วิธีรับมือเมื่อตัวสั่นงันงกตอนเริ่มมีไข้สูง

ทำไมจู่ๆ ถึงรู้สึกหนาวสั่นจนฟันกระทบกันทั้งที่กำลังมีไข้

หลายคนคงเคยผ่านประสบการณ์ที่จู่ๆ ก็รู้สึกหนาวเข้ากระดูกดำ ทั้งที่อุณหภูมิร่างกายกำลังพุ่งสูงขึ้น อาการหนาวสั่นนี้คือกลไกการป้องกันตัวตามธรรมชาติของร่างกายครับ เมื่อเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมเข้าสู่ร่างกาย สมองส่วนควบคุมอุณหภูมิจะสั่งให้ร่างกายปรับจุดตั้งต้น (set point) ให้สูงขึ้น เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เชื้อโรคอยู่ได้ยากขึ้น ร่างกายจึงสั่งให้กล้ามเนื้อขยับตัวอย่างรวดเร็วหรือที่เรียกว่าการสั่น เพื่อสร้างความร้อนขึ้นมานั่นเอง

การจัดการภาวะหนาวสั่นในระยะแรก ให้สบายตัวขึ้น

เมื่ออาการหนาวสั่นเริ่มโจมตี สิ่งที่ควรทำไม่ใช่การฝืนเย็น แต่เป็นการช่วยให้ร่างกายปรับอุณหภูมิได้อย่างเหมาะสม ดังนี้

• ทำให้ร่างกายอบอุ่นในช่วงแรก: ในขณะที่ยังมีอาการสั่น การห่มผ้าหนาๆ หรือสวมเสื้อผ้าที่ให้ความอบอุ่นจะช่วยลดอาการหนาวสั่นได้ เพราะเป็นการช่วยร่างกายกักเก็บความร้อนตามที่สมองต้องการ
• อย่าเพิ่งเช็ดตัวลดไข้ทันที: หลายคนรีบเช็ดตัวด้วยน้ำเย็นจัดในช่วงที่กำลังหนาวสั่น ซึ่งเป็นความเข้าใจที่ผิดครับ เพราะจะยิ่งกระตุ้นให้ร่างกายสั่นรุนแรงขึ้นและทำให้อุณหภูมิภายในพุ่งสูงกว่าเดิม ให้รอจนกว่าอาการสั่นจะหยุดลง แล้วจึงค่อยๆ เช็ดตัวด้วยน้ำอุณหภูมิห้อง
• จิบน้ำอุ่นหรือพักผ่อนให้เพียงพอ: การดื่มน้ำอุ่นช่วยให้ร่างกายรู้สึกผ่อนคลายและลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อได้ดี

กินยาลดไข้ให้ถูกจังหวะ

เมื่ออาการสั่นเริ่มทุเลาลง และเริ่มรู้สึกร้อนรุ่มตามมา นั่นคือช่วงเวลาที่ควรเริ่มใช้ยาลดไข้ ยาพาราเซตามอลถือเป็นตัวเลือกแรกที่ปลอดภัยที่สุด โดยให้คำนวณตามน้ำหนักตัวที่เหมาะสม (10-15 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม) ยาจะช่วยปรับสมดุลอุณหภูมิร่างกายให้กลับสู่สภาวะปกติได้เร็วขึ้น แต่ต้องระวังอย่ากินถี่เกินไป เพราะอาจส่งผลต่อตับได้

อาการแบบไหนที่เริ่มไม่ใช่ไข้หวัดธรรมดาและต้องรีบพบแพทย์

แม้ว่าการจัดการภาวะหนาวสั่นในระยะแรกจะสามารถดูแลเองที่บ้านได้ แต่ถ้าพบสัญญาณเตือนเหล่านี้ ต้องไม่นิ่งนอนใจครับ

• มีไข้สูงติดต่อกันเกิน 3 วัน แม้จะกินยาลดไข้แล้วแต่อาการไม่ดีขึ้น
• มีอาการคอแข็ง หายใจหอบเหนื่อย หรือเจ็บหน้าอกร่วมด้วย
• มีผื่นขึ้นตามตัว หรือมีจุดเลือดออกตามผิวหนัง
• ซึมลง รับประทานอาหารหรือดื่มน้ำไม่ได้เลย
• อาเจียนรุนแรงหรือถ่ายเหลวเป็นจำนวนมากจนอาจเกิดภาวะขาดน้ำ

การเข้าใจกลไกของร่างกายจะช่วยให้เราไม่ตื่นตระหนกเมื่อเกิดไข้ การจัดการที่ถูกต้องจะช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวได้เร็วขึ้นครับ