คุณแม่ท้องต้องระวัง: การติดเชื้อแบคทีเรียลิสทีเรียที่อาจแฝงมากับอาหาร

ทำไมคุณแม่ตั้งครรภ์ถึงต้องรู้จักแบคทีเรียลิสทีเรีย

เวลาตรวจครรภ์ หมอมักจะย้ำเสมอเรื่องการกินอาหาร เพราะมีเชื้อโรคบางชนิดที่คนทั่วไปอาจจะแค่ท้องเสียเล็กน้อย แต่สำหรับคุณแม่ที่กำลังตั้งครรภ์ มันเป็นเรื่องที่อันตรายกว่ามาก เชื้อตัวร้ายที่ว่าคือ ลิสทีเรีย (Listeria) ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่ทนทานต่อสภาพแวดล้อมได้ดี แม้แต่ในตู้เย็นที่อุณหภูมิต่ำมันก็ยังโตได้ เชื้อนี้มักปนเปื้อนอยู่ในอาหารที่เรากินกันบ่อยๆ โดยที่เราไม่รู้ตัว

ลิสทีเรียแฝงตัวอยู่ในอาหารประเภทไหนบ้าง

แบคทีเรียชนิดนี้ชอบซ่อนตัวอยู่ในอาหารที่ผ่านการปรุงไม่สุกหรืออาหารแปรรูปที่เก็บไว้นานเกินไป โดยแหล่งที่พบได้บ่อย ได้แก่:

• ผลิตภัณฑ์จากนมที่ไม่ได้ผ่านการพาสเจอไรซ์ เช่น เนยแข็งบางชนิด
• เนื้อสัตว์แปรรูป เช่น ไส้กรอก แฮม หรือเนื้อสัตว์บรรจุกล่องที่กินได้ทันทีโดยไม่ต้องผ่านความร้อนซ้ำ
• ผักสดที่ล้างไม่สะอาดหรือปนเปื้อนดิน
• อาหารทะเลรมควัน

สัญญาณเตือนเมื่อร่างกายได้รับเชื้อลิสทีเรีย

อาการของการติดเชื้อแบคทีเรียลิสทีเรียมักไม่ชัดเจนในตอนแรก บางคนอาจมีอาการเหมือนไข้หวัดใหญ่ ซึ่งทำให้คุณแม่หลายคนมองข้ามไป อาการที่พบบ่อยได้แก่:

• มีไข้ หนาวสั่น
• ปวดเมื่อยตามเนื้อตัว
• คลื่นไส้ อาเจียน หรือท้องเสีย
• หากเชื้อลุกลามเข้าสู่ระบบประสาท อาจมีอาการปวดศีรษะรุนแรง คอแข็ง หรือสับสน

ทำไมการติดเชื้อนี้ถึงส่งผลกระทบต่อลูกน้อยในครรภ์

เมื่อคุณแม่ได้รับเชื้อ ลิสทีเรียสามารถเดินทางผ่านรกไปหาทารกได้ง่าย ซึ่งเป็นเรื่องที่น่ากังวลเพราะภูมิคุ้มกันของลูกในท้องยังไม่แข็งแรงพอจะสู้กับเชื้อนี้ ผลที่ตามมาอาจร้ายแรงถึงขั้นแท้งบุตร การคลอดก่อนกำหนด หรือทารกติดเชื้อรุนแรงหลังคลอดได้ หมอจึงอยากให้คุณแม่ทุกคนใส่ใจเรื่องความสะอาดของอาหารเป็นลำดับแรกเสมอ

วิธีป้องกันตัวเองและลูกน้อยให้ห่างไกลจากเชื้อลิสทีเรีย

ข่าวดีคือเราป้องกันเรื่องนี้ได้ด้วยพฤติกรรมการกินที่ถูกต้อง ดังนี้:

• เลี่ยงอาหารที่ไม่สุก: เลือกกินเนื้อสัตว์ที่ผ่านการปรุงสุกจนร้อนจัดเท่านั้น
• ตรวจสอบฉลากนม: ดื่มนมหรือผลิตภัณฑ์จากนมที่ผ่านกระบวนการพาสเจอไรซ์แล้วเท่านั้น
• ล้างผักผลไม้ให้สะอาด: ควรล้างผ่านน้ำไหลให้มั่นใจว่าคราบดินออกหมดก่อนนำมาทาน
• รักษาความสะอาดในครัว: ล้างมีด เขียง และจานชามให้สะอาดทุกครั้งหลังสัมผัสกับเนื้อสัตว์ดิบ
• ตู้เย็นต้องจัดการ: ไม่เก็บอาหารไว้ในตู้เย็นนานเกินไป และทำความสะอาดตู้เย็นเป็นประจำ

เมื่อไหร่ที่คุณแม่ควรไปพบคุณหมอทันที

หากคุณแม่เพิ่งทานอาหารที่มีความเสี่ยง หรือสงสัยว่าได้รับเชื้อ และเริ่มมีอาการไข้ ปวดเมื่อย หรือรู้สึกว่าลูกดิ้นน้อยลงผิดปกติ อย่ารอดูอาการเองที่บ้านเด็ดขาด การรีบมาพบหมอเพื่อตรวจเลือดหรือเพาะเชื้อจะช่วยให้ได้รับยาปฏิชีวนะที่เหมาะสมได้อย่างทันท่วงที ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงต่อลูกน้อยได้มากครับ