กลุ่มอาการปวดเรื้อรังในอุ้งเชิงกราน: อาการปวดเรื้อรังที่ไม่รู้สาเหตุ ที่จริงแล้วเกิดจากอะไร?

อาการปวดท้องน้อยเรื้อรังที่เป็น ๆ หาย ๆ จนใช้ชีวิตลำบาก

เวลาที่มีอาการปวดหน่วง ๆ บริเวณท้องน้อย ลามไปถึงสะโพก ก้นกบ หรือต้นขา โดยเฉพาะถ้าเป็นติดต่อกันนานเกินหกเดือน หลายคนมักจะนึกถึงโรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ หรือปัญหาทางนรีเวชเป็นอันดับแรก แต่ถ้าตรวจแล้วทุกอย่างปกติ หมออยากชวนมาทำความรู้จักกับ กลุ่มอาการปวดเรื้อรังในอุ้งเชิงกราน ซึ่งเป็นภาวะที่มักถูกมองข้ามและสร้างความกังวลใจให้คนไข้ไม่น้อยเลยครับ

กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานเกร็งค้าง สาเหตุหลักที่หลายคนคาดไม่ถึง

ลองนึกภาพตามนะครับว่า อุ้งเชิงกรานของเราก็เหมือนเปลญวนที่คอยพยุงอวัยวะภายในทั้งหมดเอาไว้ ไม่ว่าจะเป็นกระเพาะปัสสาวะ มดลูก หรือลำไส้ส่วนปลาย เมื่อไหร่ก็ตามที่กล้ามเนื้อกลุ่มนี้เกิดภาวะหดเกร็งค้างตัวเป็นเวลานานโดยที่เราไม่รู้ตัว มันจะทำให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก เกิดการกดทับเส้นประสาท และส่งสัญญาณความเจ็บปวดออกมาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งความผิดปกตินี้สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัยรวมกันครับ

ปัจจัยอะไรบ้างที่กระตุ้นให้เกิดอาการปวดเรื้อรัง

• พฤติกรรมการนั่งทำงานนาน ๆ หรือการนั่งไขว่ห้างเป็นประจำ
• ความเครียดสะสมที่แสดงออกทางร่างกาย โดยกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานเป็นจุดที่มักเกร็งตัวโดยอัตโนมัติ
• เคยมีประวัติการบาดเจ็บที่กระดูกเชิงกราน อุบัติเหตุ หรือการผ่าตัดในช่องท้อง
• การอักเสบเรื้อรังของอวัยวะภายใน เช่น โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ หรือลำไส้แปรปรวน

สังเกตตัวเองอย่างไร ว่าเข้าข่ายกลุ่มอาการปวดเรื้อรังในอุ้งเชิงกราน

อาการเด่น ๆ ที่หมอมักจะเจอจากคนไข้ในคลินิก คืออาการปวดตื้อ ๆ หน่วง ๆ บริเวณท้องน้อย ก้น หรืออวัยวะเพศแบบหาสสาเหตุแน่ชัดไม่ได้ อาการเหล่านี้มักจะเป็นมากขึ้นเวลานั่งนาน ๆ หรือช่วงที่มีความเครียด บางคนอาจมีอาการปวดร่วมกับการขับถ่าย เช่น ปวดหน่วงเวลาปัสสาวะ หรือรู้สึกเหมือนปัสสาวะไม่สุด ทั้งที่ผลตรวจปัสสาวะปกติ หรือมีอาการเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ ซึ่งอาการเหล่านี้ล้วนบั่นทอนคุณภาพชีวิตทั้งสิ้นครับ

วิธีดูแลรักษาและการฟื้นฟูให้กลับมาใช้ชีวิตได้ปกติ

ข่าวดีคือภาวะนี้สามารถรักษาให้ดีขึ้นได้ครับ เริ่มต้นจากการวินิจฉัยที่ถูกต้องเพื่อแยกโรคอื่น ๆ ออกไปก่อน หลังจากนั้นแพทย์จะเน้นการรักษาที่ต้นเหตุของกล้ามเนื้อ โดยการทำกายภาพบำบัดเฉพาะทางเพื่อคลายกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน การใช้ยาเพื่อลดการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อหรือลดความไวของเส้นประสาท และที่สำคัญคือการเรียนรู้เทคนิคการจัดการความเครียด เพื่อไม่ให้ร่างกายส่งสัญญาณความเจ็บปวดออกมาอีกครับ