ลูกป่วยแค่นี้ต้องไปหาหมอยังไงดี: สังเกตอาการเด็กฉุกเฉินที่ไม่ควรปล่อยไว้บ้าน

เวลาลูกน้อยไม่สบาย คนเป็นพ่อเป็นแม่ย่อมใจคอไม่ดี นั่งเฝ้าไข้ทั้งคืนด้วยความกังวล คำถามที่หมอได้ยินบ่อยที่สุดเวลาตรวจที่คลินิกคือ อาการแบบไหนกันแน่ที่แปลว่าอันตรายจนต้องรีบอุ้มลูกส่งห้องฉุกเฉินกลางดึก เพราะเด็กเล็กยังบอกความรู้สึกของตัวเองไม่ได้ แถมร่างกายยังเปลี่ยนแปลงเร็วกว่าผู้ใหญ่มาก อาการที่ดูเหมือนจะปกติตอนหัวค่ำ อาจทรุดลงอย่างรวดเร็วในไม่กี่ชั่วโมง

ลูกไข้สูงแค่ไหนถึงน่ากลัว และวิธีเช็กอาการซึมที่ต้องระวัง

เรื่องไข้สูงเป็นเรื่องที่ทำให้ตกใจกันมากที่สุด แต่ในทางการแพทย์ ตัวเลขบนปรอทวัดไข้ไม่ได้บอกความรุนแรงทั้งหมด สิ่งสำคัญกว่าคือท่าทางและอาการตอบสนองของเด็ก

• ไข้สูงกับอาการซึม: ถ้าลูกไข้สูงปรี๊ด แต่พอยาลดไข้เริ่มออกฤทธิ์แล้วน้องกลับมาสดใส เล่นได้ กินนมได้ แบบนี้มักไม่อันตราย แต่ถ้าลูกซึม ไม่สบตา ปลุกตื่นยาก หรือร้องกวนแบบไม่มีสาเหตุแม้ไข้จะลดแล้ว นั่นคือสัญญาณเตือนภัยที่ต้องรีบพามาโรงพยาบาล
• ไข้ในเด็กอายุน้อยกว่า 3 เดือน: ถ้าเด็กกลุ่มนี้มีไข้สูงเกิน 38 องศาเซลเซียส แม้จะดูปกติดีทุกอย่าง ก็ถือเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องพบแพทย์ทันที เพราะระบบภูมิคุ้มกันยังน้อยมาก มีโอกาสติดเชื้อในกระแสเลือดได้ง่าย

สัญญาณเตือนจากลมหายใจ: อาการหอบเหนื่อยที่อันตรายกว่าที่คิด

เวลาเด็กป่วยทางเดินหายใจ สิ่งที่ต้องสังเกตไม่ใช่แค่เสียงไอ แต่ต้องดูจังหวะและลักษณะการหายใจด้วย

วิธีสังเกตอาการหายใจลำบากที่บ้าน

คุณพ่อคุณแม่สามารถเปิดเสื้อลูกออกเพื่อสังเกตหน้าอกและท้องได้ง่ายขึ้น อาการที่บ่งบอกว่าเด็กเหนื่อยมาก ได้แก่

• หายใจเร็วกว่าปกติอย่างเห็นได้ชัด
• เวลาหายใจแล้วซี่โครงบุ๋ม ท้องบุ๋ม หรือคอizzบุ๋ม
• จมูกบานทุกครั้งที่หายใจเข้า
• เวลาหายใจมีเสียงครืดคราดในคอร่วมกับหายใจลำบาก
• ริมฝีปาก เล็บมือ หรือผิวหนังเริ่มมีสีคล้ำอมม่วง แสดงว่าร่างกายเริ่มขาดออกซิเจน ต้องรีบส่งโรงพยาบาลด่วนที่สุด

ภาวะขาดน้ำรุนแรง: เมื่อลูกอาเจียนหรือท้องเสียจนหมดแรง

อาการท้องเสียและอาเจียนในเด็กเล็กน่ากลัวตรงที่น้ำและเกลือแร่จะถูกขับออกจากร่างกายอย่างรวดเร็ว หากรับประทานน้ำทดแทนไม่ทัน จะเกิดภาวะขาดน้ำที่เป็นอันตรายถึงชีวิตได้

จุดสังเกตว่าลูกขาดน้ำมากแค่ไหน

• ปัสสาวะหาย: ไม่ฉี่เลยติดต่อกันนานเกิน 6 ชั่วโมง หรือผ้าอ้อมแห้งสนิท
• ร้องไห้ไม่มีน้ำตา: ปากแห้ง ผิวแห้งตึง
• กระหม่อมบุ๋ม: ในเด็กทารก บริเวณกระหม่อมด้านหน้าจะยุบลงไปชัดเจน
• เซื่องซึมและอ่อนเพลีย: ไม่มีแรงแม้กระทั่งจะดูดนมหรือดื่มน้ำ

อุบัติเหตุและการบาดเจ็บที่สมอง: อาการแบบนี้รอถึงเช้าไม่ได้

นอกจากโรคติดเชื้อแล้ว อุบัติเหตุจากการพลัดตกหกคะเมนก็เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้บ่อย หากลูกหัวกระแทกพื้นแล้วมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ห้ามให้นอนหลับยาวเด็ดขาด ต้องพาไปเอกซเรย์สมองทันที

• อาเจียนพุ่งติดต่อกันหลายครั้ง
• ซึมลงอย่างเห็นได้ชัด ปลุกตื่นยาก หรือพูดจาสับสน
• มีอาการชักเกร็ง แม้จะเป็นเพียงครั้งเดียวก็ตาม
• เดินเซ แขนขาอ่อนแรงข้างใดข้างหนึ่ง

การตัดสินใจพาเด็กส่งโรงพยาบาลเร็วหรือช้า มีผลต่อการรักษาค่อนข้างมาก หากสังเกตเห็นอาการผิดปกติที่รุนแรงตามเกณฑ์เหล่านี้ การไปพบแพทย์ทันทีคือหนทางที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับลูกน้อย