คุณแม่ท้องต้องระวัง: การติดเชื้อแบคทีเรียลิสทีเรียที่ปนเปื้อนมากับอาหาร

ทำไมคนท้องถึงต้องระวังเจ้าแบคทีเรียลิสทีเรียเป็นพิเศษ

เวลาตรวจครรภ์ หมอมักจะย้ำเตือนเรื่องการกินอาหารเป็นพิเศษเสมอ หลายคนอาจสงสัยว่าทำไมต้องเข้มงวดขนาดนั้น หนึ่งในสาเหตุสำคัญคือเจ้าแบคทีเรียตัวร้ายที่ชื่อว่า ลิสทีเรีย (Listeria monocytogenes) ซึ่งเจ้าตัวนี้ต่างจากแบคทีเรียอื่นตรงที่มันชอบอยู่ในที่เย็นๆ อย่างตู้เย็นหรืออาหารแช่แข็ง และที่น่ากลัวคือเมื่อคุณแม่ได้รับเชื้อเข้าไป แม้ว่าคุณแม่จะมีอาการแค่เหมือนเป็นไข้หวัดทั่วไป แต่เชื้อนี้สามารถผ่านรกไปถึงลูกน้อยในครรภ์ได้ง่ายกว่าเชื้อชนิดอื่น ส่งผลกระทบรุนแรงต่อพัฒนาการของทารกได้เลย

อาหารแบบไหนบ้างที่เสี่ยงต่อการปนเปื้อนเชื้อลิสทีเรีย

แบคทีเรียชนิดนี้มักแฝงตัวอยู่ในอาหารที่เราคาดไม่ถึง โดยเฉพาะของที่ผ่านการแปรรูปหรือไม่ได้ปรุงสุกด้วยความร้อนสูง นี่คือกลุ่มที่หมออยากให้หลีกเลี่ยงในช่วงตั้งครรภ์:

• นมสดหรือผลิตภัณฑ์จากนมที่ไม่ได้ผ่านการฆ่าเชื้อ (Unpasteurized)
• เนื้อสัตว์แปรรูป เช่น ไส้กรอก แฮม หรือเบคอนที่ไม่ได้นำมาปรุงให้ร้อนจัดก่อนกิน
• ผักสดที่ล้างไม่สะอาด หรือสลัดผักแช่เย็นที่วางทิ้งไว้
• อาหารทะเลรมควัน หรือซูชิปลาดิบ

สัญญาณเตือนที่บอกว่าร่างกายกำลังได้รับเชื้อ

การติดเชื้อแบคทีเรียลิสทีเรียมักแสดงอาการไม่ชัดเจนเหมือนอาหารเป็นพิษทั่วไป คนไข้ส่วนใหญ่มักมีอาการคล้ายไข้หวัดหรือไข้หวัดใหญ่ ได้แก่:

• มีไข้ หนาวสั่น
• ปวดเมื่อยตามตัว
• ปวดศีรษะ
• คลื่นไส้ อาเจียน หรือท้องเสีย

หากคุณแม่มีอาการเหล่านี้หลังจากรับประทานอาหารที่ไม่แน่ใจเรื่องความสะอาด หรือมีไข้สูงโดยไม่ทราบสาเหตุ อย่าเพิ่งซื้อยากินเอง แต่ให้รีบมาพบหมอเพื่อตรวจเลือดหรือเพาะเชื้อให้แน่ใจจะปลอดภัยที่สุด

ผลกระทบต่อลูกน้อยและแนวทางการป้องกัน

หากเชื้อเดินทางไปถึงทารก อาจทำให้เกิดภาวะแท้ง การคลอดก่อนกำหนด หรือทารกติดเชื้อรุนแรงหลังคลอดได้ ดังนั้นการป้องกันคือวิธีที่ดีที่สุด หมอแนะนำให้ยึดหลักกินร้อน ช้อนกลาง และเลี่ยงอาหารที่เก็บค้างคืนในตู้เย็นนานเกินไป หากจะกินของที่แช่เย็นไว้ ต้องนำมาอุ่นด้วยความร้อนให้ทั่วถึงจนควันฉุย เพื่อมั่นใจว่าเชื้อจะถูกทำลายไปหมดสิ้น

วิธีเลือกและเตรียมอาหารให้ปลอดภัยสำหรับคุณแม่

หัวใจสำคัญคือความสดและร้อน การล้างผักผลไม้ให้สะอาดทุกครั้งก่อนนำมาประกอบอาหารเป็นเรื่องที่มองข้ามไม่ได้ ส่วนอาหารประเภทเนื้อสัตว์ต้องปรุงสุกในระดับที่สุกทั่วถึง 100 เปอร์เซ็นต์ หลีกเลี่ยงอาหารที่วางขายแบบเปิดโล่ง หรืออาหารกึ่งสำเร็จรูปที่ไม่ได้ระบุวันผลิตที่ชัดเจน การใส่ใจในรายละเอียดเล็กน้อยเหล่านี้ช่วยลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อแบคทีเรียลิสทีเรียและช่วยให้ลูกน้อยในครรภ์เติบโตได้อย่างแข็งแรง