อาหารเป็นพิษจนเชื้อลามเข้ากระแสเลือด เรื่องใกล้ตัวที่อันตรายกว่าที่คิด

หลายคนอาจเคยมีประสบการณ์ท้องเสีย อาเจียน หรือปวดท้องหลังจากกินอาหารสตรีทฟู้ดหรืออาหารทิ้งไว้นาน แล้วคิดว่าเป็นแค่โรคอาหารเป็นพิษธรรมดา เดี๋ยวเดียวก็หาย แต่อยากให้ลองนึกภาพตามนะครับว่า บางครั้งเชื้อโรคที่ปนมากับสื้ออาหารไม่ได้หยุดอยู่แค่ในทางเดินอาหาร แต่มันดันทะลุผนังลำไส้หลุดรอดเข้าสู่กระแสเลือด จนกลายเป็นภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากเชื่อแบคทีเรียกลุ่มก่อโรคในอาหาร ซึ่งเป็นภาวะวิกฤตที่อาจถึงชีวิตได้ภายในไม่กี่ชั่วโมงหากรักษาไม่ทัน

จากส้มตำทิ้งค้างคืนสู่แบคทีเรียร้ายในกระแสเลือด

เวลาที่เรากินอาหารที่ไม่สะอาด มีการปนเปื้อนของแบคทีเรียตัวร้าย เช่น ซาลโมเนลลา วิบริโอ หรืออีโคไล เชื้อเหล่านี้จะเข้าไปปั่นป่วนระบบทางเดินอาหาร ทำให้เกิดอาการท้องเสีย ถ่ายเหลวเป็นน้ำ หรือมีไข้สูง โดยปกติร่างกายและระบบภูมิคุ้มกันของเราจะช่วยกันจัดการและขับเชื้อเหล่านี้ออกไปได้เอง

แต่ในกรณีที่ภูมิคุ้มกันของเรากำลังอ่อนแอ หรือได้รับเชื้อปริมาณมากๆ จนมีความรุนแรงสูง ผนังลำไส้ที่อักเสบจะยอมให้แบคทีเรียและสารพิษเล็ดลอดผ่านเข้าสู่หลอดเลือดฝอย เมื่อเชื้อโรคเข้าสู่ระบบไหลเวียนโลหิต มันจะกระจายตัวไปสู่อวัยวะสำคัญทั่วร่างกายอย่างรวดเร็ว กระตุ้นให้เกิดการอักเสบทั่วร่างจนความดันโลหิตตกและอวัยวะล้มเหลวตามมา

อาการแบบไหนที่เตือนว่าเชื้อโรคเริ่มลามเข้าสู่กระแสเลือดแล้ว

การแยกแยะระหว่างอาการอาหารเป็นพิษทั่วไปกับการติดเชื้อในกระแสเลือดเป็นสิ่งสำคัญมาก อาหารเป็นพิษธรรมดาอาการจะค่อยๆ ดีขึ้นหลังถ่ายหรือได้พักผ่อน แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ให้สันนิษฐานไว้ก่อนเลยว่าสถานการณ์เริ่มไม่ปกติ

• ไข้สูงหนาวสั่น: จู่ๆ ก็มีไข้สูงปรี๊ด ตัวสั่นสะท้าน แม้จะกินยาลดไข้แล้วอาการก็ยังไม่ดีขึ้น
• ชีพจรเต้นเร็วและหายใจหอบ: หัวใจเต้นรัวเกิน 90 ครั้งต่อนาที หายใจเร็วและตื้นกว่าปกติ
• เวียนหัวหน้ามืดเหมือนจะเป็นลม: ความดันโลหิตเริ่มตกลงอย่างรวดเร็ว ทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอ
• ซึมลง สับสน หรือพูดไม่รู้เรื่อง: สติเริ่มไม่อยู่กับเนื้อกับตัว ซึ่งเป็นสัญญาณว่าอวัยวะภายในเริ่มขาดออกซิเจน

ใครบ้างที่เสี่ยงอาการหนักถ้ารับเชื้อโรคจากอาหารเข้าตัว

แม้ว่าใครก็สามารถป่วยเป็นโรคนี้ได้ แต่มีกลุ่มคนบางกลุ่มที่ถ้าติดเชื้อจากอาหารแล้ว มีโอกาสสูงมากที่เชื้อจะลุกลามเข้ากระแสเลือดอย่างรวดเร็ว ได้แก่ ผู้สูงอายุที่มีภูมิต้านทานลดลง หญิงตั้งครรภ์ ผู้ป่วยโรคเรื้อรังอย่างเบาหวาน โรคตับ หรือโรคไต รวมถึงผู้ที่กำลังกินยากดภูมิคุ้มกันหรือยาเคมีบำบัด กลุ่มนี้ต้องระวังเรื่องความสะอาดของอาหารเป็นพิเศษมากกว่าคนทั่วไป

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบพาตัวส่งโรงพยาบาลด่วนที่สุด

ถ้าคนใกล้ตัวมีอาการท้องเสียรุนแรงร่วมกับมีไข้สูง และเริ่มมีอาการซึมลง หายใจหอบเหนื่อย หรือความดันตก ห้ามรอดูอาการที่บ้านเด็ดขาดครับ การปล่อยให้เวลาล่วงเลยไปแม้แต่ชั่วโมงเดียวอาจหมายถึงโอกาสรอดชีวิตที่ลดลง รีบพาไปโรงพยาบาลเพื่อให้แพทย์เจาะเลือดตรวจหาเชื้อและให้ยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือดดำทันที เพราะการรักษาที่รวดเร็วคือหัวใจสำคัญที่สุดในการรับมือกับภาวะนี้ครับ