ภาวะไข้สูงในเด็ก เรื่องใกล้ตัวที่พ่อแม่ต้องรับมือให้ถูกวิธี

ทำไมลูกถึงตัวร้อนจี๋และมีไข้สูงได้ง่าย

คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงเคยตกใจเวลาสัมผัสตัวลูกแล้วรู้สึกว่าร้อนผ่าว ยิ่งพอวัดไข้แล้วตัวเลขพุ่งสูงขึ้น ยิ่งทำให้กังวลใจไปใหญ่ จริงๆ แล้วไข้ไม่ใช่โรค แต่มันคือกลไกป้องกันตัวของร่างกายที่พยายามต่อสู้กับสิ่งแปลกปลอม ไม่ว่าจะเป็นเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย เมื่อร่างกายได้รับเชื้อ อุณหภูมิในร่างกายจะถูกสั่งให้สูงขึ้นเพื่อขัดขวางการเจริญเติบโตของเชื้อเหล่านั้น ดังนั้นการที่ลูกมีไข้จึงเป็นสัญญาณว่าระบบภูมิคุ้มกันกำลังทำงานอยู่นั่นเอง

สัญญาณเตือนภัยที่บอกว่าลูกกำลังมีไข้สูง

เราจะถือว่าเด็กมีภาวะไข้สูงเมื่อวัดอุณหภูมิทางกายได้ตั้งแต่ 38.5 องศาเซลเซียสขึ้นไป ซึ่งนอกจากตัวจะร้อนแล้ว ลูกมักจะมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น เพลีย กินนมหรืออาหารได้น้อยลง ร้องกวนผิดปกติ หรือมีอาการซึมลง สิ่งสำคัญคืออย่าดูแค่ตัวร้อนเพียงอย่างเดียว แต่ให้สังเกตพฤติกรรมโดยรวมควบคู่ไปด้วย

วิธีเช็ดตัวลดไข้ที่ถูกต้องทำอย่างไร

การเช็ดตัวถือเป็นด่านแรกที่ช่วยระบายความร้อนได้ดีที่สุด แต่ต้องเช็ดให้ถูกวิธีเพื่อให้หลอดเลือดขยายตัวและระบายความร้อนออกมาได้ ไม่ใช่การทำให้อุณหภูมิในร่างกายเย็นจัดจนสั่น

• ใช้น้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำประปา ห้ามใช้น้ำเย็นจัดเด็ดขาด
• ใช้ผ้าขนหนูนุ่มๆ ชุบน้ำบิดพอหมาด เช็ดเข้าหาหัวใจเพื่อเปิดรูขุมขน
• เน้นบริเวณซอกคอ รักแร้ และขาหนีบ เพราะเป็นจุดที่มีเส้นเลือดใหญ่ผ่าน
• หากลูกเริ่มมีอาการหนาวสั่นให้หยุดเช็ดตัวทันที เพราะนั่นแสดงว่าไข้กำลังขึ้นสูงและร่างกายกำลังพยายามกักเก็บความร้อน

ให้ยาลดไข้อย่างไรให้ปลอดภัยและได้ผล

ยาที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับเด็กคือยาพาราเซตามอล ซึ่งการจะให้ยาให้ได้ผลต้องคำนวณตามน้ำหนักตัวของลูกเป็นหลัก โดยทั่วไปจะใช้ขนาด 10-15 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อครั้ง ทุก 4-6 ชั่วโมง หากทานแล้วไข้ยังไม่ลด ห้ามใจร้อนป้อนยาซ้ำหรือเพิ่มขนาดยาเอง เพราะอาจเกิดพิษต่อตับของเด็กได้ ส่วนยาไอบูโพรเฟนควรใช้ภายใต้คำแนะนำของแพทย์เท่านั้น โดยเฉพาะเมื่อสงสัยว่าอาจเป็นโรคไข้เลือดออก

อาการแบบไหนที่ลูกต้องรีบไปพบแพทย์ทันที

มีหลายสถานการณ์ที่การดูแลที่บ้านอาจไม่เพียงพอ คุณพ่อคุณแม่ควรรีบพาไปโรงพยาบาลหากพบสัญญาณเหล่านี้

• เด็กเล็กที่อายุน้อยกว่า 3 เดือนแล้วมีไข้สูง ถือเป็นเรื่องเร่งด่วนที่ห้ามรอเด็ดขาด
• ไข้สูงลอยไม่ลงแม้จะกินยาลดไข้และเช็ดตัวแล้ว
• ลูกมีอาการซึมมาก ปลุกตื่นยาก หรือไม่ยอมดูดนม
• หายใจหอบเหนื่อย หายใจแรงจนซี่โครงบุ๋ม
• มีอาการชักร่วมกับไข้สูง
• มีจุดเลือดออกตามตัว หรืออาเจียนรุนแรง

หัวใจสำคัญของการดูแลเด็กป่วยคือความใจเย็น

ความกังวลของคนเป็นพ่อแม่เป็นเรื่องที่เข้าใจได้ดีที่สุด แต่การรักษาสติและเฝ้าสังเกตอาการอย่างใกล้ชิดคือสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับลูก หากลูกยังมีอาการเพลียมาก หรือไข้สูงติดต่อกันเกิน 2-3 วัน การพามาตรวจเพื่อหาสาเหตุที่แน่ชัดที่คลินิกหรือโรงพยาบาลจะช่วยให้มั่นใจได้มากขึ้นว่าลูกจะได้รับการรักษาที่ถูกต้องและปลอดภัย