อาการตึงบริเวณลำคอขณะพูด เกิดจากอะไรและดูแลตัวเองอย่างไรดี

เวลาที่ต้องพูดคุยเจรจาหรือประชุมนานๆ หลายคนอาจจะเริ่มสังเกตว่าตัวเองมีอาการตึงบริเวณลำคอขณะพูด บางครั้งลามไปถึงกรามหรือหัวไหล่จนรู้สึกอึดอัด อาการแบบนี้ไม่ใช่เรื่องแปลกและมักจะเจอได้บ่อยในคนที่ต้องใช้เสียงเป็นประจำ หรือมีพฤติกรรมบางอย่างที่เผลอเกร็งกล้ามเนื้อโดยไม่รู้ตัว วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟังว่าอาการนี้เกิดจากอะไรและเราจะบรรเทาความอึดอัดนี้ได้อย่างไรบ้าง

ทำไมเวลาพูดคุย ถึงรู้สึกตึงแน่นที่คอและกลืนลำบาก

เวลาที่เราพูด กลไกในร่างกายไม่ได้ใช้แค่เส้นเสียงอย่างเดียวนะครับ แต่กล้ามเนื้อรอบลำคอ กล่องเสียง โคนลิ้น ไปจนถึงขากรรไกรต้องทำงานประสานกันเป็นทีม อาการตึงบริเวณลำคอขณะพูด ส่วนใหญ่เกิดจากการที่กล้ามเนื้อกลุ่มนี้ทำงานหนักเกินไป หรือมีการเกร็งตัวค้างไว้เป็นเวลานาน ยิ่งถ้าเราเครียดหรือกังวล ร่างกายจะยิ่งดึงกล้ามเนื้อบริเวณคอและบ่าเข้ามาช่วยพยุงโดยอัตโนมัติ ทำให้เวลาขยับปากพูดจึงรู้สึกตึง แน่น หรือบางครั้งก็เจลแปล๊บขึ้นมาได้

พฤติกรรมในชีวิตประจำวันอะไรบ้างที่กระตุ้นให้คอเกร็งเวลาพูด

หลายครั้งต้นตอของอาการตึงนี้มาจากนิสัยเล็กๆ น้อยๆ ที่เราทำจนชินโดยไม่รู้ตัว เช่น การะแทกเสียงดังเกินไป การพูดติดต่อกันเป็นชั่วโมงโดยไม่จิบน้ำ หรือแม้แต่ท่านั่งทำงานที่ก้มหน้ามองจอโทรศัพท์นานๆ จนกล้ามเนื้อคอส่วนหน้าและส่วนหลังเสียสมดุล นอกจากนี้ความเครียดสะสมก็เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เราเผลอกัดฟันและเกร็งคอโดยไม่รู้ตัว เวลาอ้าปากพูดจึงทำให้กล้ามเนื้อที่ตึงอยู่แล้วยิ่งประท้วงหนักขึ้นไปอีก

วิธีผ่อนคลายกล้ามเนื้อค่อง่ายๆ เพื่อลดอาการตึงระหว่างวัน

หากเริ่มรู้สึกว่าคอเริ่มตึงขณะกำลังพูดหรือหลังใช้งานเสียง ให้ลองหยุดพักสักครู่แล้วใช้วิธีเหล่านี้ช่วยคลายกล้ามเนื้อ

• การจิบน้ำอุ่น: ช่วยให้ความชุ่มชื้นแก่เส้นเสียงและลดการระคายเคืองในลำคอ ทำให้ไม่ต้องออกแรงเค้นเสียงเวลาพูด
• การนวดคลึงเบาๆ: ใช้ปลายนิ้วนวดวนบริเวณข้างลำคอและใต้คางเบาๆ เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนเลือดและคลายปมกล้ามเนื้อที่เกร็งตัว
• การยืดเหยียดคอ: ค่อยๆ เอียงศีรษะไปด้านข้างค้างไว้ประมาณสิบวินาทีสลับซ้ายขวา จะช่วยลดแรงดึงรั้งของกล้ามเนื้อรอบคอได้ดี

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียด

โดยทั่วไป อาการตึงบริเวณลำคอขณะพูด มักจะดีขึ้นได้เองเมื่อได้พักการใช้เสียงและผ่อนคลายกล้ามเนื้อ แต่ถ้าหากอาการเหล่านี้ไม่ดีขึ้นเลย หรือมีสัญญาณเตือนร่วมด้วย เช่น เสียงแหบเรื้อรังนานเกินสองสัปดาห์ มีก้อนนูนที่คอ กลืนอาหารแล้วสำลัก หรือเจ็บคอมากเวลาขยับกล้ามเนื้อ แบบนี้ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจดูความผิดปกติของกล่องเสียงหรือเส้นเสียงอย่างละเอียดจะปลอดภัยที่สุดครับ