หยอดตาเองอันตรายไหม? รู้ทันข้อควรระวังในการใช้ยาหยอดตาโดยไม่ปรึกษาแพทย์ก่อนดวงตาพัง

ช่วงนี้เวลาตาแดง เคืองตา หรือรู้สึกแสบตาจากการจ้องจอคอมพิวเตอร์นานๆ หลายคนคงคุ้นเคยกับการเดินไปร้านขายยาแล้วหยิบยาหยอดตาขวดเล็กๆ มาใช้ หรือบางทีก็ไปหยิบขวดเก่าในตู้ยาที่เคยเก็บไว้มาหยอดแก้ขัดโดยไม่ได้คิดอะไรมาก หมอเจอคนไข้หลายคนที่ทำแบบนี้แล้วอาการไม่ดีขึ้น แถมบางคนยังแย่ลงกว่าเดิมด้วยซ้ำ

ดวงตาเป็นอวัยวะที่บอบบางมาก การเลือกซื้อยาหยอดตามาใช้เองตามอำเภอใจ โดยเฉพาะยาที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์ อาจนำภัยเงียบมาสู่ดวงตาคู่สวยได้อย่างไม่รู้ตัว มาดูกันว่ามีอะไรบ้างที่เราต้องระวังเป็นพิเศษ

อันตรายจากยาหยอดตาสเตียรอยด์ที่ซื้อใช้เอง

ยาหยอดตากลุ่มที่มีฤทธิ์ลดการอักเสบมักจะมีส่วนผสมของยาสเตียรอยด์ ซึ่งหมอต้องบอกเลยว่ามันเหมือนดาบสองคม หากใช้ถูกวิธีภายใต้คำแนะนำของแพทย์จะช่วยรักษาโรคได้ดีมาก แต่ถ้าซื้อหยอดเองตามใจชอบ ผลลัพธ์ที่ตามมาน่ากลัวกว่าที่คิด

ปัญหาใหญ่คือ สเตียรอยด์จะไปกดภูมิคุ้มกันเฉพาะที่ ทำให้เชื้อโรคบางชนิดแพร่กระจายได้ง่ายขึ้น หากเราตาแดงจากเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียแล้วไปหยอดตัวนี้ อาการจะยิ่งลุกลามหนักกว่าเดิม นอกจากนี้ การใช้ติดต่อกันนานเกินไปโดยไม่วัดความดันลูกตายังเป็นสาเหตุหลักของโรคต้อหินและต้อกระจกก่อนวัยอันควร ซึ่งบางรายสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวร

อาการเคืองตาเล็กน้อยที่อาจซ่อนโรคร้ายแรง

เวลาตาระคายเคือง มักจะคิดกันว่าเป็นแค่ตาแห้งหรือฝุ่นเข้าตาแล้วจบลงด้วยการซื้อน้ำตาเทียมหรือยาแก้แดงมาหยอด แต่ในความเป็นจริง อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคอื่น เช่น แผลที่กระจกตา ม่านตาอักเสบ หรือต้อหินเฉียบพลัน

การใช้ยาหยอดตาเพื่อกลบเกลื่อนอาการปวดหรือแดงชั่วคราว เปรียบเสมือนการปิดสัญญาณเตือนไฟไหม้ โดยไม่ได้แก้ที่ต้นเหตุ กว่าจะรู้ตัวอีกที โรคที่เป็นอยู่ก็ลุกลามไปมากแล้ว ทำให้การรักษาที่ควรจะง่ายกลับกลายเป็นเรื่องยากและใช้เวลานานขึ้น

อันตรายจากการปนเปื้อนเชื้อโรคในขวดเก่า

อีกหนึ่งเรื่องที่หลายคนมองข้ามคือเรื่องของความสะอาด ยาหยอดตาที่เปิดใช้แล้วจะมีอายุการใช้งานที่จำกัด โดยทั่วไปมักจะอยู่ได้ไม่เกินหนึ่งเดือนหลังจากเปิดฝา เนื่องจากไม่มีสารกันเสียที่มีประสิทธิภาพสูงพอ หรือสารกันเสียเสื่อมสภาพลง

การเก็บยาเก่าไว้ใช้ซ้ำ หรือการให้ปลายหลอดหยอดไปโดนขนตาหรือเปลือกตาโดยไม่ตั้งใจ จะทำให้แบคทีเรียเข้าไปเจริญเติบโตในขวดได้ เมื่อนำกลับมาหยอดอีกครั้ง กลายเป็นการพาเชื้อโรคเข้าสู่ดวงตาโดยตรง เสี่ยงต่อการติดเชื้อรุนแรงที่กระจกตา

อาการแบบไหนที่บอกว่าถึงเวลาต้องไปพบหมอตาตัวจริง

ถ้าใช้ยาหยอดตาเบื้องต้นแล้วอาการไม่ดีขึ้นภายในสองถึงสามวัน หรือมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ห้ามซื้อยาใช้เองเด็ดขาด ต้องรีบมาพบจักษุแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง

• ตามัวลงอย่างเห็นได้ชัด มองภาพไม่ชัดเหมือนเดิม
• ปวดตามาก หรือปวดลึกเข้าไปในกระบอกตา
• สู้แสงไม่ได้ ลืมตาไม่ขึ้นเวลาโดนแสงสว่าง
• มีขี้ตาเหนียวข้น สีเหลืองหรือสีเขียวเข้มผิดปกติ
• เห็นแสงเป็นวงกลม รอบดวงไฟตอนกลางคืน

ด0วงตาของเรามีคู่เดียว การดูแลรักษาความสะอาดและการใช้ยาอย่างถูกต้องจึงเป็นเรื่องที่ไม่ควรละเลย หากมีปัญหาเรื่องดวงตา ปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์ทุกครั้งก่อนหยิบยามาใช้ ปลอดภัยที่สุดครับ