เป็นฝีที่เต้านมเมื่อไหร่ที่ต้องผ่าตัดหรือเจาะระบายหนอง

ฝีที่เต้านมไม่ใช่เรื่องเล่นๆ ทำไมบางคนแค่กินยาก็หาย แต่บางคนต้องเจาะระบาย

เวลาที่มีอาการอักเสบที่เต้านม โดยเฉพาะคุณแม่ที่กำลังให้นมบุตร หรือแม้แต่ผู้หญิงทั่วไปที่อยู่ดีๆ ก็มีก้อนแข็ง ปวด บวมแดงเกิดขึ้น หลายคนมักจะกังวลและกลัวการต้องไปโรงพยาบาลเพื่อผ่าตัด หลายคนมักถามหมอว่าแค่กินยาปฏิชีวนะไม่พอหรือ ทำไมต้องถึงขั้นเจาะหรือผ่าตัดด้วย จริงๆ แล้วในทางการแพทย์เรามีเกณฑ์การตัดสินใจที่ค่อนข้างชัดเจน เพื่อให้คนไข้หายเร็วที่สุดและลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำครับ

สัญญาณเตือนว่าการกินยาอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ

ยาปฏิชีวนะมีหน้าที่ฆ่าเชื้อแบคทีเรียต้นเหตุ แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่เชื้อโรคเหล่านั้นก่อตัวเป็นก้อนหนอง (Abscess) ยาจะไม่สามารถซึมผ่านเข้าไปในก้อนหนองนั้นได้ดีพอครับ เพราะผนังของก้อนหนองค่อนข้างหนาและไม่มีเส้นเลือดไปเลี้ยงเหมือนเนื้อเยื่อปกติ ดังนั้น หากคนไข้มีอาการเหล่านี้ หมอจะพิจารณาเรื่องการระบายหนองออกครับ

• มีก้อนนูนที่คลำได้ชัดเจน และก้อนนั้นมีการเต้นหรือตุบๆ ตามจังหวะชีพจร
• ผิวหนังบริเวณนั้นแดงจัด ร้อน และเริ่มเปลี่ยนเป็นสีคล้ำ
• ไข้สูงไม่ยอมลดลงแม้จะกินยาฆ่าเชื้อไปแล้ว 48-72 ชั่วโมง
• มีหนองไหลออกมาจากหัวนมหรือบริเวณผิวหนังเต้านมเอง

เจาะระบายหรือผ่าตัดเลือกวิธีไหนดีกว่ากัน

ในปัจจุบันเรามีสองทางเลือกหลักสำหรับการจัดการกับฝี ซึ่งหมอจะพิจารณาจากขนาดและตำแหน่งของฝีเป็นหลักครับ

การใช้เข็มเจาะดูดหนองออก (Needle Aspiration)

วิธีนี้เป็นที่นิยมมากสำหรับฝีที่มีขนาดไม่ใหญ่มากนัก หมอจะใช้เข็มร่วมกับการอัลตราซาวด์เพื่อดูทิศทาง แล้วดูดเอาหนองออกมาจนหมด ข้อดีคือไม่ต้องมีแผลผ่าตัดใหญ่ ไม่ต้องพักฟื้นนาน แต่ข้อเสียคือหากโพรงหนองมีขนาดใหญ่มาก หรือมีหนองตกค้างลึกๆ อาจต้องมาเจาะซ้ำหลายครั้งครับ

การผ่าตัดระบายหนอง (Incision and Drainage)

วิธีนี้จะใช้ในกรณีที่ฝีมีขนาดใหญ่มาก หรือมีลักษณะเป็นโพรงหนองที่ซับซ้อน หมอจะเปิดแผลขนาดเล็กเพื่อระบายหนองออกให้หมดและอาจใส่ผ้าก๊อซไว้เพื่อให้น้ำหนองไหลออกมาได้เรื่อยๆ วิธีนี้หายขาดได้ดีกว่าแต่ก็ต้องแลกกับการดูแลแผลที่พิถีพิถันขึ้นครับ

เตรียมตัวอย่างไรหลังได้รับการระบายหนอง

หลังการทำหัตถการ สิ่งสำคัญที่สุดคือการกินยาปฏิชีวนะให้ครบตามสั่ง เพื่อกำจัดเชื้อที่ยังหลงเหลืออยู่ในเนื้อเยื่อรอบๆ รวมถึงการดูแลความสะอาดแผลอย่างเคร่งครัด หากเป็นคุณแม่ที่ให้นมบุตร หมอมักจะแนะนำให้หมั่นปั๊มน้ำนมหรือให้ลูกดูดนมข้างนั้นอย่างสม่ำเสมอ เพื่อไม่ให้เกิดภาวะท่อน้ำนมอุดตันซ้ำซ้อนจนกลับมาเป็นฝีอีกรอบครับ

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบกลับมาหาหมออีกครั้ง

แม้จะจัดการฝีเรียบร้อยแล้ว หากพบว่ามีอาการปวดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ไข้กลับมาสูงอีกครั้ง หรือมีหนองไหลซึมจากแผลผิดปกติ ไม่ควรนิ่งนอนใจครับ เพราะนั่นอาจเป็นสัญญาณว่าการติดเชื้อยังไม่หายไปทั้งหมดหรือมีการอักเสบลุกลาม ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการตรวจซ้ำโดยด่วนครับ