ทำไมหลังยุติการตั้งครรภ์ ถึงต้องเจาะเลือดซ้ำ? ไขข้อข้องใจเรื่องการตรวจเลือดเพื่อยืนยันการยุติ

เวลาที่ผู้หญิงสักคนต้องผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบากในการตัดสินใจยุติการตั้งครรภ์ สิ่งที่หมอพบ การตรวจเลือดเพื่อยืนยันการยุติ มักจะเป็นขั้นตอนที่หลายคนสงสัยและกังวลใจไม่แพ้ขั้นตอนอื่น หลายคนอาจจะคิดว่า ในเมื่อตรวจปัสสาวะแล้วขึ้นขีดเดียว หรือกระบวนการทุกอย่างผ่านพ้นไปแล้ว ทำไมยังต้องมาเจาะเลือดซ้ำอีกให้เจ็บตัว วันนี้หมออยากมานั่งคุยและเล่าให้ฟังแบบพี่น้อง เพื่อให้เข้าใจถึงเหตุผลทางการแพทย์ที่สำคัญเบื้องหลังการตรวจนี้ครับ

ทำไมแค่ตรวจปัสสาวะด้วยตัวเองถึงยังไม่พอ?

หลายคนชอบถามหมอตลอดว่า ใช้ชุดตรวจการตั้งครรภ์ที่ซื้อมาจากร้านขายยาตรวจเองที่บ้านได้ไหม คำตอบคือ ใช้ตรวจเบื้องต้นได้ครับ แต่ยังไว้วางใจร้อยเปอร์เซ็นต์ไม่ได้ในช่วงสัปดาห์แรกๆ หลังจากกระบวนการยุติการตั้งครรภ์เสร็จสิ้น

สาเหตุที่เป็นแบบนั้นเพราะว่า ฮอร์โมนตั้งครรภ์ หรือที่มีชื่อทางการแพทย์ว่า ฮอร์โมนเอชซีจี (hCG) มันไม่ได้สลายตัวหายไปทันทีเหมือนกดสวิตช์ไฟครับ แม้ว่าตัวเนื้อเยื่อการตั้งครรภ์จะหลุดออกหมดแล้ว แต่ฮอร์โมนตัวนี้ยังคงตกค้างอยู่ในกระแสเลือดและปัสสาวะของเราต่อไปอีกสักระยะ ซึ่งถ้าใช้ที่ตรวจครรภ์แบบปัสสาวะในช่วงนี้ มันก็ยังคงโชว์ผลเป็นบวกหรือขึ้นสองขีดลวงตาให้เราใจหายเล่นได้อยู่ดีครับ

ตรวจเลือดวัดระดับฮอร์โมน บอกอะไรเราได้มากกว่าที่คิด

การตรวจเลือดเพื่อยืนยันการยุติ ถือเป็นมาตรฐานทองคำทางการแพทย์ที่เราใช้เช็กความชัวร์ครับ เพราะห้องปฏิบัติการสามารถวัดปริมาณฮอร์โมน hCG ออกมาเป็นตัวเลขที่ละเอียดแม่นยำได้

หลักการแพทย์มันง่ายมากครับ ร่างกายของเราหลังจากไม่มีการตั้งครรภ์แล้ว ฮอร์โมนตัวนี้จะต้องลดต่ำลงอย่างรวดเร็ว หมอจะนัดมาเจาะเลือดดูค่าซ้ำตามรอบเวลาที่เหมาะสม เพื่อดูว่าปริมาณฮอร์โมนมันลดลงตามเกณฑ์ที่ควรจะเป็นหรือไม่ ถ้าตัวเลขลดลงดิ่งลงตามกราฟ แปลว่ากระบวนการยุติการตั้งครรภ์นั้นประสบความสำเร็จและร่างกายกำลังฟื้นตัวตามปกติครับ

ถ้าเจาะเลือดแล้วตัวเลขฮอร์โมนยังสูงอยู่ แปลว่าอะไร?

นี่คือจุดที่สำคัญที่สุดที่ทำให้หมอต้องย้ำเตือนเรื่องการมาตรวจติดตามผลครับ สมมติว่าผ่านไปสองสัปดาห์แล้ว หมอนัดมาเจาะเลือดซ้ำ แต่ปรากฏว่าค่าฮอร์โมนมันไม่ยอมลดลง หรือลดลงน้อยมากๆ นั่นอาจแปลความหมายได้สอง-สามอย่างที่ต้องรีบตรวจเช็กซ้ำ

• กระบวนการยุติการตั้งครรภ์อาจยังออกไม่หมด หรือมีเนื้อเยื่อบางส่วนหลงเหลือค้างอยู่ภายในโพรงมดลูก ซึ่งต้องให้แพทย์ตรวจอัลตราซาวด์ดูเพิ่มเติม
• อาจเกิดภาวะการตั้งครรภ์นอกมดลูกตั้งแต่แรก ซึ่งเป็นภาวะอันตรายที่ต้องได้รับการดูแลจากแพทย์อย่างใกล้ชิด
• อาจมีการตั้งครรภ์ครั้งใหม่เกิดขึ้นในเวลาที่ร่างกายยังไม่พร้อม

การรู้ตัวเร็วย่อมดีกว่าเสมอครับ เพราะถ้ามีความผิดปกติหลงเหลืออยู่ หมอจะได้ให้การดูแลรักษาต่อได้อย่างทันท่วงที ก่อนที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงตามมา เช่น การติดเชื้อในโพรงมดลูกหรือภาวะตกเลือดเฉียบพลัน

เตรียมตัวอย่างไรบ้างก่อนมาเจาะเลือดตรวจซ้ำ?

สำหรับการเตรียมตัวนั้นไม่มีอะไรยุ่งยากซับซ้อนเลยครับ ไม่จำเป็นต้องงดน้ำงดอาหารเหมือนการตรวจสุขภาพประจำปีทั่วไป สามารถใช้ชีวิต ทานอาหาร และกินยาประจำตัวได้ตามปกติ สิ่งสำคัญที่สุดคือการมาพบแพทย์ตามนัดหมายอย่างเคร่งครัด แม้ว่าร่างกายจะรู้สึกปกติไม่มีอาการปวดท้องหรือตกเลือดอะไรแล้วก็ตาม เพราะความผิดปกติบางอย่างไม่แสดงอาการให้เราเห็นภายนอก แต่ตัวเลขฮอร์โมนในเลือดจะฟ้องความจริงให้แพทย์รู้ก่อนเสมอ

ความใส่ใจในสุขภาพระยะยาวที่มองข้ามไม่ได้

การดูแลตัวเองหลังจากผ่านช่วงเวลาการยุติการตั้งครรภ์ไม่ได้จบลงแค่การทานยาหรือการนอนพักผ่อนที่บ้านครับ การมาพบแพทย์เพื่อตรวจเลือดติดตามผล เป็นเหมือนด่านสุดท้ายที่จะช่วยยืนยันความปลอดภัยและความพร้อมของร่างกาย เพื่อให้เรามั่นใจได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ว่าสุขภาพกายและสุขภาพใจ พร้อมที่จะก้าวเดินต่อไปข้างหน้าได้อย่างแข็งแรง หากใครมีข้อสงสัยเรื่องอาการที่เป็นอยู่ หรือกังวลเรื่องผลตรวจเลือด สามารถเข้ามาพูดคุยปรึกษากับหมอที่คลินิกได้ตลอดเวลา หมอพร้อมให้คำแนะนำและดูแลด้วยความเข้าใจเสมอครับ