ภาวะถุงน้ำในรังไข่แตกหรือบิดขั้ว: เรื่องใกล้ตัวที่เจ็บปวดและรอไม่ได้

ทำความรู้จักกับถุงน้ำในรังไข่กันก่อน

หลายคนเดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการปวดท้องน้อยกะทันหัน ทั้งที่ก่อนหน้านี้ไม่ได้มีอาการบ่งชี้อะไรชัดเจน ถุงน้ำในรังไข่หรือที่คนไข้ชอบเรียกว่าซีสต์นั้น จริงๆ แล้วพบได้บ่อยและส่วนใหญ่ไม่ได้อันตราย แต่ภาวะที่ต้องเฝ้าระวังและถือเป็นเหตุฉุกเฉินทางนรีเวชคือเมื่อถุงน้ำเหล่านี้เกิดภาวะแทรกซ้อนจนแตกหรือบิดขั้วครับ

ภาวะถุงน้ำในรังไข่แตกหรือบิดขั้ว คืออะไรและทำไมถึงเจ็บหนัก

ภาวะถุงน้ำในรังไข่แตกหรือบิดขั้ว สามารถเกิดขึ้นได้จากสองสาเหตุหลักอย่างแรกคือการบิดขั้ว ซึ่งมักเกิดกับถุงน้ำที่มีขนาดใหญ่และมีน้ำหนักมาก ทำให้ตัวรังไข่หมุนพลิกจนไปรัดเส้นเลือดที่มาเลี้ยงอวัยวะส่วนนั้น เมื่อเลือดไปเลี้ยงไม่ได้ เนื้อเยื่อก็จะเริ่มตายและทำให้เกิดอาการปวดรุนแรง ส่วนอาการแตกนั้นมักเกิดจากตัวถุงน้ำได้รับแรงกระแทก หรือตัวถุงน้ำเองมีความบางจนรับความดันไม่ไหว ทำให้ของเหลวภายในรั่วไหลออกมาในช่องท้อง ซึ่งสร้างความระคายเคืองอย่างมากจนคนไข้รู้สึกปวดท้องอย่างรุนแรงทันที

สังเกตอาการเตือนที่ต้องรีบไปโรงพยาบาล

ถ้าคุณรู้สึกว่าตัวเองเข้าข่ายเหล่านี้ อย่ารอดูอาการที่บ้านเด็ดขาดครับ

• ปวดท้องน้อยฉับพลัน ปวดแบบบิดเป็นพักๆ หรือปวดต่อเนื่องไม่หาย
• คลื่นไส้ อาเจียน ร่วมกับการปวดท้อง
• มีไข้ต่ำๆ หรือรู้สึกอ่อนเพลียผิดปกติ
• ถ้ามีการเสียเลือดภายในช่องท้อง อาจจะมีอาการหน้ามืด ใจสั่น หรือความดันโลหิตต่ำร่วมด้วย

แพทย์วินิจฉัยและรักษาอย่างไรบ้าง

เมื่อมาถึงมือหมอ ขั้นตอนแรกคือการตรวจร่างกายอย่างละเอียดและการทำอัลตราซาวนด์ทางนรีเวชเพื่อดูว่าถุงน้ำมีลักษณะอย่างไร และมีการบิดขั้วหรือมีเลือดออกในช่องท้องหรือไม่ หากตรวจพบว่ามีการบิดขั้วจริงหรือมีการแตกจนเกิดการอักเสบในช่องท้อง วิธีรักษาหลักมักเป็นการผ่าตัดครับ

การผ่าตัดผ่านกล้องทางนรีเวช

ในปัจจุบันเรานิยมการผ่าตัดผ่านกล้อง เพราะแผลมีขนาดเล็กและคนไข้ฟื้นตัวได้ไว หมอจะทำการคลายขั้วที่บิด หรือทำการเลาะถุงน้ำออกโดยพยายามเก็บเนื้อเยื่อรังไข่ปกติไว้ให้ได้มากที่สุด เพื่อรักษาความสมบูรณ์ของระบบสืบพันธุ์ไว้ให้ได้นานที่สุด

คำแนะนำในการดูแลตัวเองเพื่อลดความเสี่ยง

เราไม่สามารถป้องกันการเกิดถุงน้ำได้ทั้งหมด แต่เราลดความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อนได้ด้วยการตรวจสุขภาพประจำปี หากคุณมีถุงน้ำขนาดเล็กอยู่แล้ว หมอแนะนำให้หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายที่ต้องมีการกระโดดหรือเคลื่อนไหวร่างกายรุนแรงกะทันหัน รวมถึงหมั่นสังเกตความผิดปกติของรอบเดือนและอาการปวดท้องน้อยเป็นประจำ เพราะการตรวจเจอตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้คุณมีทางเลือกในการรักษาที่หลากหลายกว่าการรอให้เกิดภาวะฉุกเฉินครับ