เทคนิคการเช็ดตัวลดไข้ด้วยน้ำอุ่นอย่างถูกวิธีตามหลักการแพทย์

ไข้สูงทำไมต้องเช็ดตัว ทำไมไม่ให้นอนพักเฉยๆ

เวลาลูกน้อยหรือตัวเราเองมีไข้สูง หลายคนมักจะกังวลและรีบหาวิธีลดไข้ การเช็ดตัวลดไข้ด้วยน้ำอุ่นเป็นวิธีที่แพทย์แนะนำเป็นอันดับต้นๆ เพราะช่วยให้เส้นเลือดที่ผิวหนังขยายตัว ทำให้ความร้อนภายในร่างกายระบายออกมาได้เร็วขึ้น ดีกว่าการให้ร่างกายสู้กับไข้เพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กเล็กที่อาจเสี่ยงต่อภาวะชักจากไข้สูงได้

เตรียมตัวอย่างไรก่อนเริ่มเช็ดตัว

ก่อนจะเริ่มลงมือเช็ดตัว สิ่งสำคัญที่ต้องเตรียมให้พร้อมคืออุณหภูมิของน้ำ น้ำที่ใช้ต้องเป็นน้ำอุ่น ไม่ใช่น้ำเย็นจัดหรือน้ำร้อนจนเกินไป การใช้น้ำเย็นจะทำให้หลอดเลือดหดตัวและเกิดอาการหนาวสั่น ซึ่งจะยิ่งทำให้ไข้สูงขึ้นกว่าเดิม นอกจากนี้ให้เตรียมผ้าขนหนูประมาณ 3-4 ผืน และวางในที่ที่หยิบจับสะดวก รวมถึงการถอดเสื้อผ้าผู้ป่วยออกให้หมดหรือเหลือเพียงชุดชั้นในเพื่อให้ระบายความร้อนได้ดีที่สุด

ขั้นตอนการเช็ดตัวที่ถูกต้องเพื่อลดไข้ให้เห็นผล

การเช็ดตัวไม่ได้หมายถึงการถูแรงๆ แต่เป็นการใช้ผ้าชุบน้ำหมาดๆ วางพักไว้ตามจุดสำคัญของร่างกายเพื่อให้ความร้อนถ่ายเทออกมา โดยมีขั้นตอนดังนี้

• เช็ดบริเวณใบหน้าและลำคอ โดยเน้นการซับเบาๆ
• ใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นวางพักไว้ตามข้อพับต่างๆ เช่น รักแร้ ขาหนีบ และซอกคอ เพราะเป็นจุดที่มีเส้นเลือดใหญ่ผ่าน ความร้อนจะระบายออกได้ดีที่สุด
• เช็ดจากปลายแขนและปลายขาเข้าสู่ลำตัว เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนเลือด
• เมื่อเช็ดตัวเสร็จแล้วให้รีบใช้ผ้าแห้งซับตัวให้แห้งสนิทและสวมใส่เสื้อผ้าที่โปร่งสบาย

ข้อควรระวังที่ไม่ควรทำตอนเช็ดตัวลดไข้

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าการเช็ดตัวด้วยน้ำแข็งหรือแอลกอฮอล์จะช่วยให้ไข้ลดเร็วขึ้น ซึ่งในทางการแพทย์เป็นเรื่องที่ไม่แนะนำอย่างยิ่ง เพราะแอลกอฮอล์อาจทำให้ผิวหนังแห้งระคายเคืองและซึมเข้าสู่กระแสเลือดได้ โดยเฉพาะในเด็กเล็ก ส่วนน้ำเย็นจัดจะทำให้คนไข้หนาวสั่นและเกิดภาวะไข้สั่น ทำให้ความร้อนในร่างกายพุ่งสูงขึ้นกว่าเดิมจากกลไกธรรมชาติของร่างกายที่พยายามสร้างความร้อนกลับคืนมา

สังเกตอาการหลังจากเช็ดตัวเสร็จแล้ว

หลังจากเช็ดตัวไปประมาณ 15 ถึง 20 นาที ให้วัดอุณหภูมิร่างกายซ้ำอีกครั้ง หากไข้เริ่มลดลงแสดงว่าการเช็ดตัวได้ผลดี แต่ถ้าหากไข้ยังสูงต่อเนื่องไม่ยอมลด หรือมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น ซึมลงมาก อาเจียนบ่อย หรือมีผื่นขึ้นตามตัว แนะนำให้รีบพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง เพราะไข้เป็นเพียงอาการแสดงของโรค ไม่ใช่ตัวโรคทั้งหมด