เช็กด่วน อาการเตือนภัยที่ต้องรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาล ก่อนจะสายเกินแก้

เวลาที่เราอยู่กับคนที่เรารักยามเจ็บป่วย สิ่งที่น่ากลัวที่สุดไม่ใช่แค่โรคที่เป็น แต่อยู่ที่เรามักจะลังเลว่า อาการที่เป็นอยู่นี้ แค่นอนพักก็น่าจะหาย หรือควรจะพาไปโรงพยาบาลดี ความลังเลช่วงสั้นๆ นี้แหละครับ ที่บางทีอาจหมายถึงความเป็นความตาย เพราะโรคหลายโรคมักจะส่งสัญญาณเตือนล่วงหน้าก่อนจะเกิดภาวะวิกฤตเสมอ

ในฐานะหมอ ผมมักจะเจอเหตุการณ์ที่ญาติพาคนไข้มาส่งช้าไปนิดเดียว ทำให้การรักษาทำได้ยากขึ้น วันนี้ผมเลยอยากชวนทุกคนมาทำความเข้าใจเกี่ยวกับอาการเตือนภัยที่ต้องรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลให้ชัดเจน เพื่อที่เราจะได้ตัดสินใจได้ทันท่วงทีเมื่อเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันขึ้นกับคนในครอบครัว

แน่นหน้าอก หายใจไม่ออก สัญญาณเตือนจากหัวใจที่ห้ามมองข้าม

อาการเจ็บแน่นหน้าอก เหมือนมีอะไรมาทับหนักๆ หรือรู้สึกจุกแน่นร้าวไปที่กราม คอ แขนซ้าย ร่วมกับมีเหงื่อแตกพลั่ก หน้ามืดคล้ายจะเป็นลม นี่ไม่ใช่กรดไหลย้อนธรรมดา แต่มักเป็นสัญญาณของกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน หากผู้ป่วยมีอาการเหล่านี้ร่วมกับหายใจไม่อิ่ม หายใจหอบเหนื่อย แม้จะไม่ได้ทำอะไรหนัก ห้ามรอดูอาการที่บ้านเด็ดขาดครับ ต้องรีบเรียกรถพยาบาลหรือพาไปส่งห้องฉุกเฉินทันที

หน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก วิกฤตหลอดเลือดสมอง

เวลาที่ผู้ป่วยมีอาการพูดไม่ชัด ลิ้นแข็ง มุมปากตกข้างใดข้างหนึ่ง หรือจู่ๆ ก็ยกแขนขาข้างหนึ่งไม่ขึ้น เดินเซ ทรงตัวไม่ได้ อาการเหล่านี้คือสัญญาณเตือนคลาสสิกของโรคหลอดเลือดสมอง หรือที่เรารู้จักกันว่าสโตรก (Stroke) หัวใจสำคัญของโรคนี้คือเรื่องของเวลา ยิ่งพามาโรงพยาบาลเร็วเท่าไหร่ โอกาสที่หมอจะให้ยาละลายลิ่มเลือดหรือลากลิ่มเลือดออกทัน เพื่อลดความพิการและช่วยชีวิตก็ยิ่งสูงขึ้นเท่านั้น จำง่ายๆ ว่า ถ้านึกสงสัยว่าเป็น ให้รีบมาทันที

ซึมลง ปลุกไม่ตื่น สับสนจำไม่ได้ อาการทางสมองที่ต้องระวัง

อีกหนึ่งอาการที่อันตรายมากคือ การที่ผู้ป่วยมีระดับความรู้สึกตัวเปลี่ยนไป เช่น จากเดิมที่พูดคุยรู้เรื่อง กลายเป็นพูดจาสับสน จำชื่อคนใกล้ชิดไม่ได้ ซึมลงเรื่อยๆ หรือปลุกเท่าไหร่ก็ไม่ค่อยตื่น อาการแบบนี้มักบอกว่ามีความผิดปกติในสมอง ไม่ว่าจะเป็นการติดเชื้อรุนแรง เลือดออกในสมอง หรือภาวะเกลือแร่ในร่างกายผิดปกติรุนแรง ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยเครื่องมือแพทย์และการตรวจวินิจฉัยอย่างเร่งด่วน

ไข้สูงร่วมกับคอแข็ง ผื่นขึ้น หรือชัก อาการที่วางใจไม่ได้

ไข้เป็นเรื่องธรรมดาที่ใครก็เป็นได้ แต่ถ้าเมื่อไหร่ก็ตามที่ผู้ป่วยมีไข้สูงมากๆ ร่วมกับอาการคอแข็ง ก้มคอไม่ลง มีผื่นจ้ำเลือดขึ้นตามตัว หรือมีอาการชักเกร็งเกิดขึ้น แม้ว่าไข้จะลดลงหลังกินยาแล้ว แต่ลักษณะอาการร่วมเหล่านี้มักบ่งบอกถึงการติดเชื้อในกระแสเลือดหรือเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ซึ่งเป็นโรคติดเชื้อรุนแรงที่อันตรายถึงชีวิต ต้องรีบพาไปพบแพทย์โดยด่วน

ปวดท้องรุนแรงเฉียบพลัน ท้องแข็ง ท้องอืดจนทนไม่ไหว

อาการปวดท้องมีหลายระดับ แต่ถ้าเป็นอาการปวดท้องรุนแรงแบบเฉียบพลัน ปวดบิดเกร็งจนตัวงอ กดเจ็บหน้าท้อง หรือคลำได้ก้อนเนื้อร่วมกับท้องแข็งตึง อาการเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่โรคกระเพาะกำเริบ แต่อาจเป็นภาวะไส้ติ่งอักเสบแตก ลำไส้ทะลุ หรือเส้นเลือดแดงใหญ่ในช่องท้องโป่งพองและปริแตก ซึ่งต้องได้รับการผ่าตัดช่วยเหลืออย่างทันท่วงที

อุบัติเหตุรุนแรง กระแทกศีรษะ อาการซ่อนเร้นที่อันตราย

บางครั้งอุบัติเหตุไม่ได้น่ากลัวแค่ตอนเกิดแผลภายนอก โดยเฉพาะการกระแทกที่ศีรษะอย่างรุนแรง แม้ว่าตอนแรกผู้ป่วยจะดูปกติ รู้สึกตัวดี แต่ถ้าผ่านไปสักพักแล้วเริ่มมีอาการอาเจียนพุ่ง ปวดหัวรุนแรง ซึมลง หรือพฤติกรรมเปลี่ยนไป นี่คือสัญญาณเตือนว่าอาจมีเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมอง ซึ่งอันตรายมากและต้องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองโดยเร็วที่สุด