เทคนิคการเช็ดตัวลดไข้ด้วยน้ำอุ่นอย่างถูกวิธีตามหลักการแพทย์

ไข้สูงทำอย่างไรดี: ทำไมต้องเช็ดตัวลดไข้?

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยความกังวลเมื่อคนในครอบครัว โดยเฉพาะเด็กเล็กมีไข้สูง การทานยาลดไข้อย่างเดียวอาจไม่เพียงพอในบางกรณี การเช็ดตัวจึงเป็นตัวช่วยสำคัญที่จะช่วยดึงอุณหภูมิร่างกายให้ลดลงได้อย่างรวดเร็วและปลอดภัย โดยการเช็ดตัวลดไข้ด้วยน้ำอุ่นคือวิธีที่แพทย์แนะนำมากที่สุด เพราะช่วยให้หลอดเลือดที่ผิวหนังขยายตัว ทำให้ความร้อนระบายออกมาได้ดีกว่าการใช้น้ำเย็นจัดที่อาจทำให้เกิดอาการหนาวสั่นจนไข้สูงขึ้นกว่าเดิมได้

เตรียมอุปกรณ์ให้พร้อมก่อนเริ่มเช็ดตัว

ก่อนจะลงมือเช็ดตัว สิ่งสำคัญคือการเตรียมอุปกรณ์ให้พร้อม เพื่อไม่ให้ผู้ป่วยต้องลุกไปมาจนเหนื่อยล้า โดยสิ่งที่ต้องเตรียมมีดังนี้

• กะละมังใส่น้ำอุ่น (อุณหภูมิประมาณน้ำอุ่นที่ใช้สำหรับอาบน้ำ)
• ผ้าขนหนูผืนเล็กประมาณ 3-4 ผืน
• ผ้าเช็ดตัวผืนใหญ่สำหรับห่อตัวหรือซับให้แห้ง
• ที่วัดไข้ เพื่อติดตามผลหลังการเช็ดตัว

ขั้นตอนการเช็ดตัวลดไข้ที่ถูกต้องทำอย่างไร?

การเช็ดตัวที่ได้ผลต้องทำด้วยจังหวะที่ถูกต้อง ไม่ใช่แค่การแตะน้ำผ่านๆ แต่คือการช่วยให้ผิวหนังระบายความร้อนได้จริง

เทคนิคการเช็ดแบบไล่ความร้อน

เริ่มจากการใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นบิดพอหมาด เช็ดบริเวณใบหน้าก่อน จากนั้นให้เช็ดจากปลายแขนและปลายขาเข้าหาหัวใจ ซึ่งเป็นการช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือดและระบายความร้อน โดยเน้นบริเวณข้อพับต่างๆ เช่น รักแร้ ขาหนีบ และซอกคอ เพราะเป็นจุดที่มีเส้นเลือดใหญ่ผ่าน ความร้อนจะถูกดึงออกมาจากจุดเหล่านี้ได้ดีที่สุด

จังหวะการวางผ้าให้ความร้อนระบายออก

หลังจากเช็ดทำความสะอาดแล้ว ให้วางผ้าชุบน้ำอุ่นทิ้งไว้ตามข้อพับเหล่านั้นประมาณ 1-2 นาที แล้วจึงเปลี่ยนผ้าผืนใหม่ทำซ้ำไปเรื่อยๆ จนกว่าตัวผู้ป่วยจะรู้สึกสบายขึ้นหรือไข้ลดลง

ข้อผิดพลาดที่ควรหลีกเลี่ยงตอนเช็ดตัว

หลายคนเข้าใจผิดว่าต้องใช้น้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็งมาเช็ดเพื่อให้ไข้ลดเร็วๆ ซึ่งในทางปฏิบัติวิธีนี้กลับเป็นผลเสีย เพราะน้ำเย็นจะทำให้หลอดเลือดหดตัว ความร้อนถูกกักเก็บไว้ภายใน ร่างกายจะเกิดอาการหนาวสั่น และอาจส่งผลให้ไข้พุ่งสูงขึ้นกว่าเดิม นอกจากนี้ไม่ควรเช็ดตัวแรงจนเกินไปจนผิวหนังระคายเคือง

สัญญาณเตือนที่ต้องรีบไปพบแพทย์

แม้การเช็ดตัวจะช่วยบรรเทาอาการได้ แต่หากเช็ดตัวและทานยาแล้วไข้ยังไม่ยอมลด หรือมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น มีอาการซึมลง หายใจหอบเหนื่อย อาเจียนรุนแรง หรือมีผื่นขึ้นตามตัว แนะนำว่าอย่ารอช้า ควรพาผู้ป่วยไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริงของไข้ เพราะไข้เป็นเพียงสัญญาณเตือนของความผิดปกติในร่างกายที่ต้องการการวินิจฉัยที่แม่นยำ