ลูกอ้วก ท้องเสียแบบนี้อันตรายไหม? วิธีเช็กภาวะขาดน้ำในทารกที่แม่ต้องรู้

ลูกอ้วก ท้องเสียบ่อย แค่ไหนที่เรียกว่าเสี่ยงขาดน้ำ

เวลาลูกน้อยมีอาการอาเจียนหรือท้องเสีย สิ่งที่หมอเป็นห่วงที่สุดไม่ใช่ตัวโรคท้องเสียเอง แต่คือภาวะขาดน้ำที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างรวดเร็วในเด็กเล็ก เพราะร่างกายของทารกมีน้ำเป็นองค์ประกอบหลักในปริมาณมาก และสูญเสียของเหลวได้ง่ายกว่าผู้ใหญ่หลายเท่า

คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักรอให้ลูกซึมมากๆ ก่อนถึงจะเริ่มกังวล ซึ่งความจริงแล้ว เราสามารถสังเกตสัญญาณเตือนตั้งแต่ระยะเริ่มต้นได้ เพื่อป้องกันไม่ให้อาการลุกลามจนต้องให้น้ำเกลือที่โรงพยาบาล

จุดสังเกตง่ายๆ ว่าลูกกำลังขาดน้ำ

การประเมินภาวะขาดน้ำในทารกที่มักสังเกตได้จากพฤติกรรมและร่างกายของลูกน้อย มีจุดสำคัญหลายอย่างที่สามารถตรวจเช็กได้ด้วยตัวเองที่บ้าน

เช็กผ้าอ้อม: ลูกฉี่น้อยลงหรือเปล่า

สัญญาณที่ชัดเจนและรวดเร็วที่สุดคือจำนวนผ้าอ้อมเปียก ปกติแล้วทารกควรฉี่อย่างน้อยทุกๆ 4 ถึง 6 ชั่วโมง หรือผ้าอ้อมชุ่มน้ำดี หากผ่านไป 6 ถึง 8 ชั่วโมงแล้วผ้าอ้อมยังแห้งสนิท หรือปัสสาวะมีสีเหลืองเข้มและมีกลิ่นฉุน นั่นแปลว่าร่างกายของลูกเริ่มเก็บน้ำไว้ และอาจกำลังเข้าสู่ภาวะขาดน้ำ

สำรวจความแห้งของปาก ลิ้น และน้ำตา

ลองสังเกตริมฝีปากและในช่องปากของลูก หากพบว่าริมฝีปากแห้ง แตก หรือลิ้นดูแห้งกราก ไม่มีน้ำลายหล่อลื่นเหมือนปกติ รวมถึงเวลาที่ลูกร้องไห้แล้วไม่มีน้ำตาไหลออกมาเลย แม้จะสะอื้นหนักมาก อาการเหล่านี้คือเครื่องบ่งชี้ว่าร่างกายสูญเสียน้ำในปริมาณที่เริ่มน่าเป็นห่วง

สังเกตกระหม่อมยุ๋มและดวงตาโหล

ในทารกอายุน้อยกว่า 1 ปี บริเวณกระหม่อมด้านบนศีรษะจะยังปิดไม่สนิท หากลูกมีภาวะขาดน้ำ เราจะสังเกตเห็นว่ากระหม่อมบุ๋มลงไปค่อนข้างชัดเจนเมื่ออุ้มลูกในท่านั่ง นอกจากนี้ เบ้าตาลึกโหลและดวงตาดูไม่สดใส ก็เป็นอีกหนึ่งสัญญาณเตือนที่ชัดเจนเช่นกัน

วิธีทดสอบความยืดหยุ่นของผิวหนังลูกน้อย

การเช็กความยืดหยุ่นของผิวหนังเป็นอีกวิธีทางการแพทย์ที่แม่นยำ วิธีทำคือให้ใช้นิ้วโป้งและนิ้วชี้หยิกผิวหนังบริเวณหน้าท้องหรือหลังมือของลูกเบาๆ แล้วปล่อยทันที หากผิวหนังเด้งกลับคืนรูปเดิมอย่างรวดเร็วแสดงว่าปกติ แต่ถ้าผิวหนังยังคงเป็นรอยหยิกหรือค่อยๆ คืนตัวช้าๆ แปลว่าร่างกายขาดน้ำในระดับปานกลางถึงรุนแรงแล้ว

อาการแบบไหนที่แปลว่าอาการหนัก ต้องรีบพาไปหาหมอด่วน

หากลูกมีอาการอาเจียนพุ่งทุกครั้งที่ดื่มนม หรือถ่ายเหลวเป็นน้ำจำนวนมากติดต่อกันหลายครั้ง ร่วมกับอาการเหล่านี้ ควรรีบพาไปโรงพยาบาลทันทีโดยไม่ต้องรอให้ครบวัน

• ซึมมาก ปลุกตื่นยาก หรือไม่ยอมสบตาตอบสนองเหมือนปกติ
• หายใจหอบลึก หรือหายใจเร็วกว่าปกติ
• ตัวลาย มือเท้าเย็นจัด
• มีไข้สูงร่วมด้วย

การดูแลลูกน้อยที่มีอาการท้องเสียหรืออาเจียน สิ่งสำคัญคือการค่อยๆ ป้อนสารละลายเกลือแร่สำหรับเด็กทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง เพื่อให้ร่างกายดูดซึมทัน หากไม่มั่นใจในอาการของลูก การพามาพบกุมารแพทย์เพื่อตรวจประเมินอย่างละเอียดคือทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุด