วิธีรับมือและดูแลคนใกล้ตัวเมื่อเผชิญกับโรคตื่นตระหนก (Panic Disorder)

เข้าใจความรู้สึกของผู้ป่วยโรคตื่นตระหนก

เวลาเห็นคนใกล้ตัวจู่ๆ ก็มีอาการใจสั่นรัว หายใจไม่ออก มือไม้สั่นเหมือนคนกำลังจะขาดใจตาย ทั้งที่ก่อนหน้านั้นยังดูปกติอยู่เลย เชื่อว่าคนรอบข้างต้องตกใจไม่แพ้คนที่เป็น นี่คือภาพจำของโรคตื่นตระหนกหรือ Panic Disorder ที่มักทำให้ผู้ป่วยรู้สึกกลัวจนคุมตัวเองไม่ได้ เหมือนกำลังเผชิญกับอันตรายร้ายแรง ทั้งที่จริงๆ แล้วไม่ได้มีภัยคุกคามใดๆ เกิดขึ้น

ตั้งสติและประคองอาการในช่วงที่เขากำลังตื่นตระหนก

เมื่ออาการกำเริบ สิ่งสำคัญที่สุดคือความนิ่งของคุณ พยายามพาเขาไปอยู่ในที่ที่อากาศถ่ายเทสะดวกและเงียบสงบ หลีกเลี่ยงการมุงดูหรือการพูดจาเสียงดัง ให้บอกเขาด้วยน้ำเสียงที่ราบเรียบและหนักแน่นว่า เขากำลังปลอดภัยและอาการนี้จะค่อยๆ ดีขึ้นเองในเวลาไม่นาน การให้เขารู้ตัวว่ามีคนอยู่ข้างๆ จะช่วยลดความรู้สึกเคว้งคว้างลงได้มาก

ฝึกให้เขากลับมาควบคุมลมหายใจให้เป็นจังหวะ

จุดอ่อนสำคัญของอาการตื่นตระหนกคือการหายใจที่เร็วและตื้นจนเกินไป ซึ่งยิ่งทำให้ร่างกายได้รับออกซิเจนเกินความจำเป็นและเกิดอาการมึนหัวหรือมือชา คุณสามารถช่วยได้ด้วยการพาเขาฝึกหายใจช้าๆ โดยให้หายใจเข้าลึกๆ ทางจมูกนับหนึ่งถึงสี่ แล้วค่อยๆ ผ่อนลมหายใจออกทางปากช้าๆ นับหนึ่งถึงหก ทำซ้ำไปเรื่อยๆ จนกว่าอัตราการเต้นของหัวใจจะเริ่มช้าลง

สิ่งที่ควรเลี่ยงและคำพูดที่ไม่ควรนำมาใช้

เวลาคนไข้อยู่ในภาวะตื่นตระหนก อย่าพยายามบังคับให้เขาหยุดอาการทันทีด้วยการบอกว่า ให้ใจเย็นๆ หรือ แค่นี้เองไม่ต้องกลัว เพราะสำหรับผู้ป่วย ความกลัวที่เขารู้สึกนั้นมันจริงและรุนแรงมาก การบอกให้เขาใจเย็นอาจทำให้เขารู้สึกว่าตนเองผิดปกติหรือถูกกดดันมากขึ้น เปลี่ยนมาเป็นการรับฟังและอยู่เคียงข้างเงียบๆ จะช่วยได้มากกว่า

สัญญาณแบบไหนที่บ่งบอกว่าถึงเวลาต้องพาไปพบแพทย์

หากอาการตื่นตระหนกเกิดขึ้นบ่อยครั้ง จนเริ่มส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น ไม่กล้าออกจากบ้าน ไม่กล้าไปทำงาน หรือมีอาการแทรกซ้อนจนรู้สึกหวาดระแวงตลอดเวลา นี่คือสัญญาณเตือนว่าควรพาผู้ป่วยไปพบจิตแพทย์ การรักษาในปัจจุบันมีทั้งการใช้ยาเพื่อปรับสมดุลสารเคมีในสมองและการทำจิตบำบัด ซึ่งช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตได้เป็นปกติอย่างมีประสิทธิภาพ