรียบร้อยแล้ว
เมื่อผลการตรวจเลือดเพื่อยืนยันการยุติแสดงว่าฮอร์โมนลดลงเป็นปกติ และแพทย์ตรวจภายในอัลตราซาวด์ซ้ำแล้วพบว่าโพรงมดลูกสะอาดดี ขั้นตอนต่อไปคือการพูดคุยเรื่องการคุมกำเนิด เพราะช่วงสัปดาห์แรกๆ หลังจากนี้ ร่างกายมีความพร้อมที่จะกลับมาตั้งครรภ์ได้ใหม่อย่างรวดเร็ว การเลือกวิธีคุมกำเนิดที่เหมาะสม เช่น การฝังยาคุม การฉีดยา หรือการกินยาคุมกำเนิด จึงเป็นเกราะป้องกันที่ดีที่สุดเพื่อให้คุณได้ดูแลตัวเองและใช้ชีวิตได้อย่างสบายใจในระยะยาว
