เตือนภัยใกล้ตัว: ข้อควรระวังในการใช้ยาแก้ปวดลดไข้ และเหตุผลที่ห้ามกินไอบูโพรเฟนพร่ำเพรื่อ

เวลาไม่สบาย มีไข้สูง หรือปวดหัวตามมาทีไร หลายคนมักจะเดินไปร้านขายยาแล้วหยิบยาแก้ปวดลดไข้ติดมือกลับมาทานเองเสมอ เพราะคิดว่าเป็นเรื่องเล็กน้อยและปลอดภัย แต่ในฐานะหมอที่ตรวจคนไข้ทุกวัน อยากบอกว่าการกินยาลดไข้หรือยาแก้ปวดโดยไม่ระวัง โดยเฉพาะการหยิบยาผิดกลุ่มอย่างไอบูโพรเฟนมากินเอง ย ่อมสร้างความเสี่ยงอันตรายถึงชีวิตได้มากกว่าที่คิด

หยิบยาแก้ปวดลดไข้กินเอง ทำไมต้องระวังให้มาก

อาการไข้และอาการปวดเป็นเพียงกลไกการป้องกันตัวของร่างกายเมื่อเกิดการอักเสบหรือติดเชื้อ การที่เราซื้อยามารับประทานเพื่อบรรเทาอาการจึงเป็นเรื่องปกติ แต่ปัญหาคือหลายคนกินยาเกินขนาด กินติดต่อกันนานเกินไป หรือกินยาซ้ำซ้อนโดยไม่รู้ตัว เพราะคิดว่ายาเม็ดเล็กๆ คงไม่เป็นอะไร ทั้งที่จริงแล้วตับและไตต้องทำงานหนักมากในการขับยาเหล่านี้ออก

พาราเซตามอลกินอย่างไรไม่ให้ตับพัง

ยาพาราเซตามอลคือยาสามัญประจำบ้านที่ปลอดภัยที่สุดหากใช้ให้ถูกขนาด โดยทั่วไปผู้ใหญ่ควรทานน้ำหนักตัวสัมพันธ์กับปริมาณยา หรือไม่เกิน 2 เม็ด (ขนาด 500 มิลลิกรัม) ต่อครั้ง และเว้นระยะห่างอย่างน้อย 4 ถึง 6 ชั่วโมง ที่สำคัญห้ามกินเกิน 8 เม็ดต่อวันเด็ดขาด เพราะหากกินเกินขนาดติดต่อกัน ตับจะเริ่มพังและเกิดภาวะตับวายเฉียบพลันได้โดยไม่รู้ตัว

ทำไมถึงห้ามกินยาไอบูโพรเฟนตอนเป็นไข้เลือดออก

นี่คือข้อควรระวังข้อใหญ่ที่หมอเจอคนไข้ทำผิดพลาดบ่อยที่สุด การกินยาไอบูโพรเฟนซึ่งอยู่ในกลุ่มยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) เมื่อมีไข้สูงจากโรคไข้เลือดออก จะไปทำให้เกล็ดเลือดทำงานผิดปกติ กัดกระเพาะอาหาร และส่งผลให้เลือดออกในทางเดินอาหารหรือเลือดออกตามอวัยวะต่างๆ จนอันตรายถึงชีวิตได้ หากไม่แน่ใจว่าไข้ที่เป็นมาจากอะไร ห้ามซื้อยากลุ่มนี้กินเองเด็ดขาด

ผลข้างเคียงซ่อนเร้นของยากลุ่มต้านการอักเสบ

นอกจากเรื่องไข้เลือดออกแล้ว ยากลุ่มไอบูโพรเฟนยังมีผลกับคนไข้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคไตเรื้อรัง โรคความดันโลหิตสูง และโรคแผลในกระเพาะอาหาร ยาตัวนี้จะไปลดการไหลเวียนของเลือดที่ไปเลี้ยงไต ทำให้ไตวายเฉียบพลันได้ง่ายขึ้น รวมถึงทำให้เยื่อบุผนักกระเพาะบางลงจนเกิดอาการเลือดออกในกระเพาะอาหารตามมา

อาการแบบไหนที่เตือนว่าคุณกำลังใช้ยาผิดวิธี

หากคุณเริ่มมีอาการปวดท้องน้อย อาเจียนเป็นเลือด อุจจาระมีสีดำปี๋ ปัสสาวะน้อยลงอย่างผิดปกติ ตัวเหลืองตาเหลือง หรือมีผื่นขึ้นตามตัวหลังทานยา นี่คือสัญญาณเตือนอันตรายจากผลข้างเคียงของยาแก้ปวดลดไข้และยาต้านการอักเสบ ที่แปลว่าร่างกายกำลังรับไม่ไหวและต้องหยุดยาทันที

แนวทางปฏิบัติที่ปลอดภัยเมื่อมีไข้หรือปวดเมื่อย

ทางที่ดีที่สุดเมื่อมีไข้คือการเช็ดตัวลดไข้ ดื่มน้ำสะอาดมากๆ พักผ่อนให้เพียงพอ และเลือกใช้ยาพาราเซตามอลตามขนาดที่แพทย์หรือเภสัชกรแนะนำ หากมีโรคประจำตัวหรืออาการไข้ไม่ยอมลดเกิน 3 วัน ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง ดีกว่าหายาแรงมากินเองเพื่อความปลอดภัยระยะยาว