วิธีรับมือและดูแลโภชนาการเมื่อลูกน้อยมีไข้สูง ป้องกันภาวะขาดน้ำที่พ่อแม่ควรรู้

ทำไมเวลาลูกมีไข้ถึงมักจะกินไม่ได้และเสี่ยงขาดน้ำ

เวลาที่ลูกน้อยตัวร้อนจี๋ สิ่งแรกที่พ่อแม่สังเกตเห็นมักเป็นอาการที่แกไม่อยากอาหาร หรือบางครั้งกินได้น้อยลงอย่างเห็นได้ชัด นั่นเป็นเพราะร่างกายกำลังโฟกัสกับการสู้กับเชื้อโรค ทำให้ระบบย่อยอาหารทำงานช้าลง นอกจากนี้ ความร้อนที่ระเหยออกจากผิวหนังและอาการหายใจหอบเร็วขึ้นในช่วงไข้สูง ยังทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำมากกว่าปกติ หากเราไม่ระวังให้ดี ภาวะขาดน้ำอาจตามมาได้ง่าย ซึ่งเป็นเรื่องที่น่ากังวลไม่น้อยไปกว่าตัวไข้เอง

สัญญาณเตือนว่าลูกกำลังเริ่มขาดน้ำ

ก่อนที่จะถึงขั้นต้องไปโรงพยาบาล พ่อแม่สามารถสังเกตสัญญาณเตือนเบื้องต้นได้จากพฤติกรรมและร่างกายของลูก

• ริมฝีปากแห้ง แตก หรือลิ้นดูแห้งกร้านไม่ชุ่มชื้น
• ปัสสาวะน้อยลงกว่าปกติ สีเข้มขึ้น หรือไม่ได้เปลี่ยนผ้าอ้อมนานกว่า 6 ชั่วโมง
• ลูกดูเพลีย ซึมลง หรือร้องไห้งอแงผิดปกติ แต่ไม่มีน้ำตาไหลออกมา
• ตาลึกโหล หรือถ้าเป็นเด็กทารก กระหม่อมอาจดูบุ๋มลงไป

เทคนิคการเติมสารอาหารและน้ำให้ลูกแบบไม่ฝืน

ในจังหวะที่ลูกป่วย การดูแลโภชนาการและภาวะขาดน้ำในเด็กป่วยระยะไข้สูง ไม่ใช่เรื่องของการยัดเยียดให้กินอาหารมื้อใหญ่ แต่คือการเน้นปริมาณที่น้อยแต่บ่อยครั้ง

หลักการเติมน้ำที่ถูกต้อง

ไม่ต้องรอกระหายน้ำค่อยให้ดื่ม ให้ค่อยๆ ป้อนน้ำเปล่า น้ำซุปใส หรือน้ำผลไม้เจือจางทีละน้อยแต่สม่ำเสมอ หากลูกเสียเหงื่อมากหรืออาเจียนร่วมด้วย การใช้ผงเกลือแร่สำหรับเด็ก (ORS) จะช่วยทดแทนเกลือแร่ที่เสียไปได้ดีกว่าน้ำเปล่าเพียงอย่างเดียว แต่ขอให้หลีกเลี่ยงน้ำหวานจัดหรือน้ำอัดลมเพราะจะยิ่งทำให้ท้องเสียและดึงน้ำออกจากร่างกายมากกว่าเดิม

โภชนาการที่ย่อยง่ายและให้พลังงาน

เมื่อลูกมีไข้ ระบบย่อยอาหารอาจทำงานได้ไม่เต็มที่ พ่อแม่ควรเลือกอาหารที่มีลักษณะเป็นของเหลวหรือกึ่งเหลว เช่น โจ๊กใส่เนื้อปลา ข้าวต้มหมูสับ หรือซุปที่มีสารอาหารครบถ้วน หากลูกปฏิเสธอาหารมื้อหลัก อย่าเพิ่งเครียด ให้ลองเปลี่ยนเป็นผลไม้เนื้อนุ่มที่มีน้ำเยอะ เช่น แตงโม หรือแคนตาลูป เพื่อช่วยเติมน้ำและความสดชื่นให้กับร่างกาย

เมื่อไหร่ที่ต้องพาลูกไปหาหมอโดยด่วน

แม้จะพยายามดูแลเรื่องการกินและการดื่มน้ำอย่างเต็มที่แล้ว แต่ถ้าลูกมีอาการดังต่อไปนี้ อย่ารอดูอาการอยู่ที่บ้าน

• ลูกซึมลงมาก ปลุกตื่นยาก หรือดูสับสน
• มีอาการอาเจียนรุนแรงจนไม่สามารถรับอาหารหรือน้ำได้เลย
• ไข้สูงลอยเกิน 3 วัน หรือมีผื่นขึ้นตามตัวร่วมด้วย
• มีอาการหอบเหนื่อย หายใจแรง หรือริมฝีปากเริ่มเขียวคล้ำ

การดูแลเด็กป่วยในช่วงไข้สูงต้องอาศัยความใจเย็นและการสังเกตที่ละเอียดอ่อน หากเราหมั่นเติมน้ำและสารอาหารที่เหมาะสมในปริมาณที่พอเหมาะ จะช่วยให้ร่างกายลูกฟื้นตัวได้ไวขึ้นและผ่านช่วงไข้สูงไปได้อย่างปลอดภัย